Για τον νέο τρόπο υπολογισμού, έχουμε αναφερθεί επανειλημμένα με συνεχή αρθρογραφία. Υπάρχουν όμως θέματα προς διευκρίνιση από το οικονομικό επιτελείο.
Παναγιώτης Ράγγος -Λογιστής Φοροτεχνικός Α΄ Τάξης
Το νομοσχέδιο θα οδηγηθεί σε διαβούλευση, οπότε εκεί, ελπίζουμε να διευκρινιστούν τα «θολά» σημεία. Θα πρέπει να υπάρξουν διευκρινίσεις στα κάτωθι σημεία:
1. Θα πρέπει να διευκρινιστεί τι θα γίνει με την μετατροπή εταιρειών και τι είδους εταιρείες θα αφορά αυτή η μετατροπή. Σύμφωνα με επίσημες ανακοινώσεις, θα μπει «μπλόκο» σε όσους έχουν ατομικές επιχειρήσεις με απλογραφικά βιβλία (ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι), ώστε αν θελήσουν να τις μετατρέψουν σε νομικές οντότητες (Ο.Ε, ΕΕ, ΕΠΕ, ΙΚΕ, ΑΕ), να μην μπορούν.
Όμως, εδώ προκύπτουν θέματα με βάση το νομικό καθεστώς των εταιρειών. Υπάρχει διάκριση σε προσωπικές εταιρείες και σε κεφαλαιουχικές εταιρείες. Ας δούμε τι ισχύει:
→ Προσωπικές εταιρείες
Φορέας εξουσίας ελέγχου είναι το φυσικό πρόσωπο της επιχείρησης και η διάρκεια ζωής της εξαρτάται άμεσα από αυτό.
Για την ίδρυση της εταιρείας δεν απαιτείται ελάχιστο εταιρικό κεφάλαιο οπότε πρέπει να συμφωνούν ομόφωνα όλοι οι εταίροι.
Η συνεργασία των εταίρων βασίζεται στην αμοιβαία εμπιστοσύνη μεταξύ τους.
Η προσωπική τους περιουσία συνδέεται άμεσα με την εταιρεία καθώς οι εταίροι μπορεί να χάσουν ολόκληρη την περιουσία τους σε περίπτωση εκκαθάρισης.
-Προσωπικές εταιρείες αποτελούν η ατομική επιχείρηση, η Ομόρρυθμη Εταιρεία, η Ετερόρρυθμη Εταιρεία και η Συμμετοχική η Αφανής Εταιρεία.
→ Κεφαλαιουχικές εταιρείες
Φορέας εξουσίας ελέγχου είναι το φυσικό πρόσωπο που κατέχει το μεγαλύτερο κεφάλαιο στην επιχείρηση.
Η σχέση των εταίρων εκφράζεται από το ποσό το οποίο έχουν συνεισφέρει στην εταιρεία.
Για την ίδρυση της εταιρείας απαιτείται ελάχιστο εταιρικό κεφάλαιο το οποίο πρέπει να διατηρείται σε όλη την διάρκεια ζωής της επιχείρησης.
Η προσωπική τους περιουσία δεν συνδέεται με την εταιρεία καθώς σε περίπτωση εκκαθάρισης χάνουν μόνο μέχρι το ποσό το οποίο έχουν συνεισφέρει.
-Κεφαλαιουχικές εταιρείες αποτελούν η Ιδιωτική Κεφαλαιουχική Εταιρία, η Εταιρία Περιορισμένης Ευθύνης και η Ανώνυμη Εταιρία.
Επομένως, πρέπει να διευκρινιστεί τι θα ισχύσει, πως και για ποιους.
2. Θα πρέπει να διευκρινιστεί, τι θα γίνει σε περίπτωση ένωσης δύο ατομικών με το ίδιο αντικείμενο και μετατροπή των ατομικών σε σύσταση εταιρείας. Το ερώτημα που προκύπτει είναι: αν είναι επιτρεπτό, τι είδους εταιρείες θα αφορά και το χρονικό διάστημα (από πότε). Αν είναι επιτρεπτό, θα πρέπει να υπάρχει σαφής πρόβλεψη εξαίρεσης από τον τεκμαρτό τρόπο υπολογισμού.
