Τα όσα είπε πρόσφατα η κεντρική τραπεζίτρια της Ευρώπης Κριστίν Λαγκάρντ για την ακρίβεια στο περιθώριο της συνεδρίασης της ΕΚΤ στην Αθήνα επιβεβαιώνουν τους «μάντεις» των δυσοίωνων προβλέψεων και «θολώνουν» το κυβερνητικό αφήγημα: Η ακρίβεια έχει μόνιμα χαρακτηριστικά, η μάχη για των πληθωρισμό είναι άνιση και οι υψηλές τιμές των προϊόντων που βλέπουμε σήμερα στα ράφια των σούπερ μάρκετ είναι το σημείο εκκίνησης για νέες υψηλότερες τιμές στο μέλλον.
«Τα επίπεδα των τιμών έχουν ανέβει και μάλλον θα παραμείνουν υψηλά. Αυτό που προσπαθούμε να κάνουμε είναι να μειώσουμε τον πληθωρισμό στο 2%, πράγμα που σημαίνει ότι οι αυξήσεις στις τιμές λιανικής θα περιοριστούν και θα σταθεροποιηθούν. Αυτή είναι η αποστολή της ΕΚΤ. Σταθερότητα τιμών. Αλλά ξέρετε ότι τα επίπεδα των τιμών έχουν αυξηθεί και δεν θα επιστρέψουν στα προ κορωνοϊού επίπεδα, ούτε όμως οι μισθοί θα επιστρέψουν σε αυτή την εποχή. Συνεπώς, περνάμε σε μια διαφορετική περίοδο» είπε η Κρ. Λαγκάρντ στον ΣΚΑΪ, δίνοντας τη γενική εικόνα για την Ευρώπη αλλά και για τη χώρα μας, την ώρα που πολλοί στο κυβερνητικό επιτελείο, με πρώτο τον πρωθυπουργό, διαβεβαίωναν προεκλογικά πως τα πράγματα θα επανέλθουν σε φυσιολογική πορεία. «Οι τιμές κάποια στιγμή θα αποκλιμακωθούν» ήταν η χαρακτηριστική ατάκα του Κυριάκου Μητσοτάκη, τόσο στο debate όσο και στις συνεντεύξεις που έδωσε τον Ιούνιο.
Κάτι που δεν συνέβη, ίσα-ίσα, που λόγω εκτάκτων καταστάσεων και αστάθμητων παραγόντων, το περιβάλλον έγινε χειρότερο. Οι φυσικές καταστροφές, και κυρίως η πλημμύρα του «τροφοδότη της χώρας» θεσσαλικού κάμπου, σε συνδυασμό με το ξέσπασμα ενός ακόμη πολέμου και μάλιστα στη «γειτονιά» μας, επιδείνωσαν την κατάσταση, προαναγγέλλοντας ένα δύσκολο χειμώνα με υψηλές τιμές στα προϊόντα πρώτης ανάγκης, την ενέργεια και τις μεταφορές.
Η πραγματικότητα και οι ζοφερές εκτιμήσεις
Τα δεδομένα αυτή τη στιγμή στο «Δελτίο Ακρίβειας» αφορούν στην εκτόξευση της τιμής του ελαιόλαδου που συμπαρασύρει και μια σειρά τροφίμων προς τα πάνω με παράλληλη έλλειψη του, και στις νέες αυξήσεις στους λογαριασμούς του ρεύματος που αναμένονται να φανούν στα τιμολόγια του Νοεμβρίου.
Το λάδι αυτή τη στιγμή πωλείται σε τιμές πέριξ των 14 ευρώ ανά λίτρο, με τιμή έναρξης για τη χονδρική τα 8,5-9 ευρώ, αύξηση κατά 50% σε σχέση με το 2022! Ο παραδοσιακός τενεκές λαδιού «πιάνει» ακόμα και τα 170 ευρώ, όταν πέρσι ο καταναλωτής τον προμηθευόταν από 80 μέχρι 100 ευρώ ανά δοχείο! Η κατάσταση φαίνεται να έχει ξεφύγει τελείως, από τη μια λόγω της αυξημένης ζήτησης από το εξωτερικό, με τους Ιταλούς και τους Ισπανούς μεσάζοντες να έχουν προαγοράσει μεγάλες ποσότητες από ελαιοπαραγωγικές περιοχές, την ώρα που υπάρχει μικρή παραγωγή και χαμηλό απόθεμα. «Το λάδι θα αυξηθεί» παραδέχθηκε και ο υπουργός Ανάπτυξης Κ. Σκρέκας σε πρόσφατη συνέντευξη του στο Open, ομολογώντας πως υπάρχει μικρό περιθώριο παρέμβασης από την κυβέρνηση αφού και πλαφόν να επιβληθεί, θα υπάρξει μεγαλύτερη διαρροή στο εξωτερικό όπου οι παραγωγοί θα πιάσουν μεγαλύτερες τιμές στην πώληση.
