Στο τέλος της περασμένης εβδομάδας το ΤΑΙΠΕΔ προχώρησε σε μια σημαντική είδηση: Ανακήρυξε τον Οργανισμό Λιμένος Θεσσαλονίκης (ΟΛΘ Α.Ε.) ως Προτιμητέου Επενδυτή για τις διαθέσιμες μετοχές του ΟΛΒ (67%) έναντι ποσού 51 εκατ. ευρώ και την Κοινοπραξία «Goldair Cargo A.E. – Goldair Handling Α.Ε.» ως Επιλαχόντα Προτιμητέο Επενδυτή. Ένα ακόμα λιμάνι της χώρας ιδιωτικοποιήθηκε, εκπλήσσοντας, μάλιστα, με το που κατέληξε αν σκεφτεί κανείς πως οι περισσότεροι στοιχημάτιζαν στο ανάποδο αποτέλεσμα απ’ αυτό που ήρθε: Οι Αμερικανοί της Goldair να ήταν οι πλειοδότες και δεύτερος ο Ιβάν Σαββίδης, που με αυτόν τον τρόπο επανήλθε μετά από καιρό στο προσκήνιο της ελληνικής επιχειρηματικότητας.
Ο λιμένας του Βόλου ακολούθησε την τύχη όλων των μεγάλων λιμανιών της χώρας που περνούν σε «ξένα χέρια». Ηράκλειο και Ηγουμενίτσα προ μικρού διαστήματος κατέληξαν στον κολοσσό Grimaldi, ο Πειραιάς εδώ και χρόνια είναι στην Cosco, την ώρα που ο Ιβάν Σαββίδης μετά τη Θεσσαλονίκη έχει πλέον και τον Βόλο.
Ο ιταλικός όμιλος Grimaldi απέκτησε πλειοψηφικό πακέτο μετοχών του λιμανιού της Ηγουμενίτσας, βασικού «κρίκου» στην αλυσίδα της ακτοπλοϊκής σύνδεσης Ελλάδας-Ιταλίας , έναντι 84 εκατομμυρίων ευρώ. Έχοντας αποκτήσει τις Μινωϊκές Γραμμές εδώ και 15 χρόνια, ο όμιλος ήθελε να επεκταθεί και στο κομμάτι των λιμενικών υποδομών τουλάχιστον στις περιοχές που τον αφορούν. Κι αυτό πραγματοποίησε, κερδίζοντας στη διαγωνιστική διαδικασία του ΤΑΙΠΕΔ και το Ηράκλειο, έδρα των Minoan Lines. Η Grimaldi εξαγόρασε και το 67% και του κρητικού λιμανιού και στα σχέδια της είναι το Ηράκλειο να καταστεί κόμβος μεταφοράς αυτοκινήτων αλλά και ηγέτης στην κρουαζιέρα της νότιας Μεσογείου. Η Grimaldi για Ηγουμενίτσα και Ηράκλειο κατέβαλε τίμημα κοντά στα 170 εκατ. ευρώ, διαβλέποντας πως τα δυο λιμάνια, που είναι σχεδόν αποκλειστικός χρήστης τους, θα παίξουν μελλοντικό ρόλο στην εμπορική αναβάθμιση των σχέσεων Μέσης Ανατολής-Ευρώπης και στην ενίσχυση της θαλάσσιας οδού της Αδριατικής.
Η επανεμφάνιση Σαββίδη
Η Grimaldi είχε υπερισχύσει στη διαδικασία για την Ηγουμενίτσα του ΟΛΘ, συμφερόντων Belterra, δηλαδή της οικογένειας Σαββίδη. Ωστόσο, το «χτύπημα»-επανεμφάνιση του ομογενή επιχειρηματία έγινε με την εξαγορά του Βόλου, την ώρα που όλοι θεωρούσαν πως το επενδυτικό ενδιαφέρον του για την Ελλάδα είχε «παγώσει». Είχαν προηγηθεί μερικές «ήττες» (Καβάλα, Ηγουμενίτσα αλλά και Ηράκλειο για το οποίο είχε εκδηλώσει ενδιαφέρον) αλλά και ο σιωπηρός αποκλεισμός του από το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης, καθώς για γεωπολιτικούς και ευρύτερα εθνικούς λόγους ο Κ. Μητσοτάκης ξεκαθάρισε πως η Αλεξανδρούπολη θα παραμείνει υπό κρατικό έλεγχο. «Η κυβέρνηση αποφάσισε ότι στην παρούσα συγκυρία η Αλεξανδρούπολη είναι τόσο μεγάλης στρατηγικής, γεωπολιτικής και ενεργειακής σημασίας για τη χώρα μας, ώστε πρέπει να παραμείνει στη κυριότητα του ελληνικού Δημοσίου και συγκεκριμένα του ΤΑΙΠΕΔ, το οποίο έχει και τη δυνατότητα να αναπτύξει το λιμάνι και να αξιοποιήσει πλήρως όλες του τις δυνατότητες. Δεν νομίζω ότι χρειάζεται να επεκταθώ πολύ περισσότερο γιατί στην παρούσα συγκυρία δεν βλέπαμε το λόγο να πουληθεί το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης σε κάποιον ξένο επενδυτή» είπε ο πρωθυπουργός σε τηλεοπτική συνέντευξη του πριν λίγους μήνες, εξηγώντας τη ματαίωση του διαγωνισμού για την ιδιωτικοποίηση του λιμανιού της Αλεξανδρούπολης.
