Με εγκύκλιο του, ο e-ΕΦΚΑ γνωστοποιεί την απόφαση του Υφυπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων και παρέχονται ταυτόχρονα οδηγίες για τη διαχείριση των αιτήσεων που έχουν υποβληθεί από 01/01/2017 και εφεξής από δικαιούχους μόνιμους υπαλλήλους του Δημοσίου Τομέα ή για λογαριασμό αυτών, και από δικαιούχους φορείς απασχόλησής τους και καθορίζεται η διαδικασία συμψηφισμού και επιστροφής των αχρεωστήτως καταβληθεισών εισφορών στο Δημόσιο μέχρι 31/12/2016 και στον e- Ε.Φ.Κ.Α. από 01/01/2017 μέχρι 31/12/2019, του κλάδου Κύριας Σύνταξης.
Για την επιστροφή αχρεωστήτως καταβληθεισών εισφορών που αφορούν στους λοιπούς κλάδους (επικουρικής ασφάλισης, εφάπαξ παροχών και υγειονομικής περίθαλψης), όπως επίσης και για την επιστροφή εισφορών που καταβλήθηκαν από 01/01/2020 και εφεξής, θα ακολουθήσουν νεότερες οδηγίες, μετά την ολοκλήρωση των απαραίτητων ελέγχων.
Όπως ρητώς διαλαμβάνεται στην κοινοποιούμενη απόφαση Υφυπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, ως αχρεωστήτως καταβληθείσες ασφαλιστικές εισφορές νοούνται τα χρηματικά ποσά που καταβάλλονται στον e-Ε.Φ.Κ.Α., για οποιαδήποτε αιτία, και για τα οποία, βάσει της κείμενης νομοθεσίας, δεν προκύπτει υποχρέωση καταβολής τους.
Ενδεικτικά, περιπτώσεις για τις οποίες η καταβολή των ασφαλιστικών εισφορών χαρακτηρίζεται ως «αχρεώστητη» αποτελούν η καταβολή εισφορών πέραν του ανωτάτου ορίου ασφαλιστέων αποδοχών (πλαφόν), η καταβολή εισφορών για αποδοχές, τμήματα αποδοχών και για πρόσθετες αμοιβές-αποζημιώσεις, για τις οποίες ρητά προβλέπεται η μη καταβολή εισφορών, η καταβολή εισφορών πέραν της νόμιμης βάσης υπολογισμού, οι εισφορές που προκύπτουν ως υπερβάλλουσες των οφειλομένων από μεταβολή του χρόνου ασφάλισης, των πακέτων κάλυψης ή της ιδιότητας των ασφαλισμένων/ασφαλισθέντων πριν την 1/1/1993 (παλαιοί ασφαλισμένοι) ή μετά την 1/1/1993 (νέοι ασφαλισμένοι), κ.λπ.
Κατ’ εξαίρεση, δεν θεωρούνται αχρεωστήτως καταβληθείσες ασφαλιστικές εισφορές χρηματικά ποσά που έχουν καταβληθεί σε περιπτώσεις που προκύπτει ακύρωση χρόνου λόγω δόλιας ή εικονικής ασφάλισης.
Ο συμψηφισμός με οφειλή και η επιστροφή αχρεωστήτως καταβληθεισών ασφαλιστικών εισφορών αφορούν σε χρηματικά ποσά που έχουν καταβληθεί υπέρ των κλάδων ασφάλισης του e-Ε.Φ.Κ.Α., καθώς και σε χρηματικά ποσά που έχουν εισπραχθεί αχρεωστήτως από τον e-Ε.Φ.Κ.Α. υπέρ του Ε.Ο.Π.Υ.Υ., του τ. Ο.Α.Ε.Δ (νυν Δ.ΥΠ.Α.), καθώς και οποιουδήποτε άλλου φορέα, για τον οποίο ο e-Ε.Φ.Κ.Α. συνεισπράττει εισφορές.
ΣΥΜΨΗΦΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΑΧΡΕΩΣΤΗΤΩΣ ΚΑΤΑΒΛΗΘΕΙΣΩΝ ΕΙΣΦΟΡΩΝ ΣΤΟΥΣ ΔΙΚΑΙΟΥΧΟΥΣ ΕΡΓΟΔΟΤΕΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΟΥΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΤΟΜΕΑ, ΠΟΥ ΑΠΑΣΧΟΛΗΘΗΚΑΝ ΜΕ ΣΧΕΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ
Με την υπ’ αριθμ. 33/2018 Εγκύκλιο του Ε.Φ.Κ.Α. παρασχέθηκαν οδηγίες για την επιστροφή αχρεωστήτως καταβληθεισών εισφορών σε δικαιούχους εργοδότες και μισθωτούς ασφαλισμένους του ιδιωτικού τομέα, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 104 του Ν.4387/2016, όπως αντικαταστάθηκαν από τότε που ίσχυσαν, με αυτές του άρθρου 15 του Ν. 4488/2017 και αυτών της υπ’αριθμ.: Δ15/Δ/12601/293/01-03-2018 Απόφασης Υφυπουργού Εργασίας, Κοινωνικής
Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, και καθορίστηκε η διαδικασία συμψηφισμού και επιστροφής των αχρεωστήτως καταβληθεισών στον ΕΦΚΑ ασφαλιστικών εισφορών.