3. Θα πρέπει να διευκρινιστεί επακριβώς, αν θα υπάρξει διεύρυνση των εξαιρέσεων. Μέχρι σήμερα, με βάση τις εξαγγελίες, εξαιρούνται οι λεγόμενοι «μπλοκάκιδες», οι αγρότες, οι ανάπηροι, οι φυλακισμένοι και κάποιοι επαγγελματίες σε περιοχές με πολύ μικρό πληθυσμό. Για τους πλημμυροπαθείς και όσους έχουν υποστεί φυσικές καταστροφές (π.χ. από φωτιές, σεισμούς κ.ά), δεν υπάρχει αναλυτική πρόβλεψη πλήρους απαλλαγής ή αν θα φορολογηθούν με βάση των τεκμαρτό τρόπο υπολογισμού βάση των μηνών πλήρους λειτουργίας (δωδέκατα). Δεν υπάρχει πρόβλεψη για περιπτώσεις επαγγελματιών που είναι μεγάλης ηλικίας και κρατούν τις επιχειρήσεις ανοικτές για να μαζέψουν ένσημα. Επίσης, υπάρχουν περιπτώσεις που πέρα από την ασθένεια, κρατούν την ατομική τους επιχείρηση και τα βιβλία ανοικτά, πληρώνουν ασφάλεια, παρότι στην ουσία βρίσκονται εκτός πραγματικής εργασίας (π.χ. λόγοι εγκυμοσύνης).
4. Σύμφωνα με την νομοθεσία, το εισόδημα που προκύπτει με βάση τα τεκμήρια και είναι είναι μεγαλύτερο από το πραγματικό, ως προς τη συλλογή των αποδείξεων, το 30% υπολογίζεται επί του μεγαλύτερου, στην περίπτωση αυτή του τεκμαρτού. Θα ισχύσει και εδώ;
Θα πρέπει να διευκρινιστεί από τα επίσημα χείλη.
5. Επίσης αν ήδη υπάρχει εισόδημα από τεκμήρια (π.Χ. αυτοκίνητα, σκάφη, ακίνητα κ.ά.), που υπερτερεί του πραγματικού (βάση των βιβλίων), το εισόδημα που θα προκύψει με το νέο τρόπο υπολογισμού (10.920 ευρώ + προσαυξήσεις), θα προστεθεί στο ήδη υπάρχον ποσό που έχει προκύψει από τα υπόλοιπα τεκμήρια;
Αν ισχύσει κάτι τέτοιο θα έχουμε τεράστιες αυξήσεις.
6. Τι θα γίνει με τις εκπτώσεις και τα επιδόματα (ΕΝΦΙΑ, επίδομα παιδιού, στέγασης κ.ά);
→ ΕΝΦΙΑ
Πλέον, θα χάσουν την έκπτωση του 50% στον ΕΝΦΙΑ. Θυμίζουμε ό,τι το ποσό του ΕΝΦΙΑ περιορίζεται κατά 50% όταν το εισόδημα που προκύπτει από την τελευταία εκκαθαρισμένη φορολογική δήλωση δεν ξεπερνά το ποσό των 9.000 ευρώ. Στο ποσό αυτό υπήρχε προσαύξηση κατά 1.000 ευρώ για τον ή την σύζυγο και κάθε εξαρτώμενο μέλος. Η δεύτερη προϋπόθεση μείωσης του ΕΝΦΙΑ βάσει των κριτηρίων είναι το σύνολο της επιφάνειας των κτισμάτων που διαθέτουν. Αυτό δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τα 150 τ.μ. Τέλος η αξία της ακίνητης περιουσίας δεν θα πρέπει να ξεπερνά το ποσό των 85.000 ευρώ για άγαμο ή το ποσό των 150.000 ευρώ για έγγαμο ή τον/την σύζυγο ή με βάση συμφώνου συμβίωσης ή τη μονογονεϊκή οικογένεια με ένα εξαρτώμενο τέκνο και με ανώτατο όριο τις 200.000 ευρώ για έγγαμο, ή τον ή την σύζυγο ή με βάση συμφώνου συμβίωσης και τα εξαρτώμενα τέκνα τους ή τη μονογονεϊκή με δύο εξαρτώμενα τέκνα.
→ Επίδομα στέγασης
Προϋπόθεση για να λάβει κάποιος το επίδομα στέγασης θα πρέπει το ετήσιο φορολογητέο εισόδημα να μην υπερβαίνει το ποσό των 7.000 ευρώ για μονοπρόσωπο νοικοκυριό, προσαυξημένο κατά 3.500 ευρώ για κάθε επιπλέον μέλος του νοικοκυριού. Σε περιπτώσεις νοικοκυριών με απροστάτευτα τέκνα, στο ποσό ορίζεται προσαύξηση 7.000 ευρώ για κάθε απροστάτευτο τέκνο. Το συνολικό εισόδημα δεν μπορεί να υπερβαίνει το ποσό των 21.000 ευρώ ετησίως, ανεξαρτήτως σύνθεσης.
