Στη δεκαετία που ακολούθησε τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, οι ισχυρές οικονομικά χώρες στην Ευρωπαϊκή Ένωση επέβαλαν στα μέλη της να περικόψουν δαπάνες για την υγεία ζητώντας παράλληλα από τις κυβερνήσεις να προχωρήσουν σε ιδιωτικοποιήσεις του κλάδου. Τότε όμως κανένας δεν είχε προβλέψει αυτό που συμβαίνει τους τελευταίους μήνες με την πανδημία που έχει επιβληθεί λόγω του κορωνοϊού. Ο κορωνοϊός στην ουσία λειτουργεί, ως ένας πολύ επικίνδυνος καταλύτης, μιας υφιστάμενης οικονομικής και κοινωνικής δομικής ανισορροπίας, για την οποία δεν έχει γίνει καμία σοβαρή διορθωτική κίνηση. Αν και προειδοποιητικά σημάδια υπήρξαν πολλά. Και πολιτικά, (διεύρυνση ανισοτήτων, ακροδεξιός λαϊκισμός, τάσεις εθνικής περιχαράκωσης, Brexit, υποτίμηση κλιματικής κρίσης κ.λ.π.) και οικονομικά , (έκρηξη δημοσίου και ιδιωτικού χρέους, υφεσιακές τάσεις διεθνώς, εμπορικοί πόλεμοι, επάνοδος προστατευτισμού, χρηματοπιστωτική ασυδοσία κ.λ.π.).

Σε όλες σχεδόν τις χώρες της Ε.Ε. οι μισθοί γιατρών και νοσηλευτικού προσωπικού πάγωσαν, ενώ σε κάποιες μειώθηκαν αισθητά. Τα μεγαλύτερα προβλήματα όμως εντοπίζονταν στις ελλείψεις νοσηλευτικού προσωπικού. Τους τελευταίους μήνες, γιατροί και νοσηλευτές κατέβηκαν στους δρόμους σε τουλάχιστον εννέα χώρες της Ε.Ε. καταγγέλλοντας τη δραματική υποβάθμιση της δημόσιας υγείας. Ένας άλλος μηχανισμός αποσάθρωσης της δημόσιας υγείας που προωθούσε η Ε.Ε. κρυβόταν στις ειδικές ρήτρες που τοποθετούσε σε διεθνείς συμφωνίες όπως η Διατλαντική Συνεργασία Εμπορίου και Επενδύσεων (TTIP). Χάρη σε αυτές, οι ιδιωτικοί πάροχοι υπηρεσιών υγείας μπορούσαν να διεκδικήσουν κολοσσιαίες αποζημιώσεις από τα κράτη που επιχειρούσαν να επανεθνικοποιήσουν τμήματα του συστήματος υγείας.

Η Κομισιόν φρόντιζε συνήθως να δίνει τη χαριστική βολή στα δημόσια συστήματα υγείας προωθώντας με κάθε ευκαιρία τις Συμπράξεις Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ), οι οποίες γιγάντωναν το κόστος μεταφέροντας κρατικά κεφάλαια σε ιδιώτες. Σήμερα, πώς τα κράτη – μέλη της ΕΕ θα ενισχύσουν τα συστήματα υγείας τους, όταν αυτό δεν έχει επιτευχθεί τα προηγούμενα χρόνια και με φυσιολογικές συνθήκες; Αλλά σε αντίθετη κατεύθυνση – όπως είπαμε παραπάνω- ευρωπαϊκοί θεσμοί, Κομισιόν και άλλοι «αρμόδιοι» φορείς «πάλευαν» για το αντίθετο. Με ποιον τρόπο θα δοθούν στους πολίτες της ΕΕ η δυνατότητα πρόσβασης σε ασφαλείς υπηρεσίες υψηλής ποιότητας, ώστε οι ασθενείς να λαμβάνουν τη θεραπευτική αγωγή τους όπου κι αν βρίσκονται στην ΕΕ, ακόμη και σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης; Κρίνοντας από τα όσα είπε στις πρόσφατες συνεντεύξεις του ο πρόεδρος του Ομοσπονδιακού Κοινοβουλίου και πρώην υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε για τα μέσα αντιμετώπισης της κρίσης, φαίνεται πως ο ίδιος ζει σε μια «άλλη Ευρώπη», λησμονώντας τις ισχυρές θέσεις ευθύνης από τις οποίες έχει περάσει.

Σημείωσε μεταξύ των άλλων, με αφορμή την συζήτηση για τα ευρωομόλογα: «η πρόταση για κοινά ευρωπαϊκά ομόλογα αποτελεί ήδη ξεπερασμένη ιδέα». Νωρίτερα είχε κατηγορήσει όσους μιλούν για κορωνοομόλογα ως ισχυρογνώμονες που αναζωπυρώνουν μια παλιά διαμάχη. Από τις παρεμβάσεις του Σόιμπλε, καταλαβαίνει κανείς πολύ απλά ότι η δική του έννοια της «αλληλεγγύης» θέλει μία Ευρώπη πολλών ταχυτήτων του σκληρού πυρήνα, μία γερμανοκεντρική Ευρώπη, μία Γερμανία να δανείζει, με το αζημίωτο έστω και χαμηλότοκα και να διατηρεί τον ρόλο της. Αυτά όλα συνιστούν τα μεγάλα διλήμματα που έχουμε μπροστά μας, όχι μόνο ως Ελλάδα αλλά συνολικά ως Ευρώπη. Οι δυσκολίες είναι προφανείς, καθώς το ευρωπαϊκό σύστημα ισορροπιών με «κεντρικό παίκτη» την Γερμανία, είναι δύσκολο να προσαρμοστεί σε τέτοιες ριζικές αλλά αποτελεσματικές λύσεις. Δηλαδή, να καταβάλλει το κόστος της ηγεμονίας που ασκεί, η οποία της εξασφαλίζει όμως και αντίστοιχα οικονομικά οφέλη.

Μια εμπροσθοβαρής διάθεση περισσότερων πόρων, για την αντιμετώπιση της κρίσης, μπορεί να ενισχύσει τον «πόλεμο» κατά του ιού και να αμβλύνει τις δυσμενείς οικονομικές επιπτώσεις του. Όταν η πανδημία του κορωνοϊού τελειώσει, πολλοί θεσμοί των κρατών θα θεωρηθούν αποτυχημένοι. Η πραγματικότητα είναι ότι ο κόσμος δεν θα είναι ποτέ πια ο ίδιος μετά τον κορωνοϊό.

Συντάκτης: Χρόνης Διαμαντόπουλος

 

 

 

 

Share This