Πολλοί πιστεύουν ότι ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου Μπόρις Τζόνσον – ο οποίος δεν ανταποκρίθηκε ακριβώς… εντυπωσιακά στην πανδημία της Covid-19 και τις συνακόλουθες καταστροφές που έχει προκαλέσει, μεταξύ άλλων και με την πρόσφατη στροφή 180 μοιρών στο ζήτημα των αποτελεσμάτων των σχολικών εξετάσεων – έχει ήδη αρκετές σκοτούρες στο κεφάλι του.

Μια μικρή υπενθύμιση ωστόσο είναι ότι υπάρχει και το “μικρό” θέμα του Brexit, πιο ειδικά η πλήρης αναδιάρθρωση των όρων με τους οποίους η Βρετανία θα διεξάγει το διεθνές εμπόριό της σε λίγο περισσότερο από τέσσερις μήνες από σήμερα.

Οι συμφωνίες που… θα ήταν ήδη έτοιμες
Υπό κανονικές συνθήκες, η κυβέρνηση Τζόνσον ήλπιζε ότι στο χρονικό σημείο που βρισκόμαστε θα είχε εξασφαλίσει εμπορικές συμφωνίες με την Ευρωπαϊκή Ένωση, τις ΗΠΑ και πολλούς ακόμη εμπορικούς εταίρους του Η.Β., είτε αυτές θα είχαν υπογραφεί και επισήμως είτε όχι. Στην πραγματικότητα, το Λονδίνο δεν στάθηκε τόσο τυχερό.

Μια υπεσχημένη συμφωνία με την Ιαπωνία φαίνεται πιο κοντά στην ολοκλήρωση, ωστόσο σημαντικά εμπόδια προς το παρόν την αποτρέπουν. Οι συνομιλίες ξεκίνησαν πριν από περίπου δύο μήνες (ελάχιστο διάστημα όταν μιλά κανείς για εμπορικές συμφωνίες), με το Τόκιο να σημειώνει ότι οποιοδήποτε σύμφωνο πρέπει να συναφθεί σύντομα, ώστε να καταστεί δυνατή η νομοθετική έγκρισή του πριν από το τέλος του έτους.

Με την αλλαγή της χρονιάς, την 1η Ιανουαρίου 2021, το Ηνωμένο Βασίλειο δεν θα καλύπτεται πλέον από την υφιστάμενη εμπορική συμφωνία μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ιαπωνίας. Οι επιχειρήσεις και στις δύο πλευρές επιθυμούν διακαώς τον τερματισμό της περιόδου αβεβαιότητας που διαρκεί εδώ και τέσσερα χρόνια και την αποφυγή κάθε αναταραχής στις δραστηριότητές τους.

Αυτό θα μπορούσε να επιτευχθεί απλώς με την υιοθέτηση των διατάξεων της υφιστάμενης εμπορικής συμφωνίας ΕΕ – Ιαπωνίας, ωστόσο τόσο το Λονδίνο όσο και το Τόκιο ήθελαν να προχωρήσουν περισσότερο. Η Ιαπωνία έχει ζητήσει παραχωρήσεις σχετικά με τους δασμούς στα αυτοκίνητα, το ηλεκτρονικό εμπόριο και την προστασία των επενδυτών, τις οποίες δεν μπόρεσε να αποσπάσει επιτυχώς στις διαπραγματεύσεις με την Ευρώπη.

Οι διαπραγματευτές του Ηνωμένου Βασιλείου είχαν από την άλλη πλευρά το άγχος να δείξουν ότι θα μπορούσαν να επιτύχουν ευρύτερη πρόσβαση στην ιαπωνική αγορά για τα βρετανικά αγαθά και υπηρεσίες. Οι δύο πλευρές προφανώς σημείωναν πρόοδο – έως ότου ξεκίνησαν οι συζητήσεις για το τυρί (ένα προϊόν το οποίο καταστρέφει εμπορικές διαπραγματεύσεις με εκπληκτική “συνέπεια”).

