Η Κυβέρνηση, τις τελευταίες ημέρες, έχει προχωρήσει σε σειρά μέτρων, προκειμένου να εμποδίσει την περεταίρω εξάπλωση του κορωνοιού, με αποτέλεσμα να προκληθούν πρωτόγνωρες συνθήκες στις εργασιακές σχέσεις εκατομμυρίων εργαζομένων, αλλά και μια επικίνδυνη κατάσταση κυρίως για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν, πιθανό ”λουκέτο”.

*του Διονύση Τεμπονέρα, Δικηγόρου- Εργατολόγου

Ήδη παρατηρείται περιορισμός του κύκλου των εργασιών για χιλιάδες επιχειρήσεις, αλλά και παύση λειτουργίας σε εστιατόρια, καφέ, κινηματογράφους, εμπορικά κέντρα, γυμναστήρια κλπ. Τι συμβαίνει όμως με τα δικαιώματα των εργαζομένων και τις υποχρεώσεις των εργοδοτών απέναντί στις ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες που αντιμετωπίζει η χώρα; Πως μπορούν οι εργοδότες να αποφύγουν τις απολύσεις; Αρχικά σε περίπτωση διακοπής λειτουργίας των επιχειρήσεων ο εργοδότης είναι σαφές ότι δεν οφείλει αποδοχές. Επειδή η αναστολή λειτουργίας της επιχείρησης οφείλεται σε λόγους «ανωτέρας βίας» οι εργοδότες δεν είναι υποχρεωμένοι από το νόμο να καταβάλλουν μισθούς στους εργαζόμενους, για όσο χρονικό διάστημα διαρκεί η αναστολή λειτουργίας, με ανωτέρα βία. Φυσικά γεννάται ζήτημα με τον βιοπορισμό εκατοντάδων χιλιάδων εργαζομένων, που θα αντιμετωπίσουν ολική απώλεια εισοδήματος. Προτείνεται η λύση του επιδόματος από τον ΟΑΕΔ σαν μια έκτακτη ενίσχυση. Οι επιχειρήσεις(που επίσης πρέπει να στηριχτούν την περίοδο αυτή), εφόσον δεν διακόπτουν τη λειτουργία τους, έχουν τη δυνατότητα να εισάγουν συστήματα διευθέτησης του χρόνου εργασίας, προκειμένου να αντιμετωπίσουν τις ιδιαίτερες αυτές καταστάσεις και να μην οδηγηθούν σε μαζικές απολύσεις εργαζομένων. Συγκεκριμένα οι εργοδότες μπορούν να προκαλέσουν:

1.Την θέση των μισθωτών σε διαθεσιμότητα κατ ἀρθρ. 10 του Ν. 3198/55 όπως έχει αντικατασταθεί με το άρθρο 4 του Ν. 3846/10 που ορίζει τα εξής: ”Οι επιχειρήσεις και εκμεταλλεύσεις, αν έχει περιοριστεί η οικονομική τους δραστηριότητα, μπορούν, αντί της καταγγελίας της σύμβασης εργασίας, να θέτουν εγγράφως σε διαθεσιμότητα τους μισθωτούς τους, η οποία δεν μπορεί να υπερβεί συνολικά τους τρεις (3) μήνες ετησίως, μόνο εφόσον προηγουμένως προβούν σε διαβούλευση με τους νόμιμους εκπροσώπους των εργαζομένων σύμφωνα με τις διατάξεις του ΠΔ 240/06 (ΦΕΚ 252 Α) και του Ν. 1767/88 (ΦΕΚ 63 Α). Αν στην επιχείρηση δεν υπάρχουν εκπρόσωποι εργαζομένων, η ενημέρωση και η διαβούλευση γίνεται με το σύνολο των εργαζομένων. Η ενημέρωση μπορεί να γίνει με εφάπαξ ανακοίνωση σε εμφανές και προσιτό σημείο της επιχείρησης. Η διαβούλευση πραγματοποιείται σε τόπο και χρόνο που ορίζει ο εργοδότης. Κατά τη διάρκεια της διαθεσιμότητας ο μισθωτός λαμβάνει το ήμισυ του μέσου όρου των τακτικών αποδοχών των δύο τελευταίων μηνών, υπό καθεστώς πλήρους απασχόλησης. Μετά την εξάντληση του τριμήνου, προκειμένου να τεθεί εκ νέου ο ίδιος εργαζόμενος σε διαθεσιμότητα, απαιτείται και η παρέλευση τουλάχιστον τριών (3) μηνών. Ο εργοδότης υποχρεούται να γνωστοποιεί στις οικείες Υπηρεσίες του ΣΕΠΕ, του ΙΚΑ και του ΟΑΕΔ με οποιονδήποτε τρόπο τη σχετική δήλωση περί διαθεσιμότητας, μέρους ή του συνόλου του προσωπικού του (…)”.

