Οι υπουργοί Οικονομικών και οι επικεφαλής των κεντρικών τραπεζών που συμμετέχουν στις τηλεδιασκέψεις αυτής της εβδομάδας του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Παγκόσμιας Τράπεζας θα πουν το σωστό: θα υποσχεθούν ότι θα συνεργαστούν για να αντιμετωπίσουν τις οικονομικές επιπτώσεις από τον κορωνοϊό. Το ερώτημα είναι αν θα κάνουν τελικά το σωστό και αν θα λάβουν συγκεκριμένα μέτρα για να επιτρέψουν την απαραίτητη συνεργασία και συντονισμό. Πολλές χώρες έχουν ανταποκριθεί ανεπαρκώς στην πανδημία και τις οικονομικές της συνέπειες. Η διεθνής ανταπόκριση ήταν χειρότερη – όχι μόνο διστακτική και κακώς προγραμματισμένη, αλλά σχεδόν αόρατη. Ένας τομέας στον οποίο δεν δόθηκε η δέουσα προσοχή αν και είναι ιδιαίτερα σημαντικός και αφορά τον πρωταρχικό σκοπό του ΔΝΤ: Ο κόσμος δεν διαθέτει έναν αποτελεσματικό δανειστή ύστατης λύσης. Όταν μια τράπεζα, η οποία είναι θεμελιωδώς υγιής, αντιμετωπίζει εκροή καταθέσεων , η κεντρική τράπεζα της χώρας παρεμβαίνει με χρηματοδοτική ένεση για να καλύψει τη ζήτηση μέχρι να επιστρέψει η εμπιστοσύνη. Η ικανότητα της κεντρικής τράπεζας να το κάνει αυτό είναι απεριόριστη. Υποθέστε ότι το νόμισμα που χρειάζεται για να σταματήσει το κακό είναι ξένο, όχι εγχώριο. Αυτό περιπλέκει τα πράγματα.Πολλές χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος δανείζονται σε δολάρια ή άλλα ξένα νομίσματα. Καθώς η πανδημία επιδεινώνεται και οι απώλειες αυξάνονται οι εκροές κεφαλαίων θα συνεχιστούν. Το τελευταίο δίμηνο ανέρχoνται σε 100 δισ. δολάρια τρεις φορές μεγαλύτερες από την αντίστοιχη περίοδο της χρηματοπιστωτικής κρίσης και με τις άμεσα εμπλεκόμενες κεντρικές τράπεζες να μην μπορούν να παράσχουν την απαιτούμενη ρευστότητα.

Οι εθνικές ζημιές θα μπορούσαν να πολλαπλασιαστούν και να εξαπλωθούν, καθώς οι επιπτώσεις μεταδίδονται σε ξένους επενδυτές και εμπορικούς εταίρους. Όλα αυτά έχουν γίνει από καιρό κατανοητά και η πρόληψη κρίσεων όπως αυτή, είναι μία από τις κύριες δουλειές του ΔΝΤ. Αλλά τα εργαλεία του δεν είναι αρκετά καλά. Αν και οι διασυνοριακές ροές κεφαλαίων έχουν αυξηθεί τις τελευταίες δεκαετίες, οι πόροι και οι ρυθμίσεις που χρησιμοποιεί το ΔΝΤ για να αντιμετωπίσει τις συνέπειες δεν λειτουργούν. Σήμερα, το παγκόσμιο σύστημα στηρίζεται σε μορφές υποστήριξης που δεν εμπίπτουν στις αρμοδιότητες του ΔΝΤ.

Οι κεντρικές τράπεζες συνάπτουν διμερείς συμφωνίες σύμφωνα με τις οποίες η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ δανείζει δολάρια σε άλλες κεντρικές τράπεζες. Μια άλλη προσέγγιση είναι να θεσπιστεί μια περιφερειακή χρηματοδότηση για να λειτουργήσει ως ένα είδος μίνι-ΔΝΤ (μερικές φορές σε συνεργασία με το πραγματικό ΔΝΤ) · ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας είναι μια τέτοια ρύθμιση. Οι γραμμές ανταλλαγής μεταξύ των μεγάλων κεντρικών τραπεζών – εκείνων που εκδίδουν αποθεματικά νομίσματα όπως το δολάριο και το ευρώ – είναι πλέον ρουτίνα, αλλά οι ρυθμίσεις για τις αναδυόμενες οικονομίες είναι ad hoc και αναξιόπιστες. Οι περιφερειακές ρυθμίσεις δεν λειτουργούσαν καλά ούτε για τα μέλη τους (σκεφτείτε τις δυσκολίες του ΕΜΣ με την Ελλάδα). Η κατανομή των αποθεματικών είναι ανομοιογενής, με ορισμένες χώρες να έχουν περισσότερα από όσα χρειάζονται και άλλες όχι αρκετά.

Καθώς οι παγκόσμιες προοπτικές επιδεινώνονται με εκπληκτικό ρυθμό, οι μεγάλες κεντρικές τράπεζες έχουν λάβει μέτρα για να προστατεύσουν τον εαυτό τους και ο ένας τον άλλο – αλλά αυτό δεν βοηθά τις μικρότερες και φτωχότερες οικονομίες. Οι ΗΠΑ, η Ευρώπη και η Ιαπωνία δεν θα είναι απρόσβλητες. Υπάρχει ένα κοινό συμφέρον να προσπαθήσουμε να μετριάσουμε το πλήγμα.

Το μεγαλύτερο μέρος της δύναμης δανεισμού του ΔΝΤ ύψους 1 τρισεκατομμυρίων δολαρίων δεν έχει αξιοποιηθεί. Αν και είναι απίθανο να αρκεί, είναι μια αρχή. Σε πρώτη φάση, η εστίαση πρέπει να είναι στη μέγιστη ταχύτητα και ευελιξία στην παροχή διαθέσιμης υποστήριξης στις χώρες που τη χρειάζονται. Ορισμένες κυβερνήσεις θα χρειαστούν απλή ελάφρυνση του χρέους, επειδή δεν είναι μόνο μη ρευστοποιήσιμες αλλά αφερέγγυες.Πέρα από όλα αυτά, τα διεθνή χρηματοοικονομικά εργαλεία χρειάζονται αναθεώρηση.

Η επικεφαλής του ΔΝΤ Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα συζητά για αλλαγές Ωστόσο όλα θα κριθούν στις λεπτομέρειες. Το ΔΝΤ από μόνο του δεν μπορεί να υποσχεθεί τη στήριξη της ρευστότητας στην απαιτούμενη κλίμακα. Αυτό πρέπει να προέρχεται από τις κεντρικές τράπεζες, κατά προτίμηση σε συντονισμό με το ΔΝΤ.

Πηγή: Bloomberg

 

Share This