Την τελευταία τριετία οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης στήριξαν σημαντικά, με μία σειρά από δημοσιονομικά μέτρα, τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις για να αντιμετωπίσουν αρχικά τον αντίκτυπο της πανδημίας και στη συνέχεια της ενεργειακής κρίσης.
Η εκτεταμένη στήριξη κατέστη δυνατή με την ενεργοποίηση στις αρχές του 2020 της γενικής ρήτρας διαφυγής από τους δημοσιονομικούς κανόνες του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης.
Ωστόσο, όπως ανακοίνωσε την Τετάρτη η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, από το 2024 η ρήτρα διαφυγής θα απενεργοποιηθεί, ώστε να αρχίσει μία περίοδος αποκλιμάκωσης του χρέους που αυξήθηκε πάνω από το όριο του 60% του ΑΕΠ στις περισσότερες χώρες της ΕΕ. Αυτό σημαίνει ότι τα περιθώρια για αύξηση των δημόσιων δαπανών θα είναι πλέον μικρότερα.
Η Κομισιόν έδωσε τις γενικές κατευθυντήριες γραμμές για τη δημοσιονομική πολιτική του 2024, ενώ τον Μάιο θα κάνει συστάσεις για κάθε χώρα ξεχωριστά, ανάλογα με τα χαρακτηριστικά του χρέους της, οι οποίες θα καθορίζουν το μέγεθος της δημοσιονομικής προσαρμογής που θα πρέπει να γίνει με τον προϋπολογισμό του 2024.
Για την Ελλάδα, η οποία έχει το υψηλότερο χρέος στην ΕΕ, πάνω από το 170% του ΑΕΠ, η δημοσιονομική προσαρμογή έχει ξεκινήσει ήδη, με τον φετινό προϋπολογισμό να προβλέπει πρωτογενές πλεόνασμα 0,7% του ΑΕΠ. Για το 2024, ο στόχος αναμένεται να είναι ένα μεγαλύτερο πλεόνασμα ώστε να συνεχισθεί η αποκλιμάκωση του χρέους.
Στις συστάσεις της, η Κομισιόν θα κινηθεί σε μία γραμμή ισορροπίας μεταξύ των δημοσιονομικών κανόνων που ισχύουν και των προτάσεων που έκανε η ίδια τον περασμένο Νοέμβριο για την αναθεώρησή τους, ώστε να ληφθεί υπόψη και η νέα οικονομική πραγματικότητα μετά την πανδημία και την ενεργειακή κρίση.
Και αυτό, γιατί η συζήτηση για την αναθεώρηση του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης είναι ακόμη σε εξέλιξη, με αρκετές χώρες να έχουν ενστάσεις για στοιχεία των προτάσεων της Επιτροπής.
Το θέμα θα συζητηθεί την ερχόμενη Δευτέρα στο Eurogroup και την επόμενη ημέρα στο Ecofin, με τον αντιπρόεδρο της Κομισιόν, Βάλντις Ντομπρόβσκις, να αναμένει κάποια σύγκλιση των απόψεων σε βασικά στοιχεία της αναθεώρησης του Συμφώνου, εν όψει της συνόδου κορυφής στις 23-24 Μαρτίου.