2.Την επιβολή συστήματος εκ περιτροπής εργασίας, μόνον όμως εφ’ όσον ο εργοδότης προηγουμένως προβεί σε διαβούλευση με τους νομίμους εκπροσώπους των εργαζομένων, κατ’ άρθρον 59 του Ν. 4635/19.

3.Σε περίπτωση περιορισμού της οικονομικής δραστηριότητος, μπορεί να συμφωνηθεί με τους μισθωτούς με έγγραφη ατομική σύμβαση, γνωστοποιούμενη εντός οκτώ (8) ημερών στην Επιθεώρηση Εργασίας, οιασδήποτε μορφής Μερική Απασχόληση, κατ ἀρθρ. 59 του Ν. 4635/19, συμπεριλαμβανομένης και της εκ περιτροπής εργασίας. Η μείωση του χρόνου εργασίας με ανάλογη μείωση των αποδοχών μπορεί να προταθεί από τον εργοδότη στο μισθωτό και ως «ηπιότερο μέτρο» έναντι της καταγγελίας της συμβάσεως, σε περίπτωση περιορισμού των εργασιών της επιχειρήσεως. Στην περίπτωση αυτή υποστηρίζεται, ότι δεν εφαρμόζεται η διάταξη του άρθρου 59 παρ. 8 του Ν. 4635/19 που ορίζει ότι είναι άκυρη η καταγγελία όταν οφείλεται στην άρνηση του μισθωτού να αποδεχτεί την εργοδοτική πρόταση για μερική απασχόληση

4.Προσοχή!Δεν προβλέπεται στην Εργατική Νομοθεσία η χορήγηση μονομερώς «αναγκαστικής» αδείας η «αδείας άνευ αποδοχών» ή η χορήγηση αναπαύσεων αντί νομίμων αμοιβών.

5. Με την ΠΝΠ της 11.3.2020 (ΦΕΚ 55/τεύχος Α΄ της 11.3.2020) υπήρξαν ειδικές ρυθμίσεις για την χορήγηση στους εργαζομένους άδειας ειδικού σκοπού, για εισαγωγή συστημάτων τηλεργασίας, για μειωμένο ωράριο εργαζομένων κατά 25% σε ιδιωτικό και δημόσιο τομέα κλπ. Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι υπάρχουν αρκετές δυνατότητες που δίνονται από την νομοθεσία προκειμένου να αποφευχθούν μαζικές απολύσεις στον ιδιωτικό τομέα λόγω της εξάπλωσης του φαινομένου του κορωνοιού. Σε κάθε περίπτωση η Πολιτεία οφείλει να συμπαρασταθεί στους εργαζόμενους και στις επιχειρήσεις που είναι βέβαιο ότι θα αντιμετωπίσουν τον κίνδυνο σημαντικού περιορισμού των εισοδημάτων τους το προσεχές διάστημα ώστε ν αποφευχθεί ένα νέα σπιράλ ύφεσης και μια νέα οικονομική κρίση.

Share This