Στις αρχές του καλοκαιριού, η γερμανική Handelsblatt είχε γράψει σχετικά: «Ο Σαββίδης είχε αρχικά εκδηλώσει ενδιαφέρον για την ιδιωτικοποίηση του λιμανιού της Αλεξανδρούπολης, η οποία ξεκίνησε πέρυσι. Καθώς το λιμάνι αποτελεί σημαντικό κόμβο για τις στρατιωτικές μεταφορές των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ προς την περιοχή της Μαύρης Θάλασσας και την Ανατολική Ευρώπη η ιδιωτικοποίησή του έχει και γεωπολιτικές προεκτάσεις. Με τη ρωσική επίθεση στην Ουκρανία, η σημασία του λιμανιού ενισχύθηκε περαιτέρω. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο υπήρξε στο παρασκήνιο έντονη αντίδραση, ιδίως από την Ουάσιγκτον, σε μια πιθανή πώληση του λιμανιού της Αλεξανδρούπολης στον Οργανισμό Λιμένος Θεσσαλονίκης, ο οποίος ελέγχεται από τον Σαββίδη, παρόλο που ο 63χρονος ολιγάρχης δεν περιλαμβάνεται ακόμη σε καμία λίστα κυρώσεων των ΗΠΑ, της ΕΕ ή της Μεγάλης Βρετανίας. Ο Σαββίδης απέσυρε τελικά την προσφορά του, ενδεχομένως επειδή την αναγνώρισε ως μάταιη. Η ελληνική κυβέρνηση αποφάσισε τον Νοέμβριο του 2022 να μην προχωρήσει σε ιδιωτικοποίηση του λιμένα της Αλεξανδρούπολης λόγω της γεωστρατηγικής του σημασίας, αλλά να το διατηρήσει σε κρατική ιδιοκτησία».
Οι Αμερικανοί με… άδεια χέρια
Στην περίπτωση της Αλεξανδρούπολης, ο Κ. Μητσοτάκης, σε «κόντρα ρόλο», ακολούθησε την τάση που καταγράφεται μετά τον κορονοϊό στην Ευρώπη, να παραμένουν δηλαδή τα στρατηγικής σημασίας λιμάνια υπό τον έλεγχο του Κράτους. Με τον Πειραιά να έχει περάσει εδώ και χρόνια στα χέρια των Κινέζων της Cosco και τη Θεσσαλονίκη στον κ. Σαββίδη, προέβαλλε ως μονόδρομος η διατήρηση του δημοσίου χαρακτήρα για το μείζονος γεωπολιτικής σημασίας λιμάνι της Βορείου Ελλάδας.
Αυτή η εξέλιξη αφήνει χωρίς λιμένα στη χώρα μας τα αμερικανικά συμφέροντα, όταν μέχρι και προ διετίας κυκλοφορούσε το έντονο ενδιαφέρον για τουλάχιστον τρία λιμάνια, Θεσσαλονίκης, Καβάλας και Βόλου, από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Ακόμα και μέσα στο καλοκαίρι υπήρχαν δημοσιεύματα που ήθελαν από τη μια το αμερικανικό fund HIG Capital να βρίσκεται μια «ανάσα» από την εξαγορά του ΟΛΘ από την Belterra του κ. Σαββίδη αλλά και την Goldair Handling ως το απόλυτο φαβορί για την απόκτηση του Βόλου. Ωστόσο, οι εξελίξεις ήρθαν να διαψεύσουν τις προβλέψεις, με τους Αμερικανούς να μένουν προς ώρας χωρίς εμπορικό θαλάσσιο βραχίονα στην Ελλάδα.