Το παράδοξο των βρετανικών αιτημάτων προς τις ΗΠΑ
Μέχρι αυτή τη στιγμή, μια συμφωνία με τις ΗΠΑ θα έπρεπε επίσης να έχει ολοκληρωθεί, με βάση το χρονοδιάγραμμα. Κι εδώ όμως οι διαπραγματεύσεις “σέρνονται”. Παρ’ όλο που υπάρχει ευθύνη και στις δύο πλευρές γι’ αυτό, το σφάλμα βαρύνει κυρίως στο Ηνωμένο Βασίλειο, το οποίο επιδιώκει να διατηρήσει περιορισμούς ανάλογους με εκείνους της ΕΕ στις εξαγωγές αγροτικών προϊόντων των ΗΠΑ στη Βρετανία. Το Brexit, όμως, ήταν μια ευκαιρία να “καθαρίσει” κανείς με τέτοιους περιορισμούς – αλλιώς, ποιο ήταν το νόημά του;

Η δυσκολία της Βρετανίας και στις δύο αυτές διαπραγματεύσεις εξασθενεί τη θέση της στις πλέον σημαντικές διαπραγματεύσεις της – εκείνες με την ΕΕ. Και οι δύο πλευρές θέλουν να έχουν καταλήξει σε συμφωνία έως τις αρχές Οκτωβρίου, προκειμένου να αφήσουν χρόνο για επικύρωσή της από τα κοινοβούλιά τους – και οι δύο πλευρές, άλλωστε, έχουν πολλά να χάσουν εάν χαθεί αυτή η προθεσμία.

Τόσο οι Βρυξέλλες όσο και το Λονδίνο έχουν κάνει παραχωρήσεις. Ωστόσο, η αποτυχία των Βρετανών να σημειώσουν πρόοδο στις υπόλοιπες διαπραγματευτικές τους προσπάθειες ανά τον κόσμο ή ακόμη και να χαράξουν μια σαφή στρατηγική για το είδος συμφωνιών που επιθυμούν, δημιουργεί την τάση στους Ευρωπαίους να πιέζουν για μια πιο σκληρή για το Λονδίνο συμφωνία.

Η προσωρινή υποχώρηση Τζόνσον είναι πλέον αναγκαία
Με τον χρόνο σχεδόν να τελειώνει, ο Τζόνσον και η ομάδα του πρέπει επειγόντως να θέσουν προτεραιότητες. Η φιλοδοξία τους να συνάψουν νέες και καλύτερες εμπορικές συμφωνίες πέραν της ΕΕ δεν είναι λάθος και θα υπάρξουν ευκαιρίες για κάτι τέτοιο σε εύθετο χρόνο.

Μια μεταγενέστερη συμφωνία με την Ιαπωνία, για παράδειγμα, θα μπορούσε να οδηγήσει σε ταχύτερη απελευθέρωση του εμπορίου υπηρεσιών σε σχέση με εκείνη που προβλέπει η συμφωνία Βρυξελλών – Τόκιο. Η Βρετανία θα μπορούσε να θέσει ως στόχο να γίνει μέλος της TPP (Σύμφωνο Συνεργασίας των Δύο Πλευρών του Ειρηνικού), η οποία θα της άνοιγε εμπορικές και επενδυτικές ευκαιρίες σε ορισμένες από τις πιο δυναμικές αγορές του κόσμου.

Ωστόσο όλα έχουν τη σειρά τους. Η ελαχιστοποίηση του βραχυπρόθεσμου σοκ του Brexit – με έναν συμβιβασμό με την ΕΕ και διατήρηση των υφιστάμενων ρυθμίσεων στο εμπόριο με τις εκτός ΕΕ χώρες – ήταν στην πραγματικότητα ο κρίσιμος στόχος για το τρέχον έτος. Πριν να είναι πολύ αργά, ο Τζόνσον πρέπει να το αναγνωρίσει και να επικεντρωθεί στην μέγιστη δυνατή συνέχεια και μη διαταραχή του διεθνούς εμπορίου της Βρετανίας.

Οι υποστηρικτές του Brexit υποσχέθηκαν μια δυναμική Παγκόσμια Βρετανία, η οποία θα αναδυόταν από τη σκιά της Ευρώπης. Αυτό αποτελούσε πάντα μια απερίσκεπτη υπόσχεση. Τώρα, με τον χρόνο να εξαντλείται, η απλή αποτροπή των βραχυπρόθεσμων ζημιών φαντάζει ήδη ένας αρκετά φιλόδοξος στόχος.

Πηγή Bloomberg

 

Share This