Στην ενέργεια τα πράγματα αναμένεται να χειροτερέψουν άμεσα. Στα τιμολόγια του Νοεμβρίου θα φανούν διψήφιες αυξήσεις, με τις εκτιμήσεις να κάνουν λόγο ακόμα και για 80% αύξηση! Η ΔΕΗ ανακοίνωσε πρώτη το τιμολόγιο της με αυξήσεις στο οικιακό τιμολόγιο στο 10% (από ο,155 στο 0, 17 ανά κιλοβατώρα) ενώ οι ιδιωτικές εταιρείες ανάλογα με τα προγράμματα και τα ποσοστά έκπτωσης καταγράφουν αυξήσεις από 30 μέχρι και 80%. Αυτή την κατάσταση έχει να διαχειριστεί μέσω των επιδοτήσεων λογαριασμών, που αναμένεται να ανακοινώσει το υπουργείο Ανάπτυξης.
Στη γενική εικόνα, οι τιμές στην κατανάλωση στα τρόφιμα αυξήθηκαν κατά 8,5% το πρώτο 8μηνο του 2023, δίνοντας συνέχεια σε ένα σερί ανατιμήσεων 17 μηνών (Μάρτιος 2022). Εκτός του ελαιόλαδου, μεγάλες αυξήσεις καταγράφηκαν στα γαλακτοκομικά, το κρέας (μοσχάρι-χοιρινό), τα φρούτα, τα λαχανικά, τα άλευρα, με λίγα λόγια σε όλα τα προϊόντα διατροφής που φτάνουν καθημερινά στο τραπέζι μας. Σύμφωνα με την Eurostat στην τελευταία μέτρηση της που αφορά στον Αύγουστο, ο πληθωρισμός των τροφίμων στη χώρα μας διαμορφώθηκε στο 10,8%με τον μέσο ευρωπαϊκό όρο να είναι 10,2%. Μεγάλη αύξηση κατέγραψαν και τα καθαριστικά σπιτιού (11,24%), τα ποτά (4,5%), τα είδη προσωπικής φροντίδας (9,2%).
Το αντιστάθμισμα στις «τρελές» αυξήσεις είναι να… κόψουμε να αγοράζουμε! Βάσει της έρευνας του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ), οι Έλληνες καταναλωτές μείωσαν τις δαπάνες για την αγορά μοσχαρίσιου κρέατος κατά 18%, αιγοπροβάτων κατά 40%(!), φρέσκου γάλακτος κατά 30%, ελαιόλαδου 17%, φρούτων 7% και λαχανικών κατά 43%…
Τα κυβερνητικά σχέδια
Σε αυτόν τον κυκεώνα, η κυβέρνηση που φρόντιζε να καθησυχάζει τους πολίτες, τώρα «τρέχει» να παρέμβει για να μη βγει η κατάσταση εκτός ελέγχου. Ως διάδοχος των «καλαθιών» έρχεται η πρωτοβουλία του ΥΠΑΝ «Μόνιμη Μείωση Τιμής», με τη συμμετοχή 233 εταιρειών απ’ όλους τους κλάδους, που υπέγραψαν τη συμφωνία με το υπουργείο, σε ένα πρόγραμμα που θα «τρέξει» από την 1η Νομεβρίου. Οι εταιρείες τροφίμων, προϊόντων περιποίησης, βρεφικών και παιδικών ειδών δεσμεύτηκαν για τη διατήρηση των μειώσεων τιμών τουλάχιστον κατά 5%, για χρονικό διάστημα κατ΄ ελάχιστον 6 μηνών. Στα ράφια και τα ψυγεία των σούπερ μάρκετ, τα προϊόντα θα φέρουν το ειδικό ταμπελάκι που έχει δημιουργηθεί στο πλαίσιο της εφαρμογής του μέτρου, προκειμένου οι καταναλωτές να μπορούν να τα ξεχωρίζουν κατά τη διάρκεια των αγορών τους.
