Το ότι Ιράν και Σαουδική Αραβία έδωσαν μετά από επτά χρόνια «τα χέρια», έπιασε αρκετούς στον ύπνο, όμως είναι ένα θετικό βήμα για τη σταθερότητα στην πολύπαθη περιοχή , με πολλά όμως αναπάντητα ακανθώδη ερωτήματα.
Οι Κινέζοι έπεισαν σουνίτες και σιίτες να κάτσουν στο τραπέζι και να τα βρουν. Αυτή η συμφωνία επαναπροσέγγισης μπορεί να οδηγήσει σε αναδιάταξη δυνάμεων και ισορροπιών στη Μέση Ανατολή με «πειραματισμούς» όμως:
Πρώτο πεδίο δοκιμής η Υεμένη, όπου το Ριάντ αναζητά λύση στο αδιέξοδο απέναντι στους ευθυγραμμισμένους με το Ιράν σιίτες αντάρτες Χούθι, σε ένα πόλεμο που έχει φέρει το σουνιτικό βασίλειο αντιμέτωπο και με αμερικανικούς περιορισμούς στις πωλήσεις όπλων.
Δεύτερο μέτωπο η Συρία, όπου το Ιράν έχει προσφέρει στρατιωτική, οικονομική και διπλωματική υποστήριξη στον Μπασάρ αλ Άσαντ ενώ οι Σαουδαράβες στήριξαν τους αντάρτες που προσπαθούσαν να τον ανατρέψουν και τη συμφωνία να έρχεται σε μια περίοδο που η απομόνωση του Σύριου πρόεδρου στον αραβικό κόσμο «ξεπαγώνει».
Κρίσιμη καμπή και για τον βυθισμένο σε μια άνευ προηγουμένου πολιτική κρίση ακέφαλο Λίβανο, όπου η σιιτική Χεζμπολάχ κυριαρχεί επί του φιλοσαουδικού συνασπισμού και η επαναπροσέγγιση έχει δώσει την ελπίδα ότι η παράλυση θα μπορούσε να τερματιστεί για τουλάχιστον εκλογή πρόεδρου.
Αλλά και στο Ιράκ βλέπουν τη συμφωνία ως γύρισμα νέας σελίδας, καθώς ελπίζουν σε ένα γενικό περιφερειακό κατευνασμό που θα επιτρέψει στη χώρα τους να ανοικοδομηθεί, αντί να αποτελεί πεδίο αντιπαράθεσης ΗΠΑ, χωρών αραβικού Κόλπου και Ιράν.
Κίτρινος θρίαμβος
Η επαναπροσέγγιση αποτελεί θρίαμβο της Κίνας, η οποία κάνει μια αξιοσημείωτη είσοδο στην περιφερειακή διπλωματική σκηνή έχοντας ενορχηστρώσει αυτή τη συμφωνία. Παράλληλα αποτελεί επιβεβαίωση της αυξανόμενης, πέρα από οικονομικής, επιρροής του Πεκίνου στη Μέση Ανατολή.
Είναι επίσης μια επιτυχία για το Ιράν, καθώς θα μπορούσε να αποτρέψει την απομόνωσή του από την αραβο-ισραηλινή διαδικασία εξομάλυνσης.
Η συμφωνία είναι μια ευφυής κίνηση Κίνας και Ιράν να υποσκάψουν την ομαλοποίηση των σχέσεων της Σαουδικής Αραβίας με ΗΠΑ και Ισραήλ. Παράλληλα βοηθά στην επαναφορά της Τεχεράνης στο προσκήνιο και στην υπονόμευση αμερικανικών και ισραηλινών προσπαθειών να οικοδομήσουν περιφερειακό συνασπισμό για να χτυπήσουν το Ιράν με το πρόσχημα τα πυρηνικά, από τη στιγμή που αυτή καθεαυτή η ανακοίνωση εξομάλυνσης δεν θέτει τέλος στις πυρηνικές φιλοδοξίες της Τεχεράνης.
Οι χαμένοι
Η συμφωνία τραβά το χαλί στις προσπάθειες του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπέντζαμιν Νετανιάχου να απομονώσει την Τεχεράνη αλλά και να προσεγγίσει το Ριάντ. Παράλληλα φοβούνται πως η επαναπροσέγγιση υποδηλώνει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες υποχωρούν στην περιοχή τη στιγμή που οι Ισραηλινοί τις χρειάζονται περισσότερο.
Μπορεί το Ισραήλ να συνεχίζει μια εκστρατεία συγκαλυμμένων απειλών για να επιτεθεί στο Ιράν ακόμη και μόνο του αν κρίνει αδιέξοδη τη διπλωματία για τα πυρηνικά, αλλά όλα τα σενάρια εξακολουθούν να εξαρτώνται από την Ουάσινγκτον, που μεσολάβησε για τις συμφωνίες Ισραήλ και αραβικών χωρών.
Ήδη στο εσωτερικό του Ισραήλ άρχισαν οι φωνές όσων προειδοποιούν πως η συμφωνία αντανακλά μια βαθιά αποσύνδεση Νετανιάχου και διεθνών γεωπολιτικών τάσεων, καλώντας τον να συνεργαστεί με τον Τζο Μπάιντεν για το πώς να σφυρηλατήσει τις σχέσεις Ισραήλ-Σαουδικής Αραβίας, αν και το Ριάντ έχει συνδέσει οποιαδήποτε κίνηση του βασιλείου για εξομάλυνση με επίλυση των στόχων δημιουργίας παλαιστινιακού κράτους.
Θορυβημένοι είναι και οι Αμερικανοί, όσο και αν ο Λευκός Οίκος θέλησε να υποβαθμίσει τη συμμετοχή της Κίνας, διατυπώνοντας ακόμη και μετά τη συμφωνία τις αμφιβολίες τους για τη βούληση του Ιράν να εμπλακεί ενεργά σε μια αποκλιμάκωση, προαναγγέλλοντας πως οι δύο χώρες θα αντιμετωπίσουν «πολλές προκλήσεις» για να ξεπεράσουν τις βαθιές διαφορές τους.