Με την κοινοποιούμενη Απόφαση εντάσσονται στη διαδικασία συμψηφισμού και επιστροφής αχρεωστήτως καταβληθεισών εισφορών και οι απαιτήσεις ασφαλισμένων που απασχολούνται στο Δημόσιο Τομέα με σχέση εργασίας δημοσίου δικαίου, καθώς και αυτές των εργοδοτών του Δημοσίου Τομέα, κατόπιν σχετικής αιτήσεώς τους, ενώ καθορίζεται η διαδικασία συμψηφισμού και επιστροφής των αχρεωστήτως καταβληθεισών στον ε-ΕΦΚΑ ασφαλιστικών εισφορών.
Σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 4 της κοινοποιούμενης Υπουργικής Απόφασης, τα προβλεπόμενα στις οικείες διατάξεις έχουν εφαρμογή:
Ι) Σε περιπτώσεις που προκύπτει επιστροφή αχρεωστήτως καταβληθεισών εισφορών σύμφωνα με τα προηγούμενα και η σχετική αξίωση έχει γεννηθεί ή θα γεννηθεί μετά την 1/1/2017.
ΙΙ) Σε εκκρεμείς αιτήσεις επιστροφής αχρεωστήτως καταβληθεισών εισφορών οι οποίες έχουν υποβληθεί στους ενταχθέντες β-Ε.Φ.Κ.Α. ασφαλιστικούς οργανισμούς, συμπεριλαμβανομένου του Δημοσίου, μέχρι 31/12/2016, ή στον e-Ε.Φ.Κ.Α. από 1/1/2017, και βρίσκονται σε οποιοδήποτε στάδιο της διοικητικής διαδικασίας.
Οι απαιτήσεις από αχρεωστήτως καταβληθείσες εισφορές δεν πρέπει να έχουν υποπέσει σε παραγραφή κατά την ημερομηνία υποβολής της σχετικής αιτήσεως. Σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ.6 του άρθρου 40 του Α.Ν.1846/51, όπως αντικαταστάθηκε από την παρ. 1 του άρθρου 7 του Ν. 825/78 και τις διατάξεις της παρ.8 του άρθρου 21 του Ν.1902/90, οι απαιτήσεις από αχρεωστήτως καταβληθείσες εισφορές υπόκεινται σε πενταετή παραγραφή. Επομένως είναι απαιτητό το ποσό των εισφορών που καταβλήθηκε αχρεώστητα κατά την τελευταία πενταετία πριν από την υποβολή της αιτήσεως για επιστροφή αυτών.
Επιπρόσθετα, με τις διατάξεις της παρ. 2 του άρθρου 4 της ανωτέρω υπουργικής απόφασης, ορίζεται ότι οι αχρεωστήτως καταβληθείσες ασφαλιστικές εισφορές κύριας σύνταξης έως 31/12/2016 στο Δημόσιο και από 1/1/2017 έως 31/12/2019 στον e-Ε.Φ.Κ.Α., για τα πρόσωπα της περ. α’ της παρ. 1 του άρθρου 4 του ν. 4387/2016, επιστρέφονται από τον e-Ε.Φ.Κ.Α., σύμφωνα με τη διαδικασία των προηγουμένων άρθρων, κατόπιν σχετικής βεβαίωσης που εκδίδεται από τους οικείους εκκαθαριστές μισθοδοσίας.
Σημειώνεται ότι, με τις διατάξεις της περ. α’ της παρ. 1 του άρθρου 4 του ν. 4387/2016, από 1.1.2017 οι τακτικοί και μετακλητοί υπάλληλοι και λειτουργοί του Δημοσίου, οι τακτικοί και μετακλητοί υπάλληλοι και λειτουργοί της Βουλής, των Ν.Π.Δ.Δ. και των ΟΤΑ α’ και β’ βαθμίδας, οι ιερείς και οι υπάλληλοι των εκκλησιαστικών Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου, καθώς και τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων, των Σωμάτων Ασφαλείας και του Πυροσβεστικού Σώματος, από την έναρξη ισχύος του ανωτέρω νόμου υπάγονται για κύρια σύνταξη στο ασφαλιστικό – συνταξιοδοτικό καθεστώς του Ενιαίου Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (Ε.Φ.Κ.Α.).