→ Επίδομα τέκνων
Προϋπόθεση για να λάβει κάποιος το επίδομα παιδιού είναι ο αριθμός των εξαρτώμενων τέκνων. Υπάρχουν τρεις κατηγορίες οικογενειακού εισοδήματος.
Ως ισοδύναμο οικογενειακό εισόδημα ορίζεται το συνολικό, πραγματικό ή τεκμαρτό εισόδημα από κάθε πηγή ημεδαπής και αλλοδαπής προέλευσης προ φόρων, μετά την αφαίρεση των εισφορών για κοινωνική ασφάλιση, εξαιρουμένων των επιδομάτων που δεν προσμετρώνται στο φορολογητέο εισόδημα, όλων των μελών της οικογένειας, διαιρούμενο με την λεγόμενη κλίμακα ισοδυναμίας. Η κλίμακα ισοδυναμίας προκύπτει από το σταθμισμένο άθροισμα των μελών της οικογένειας, ως εξής:
α) πρώτος γονέας: στάθμιση 1
β) δεύτερος γονέας: στάθμιση 1/2 (ήταν 1/3 στο προηγούμενο σύστημα)
γ) κάθε εξαρτώμενο τέκνο: στάθμιση 1/4 (ήταν 1/6 στο προηγούμενο σύστημα)
Ειδικά για τις μονογονεϊκές οικογένειες ισχύει ευνοϊκότερη στάθμιση, καθώς το πρώτο εξαρτώμενο τέκνο έχει στάθμιση 1/2 και κάθε επόμενο εξαρτώμενο τέκνο έχει στάθμιση 1/4.
Για τον καθορισμό των δικαιούχων οικογενειών προσδιορίζονται τρεις κατηγορίες ισοδύναμου οικογενειακού εισοδήματος, ως εξής:
α) Α’ κατηγορία: έως 6.000 ευρώ,
β) Β’ κατηγορία: από 6.001 ευρώ έως 10.000 ευρώ,
γ) Γ’ κατηγορία: από 10.001 ευρώ έως 15.000 ευρώ.
Το ποσό του επιδόματος, ανάλογα με τον αριθμό των εξαρτώμενων τέκνων και την κατηγορία ισοδύναμου οικογενειακού εισοδήματος, προσδιορίζεται ως εξής:
Για την Α’ κατηγορία:
70ευρώ ανά μήνα για το πρώτο εξαρτώμενο τέκνο
επιπλέον 70ευρώ ανά μήνα για το δεύτερο εξαρτώμενο τέκνο
επιπλέον 140ευρώ ανά μήνα για το τρίτο και κάθε εξαρτώμενο τέκνο πέραν του τρίτου.
Για την Β’ κατηγορία:
42ευρώ ανά μήνα για το πρώτο εξαρτώμενο τέκνο
επιπλέον 42ευρώ ανά μήνα για το δεύτερο εξαρτώμενο τέκνο
επιπλέον 84 ευρώ ανά μήνα για το τρίτο και κάθε εξαρτώμενο τέκνο πέραν του τρίτου.
Για την Γ’ κατηγορία:
28ευρώ ανά μήνα για το πρώτο εξαρτώμενο τέκνο
επιπλέον 28ευρώ ανά μήνα για το δεύτερο εξαρτώμενο τέκνο
επιπλέον 56ευρώ ανά μήνα για το τρίτο και κάθε εξαρτώμενο τέκνο πέραν του τρίτου.
Επομένως και σε αυτή την περίπτωση χιλιάδες επαγγελματίες θα διαπιστώσουν μεγάλη μείωση του επιδόματος και σε κάποιες περιπτώσεις (αρκετές), κάποιοι θα το χάσουν.
Με βάση την ανωτέρω ανάλυση με τα σημερινά δεδομένα θα τα χάσουν. Απαιτείται διευκρίνιση. Μήπως θα πρέπει να υπάρξει κάποια πρόβλεψη στα κατώτερα όρια των επιδομάτων. Αυτό αφορά βέβαια και ένα συνολικό πρόβλημα και με την αύξηση του κατώτατου μισθού και πλέον τον υπολογισμό των τριετιών. Πολλές οικογένεια θα τα χάσουν.
7. Με βάση των τεκμαρτό τρόπο υπολογισμό, ως βάση, είναι ο κατώτατος μικτός μισθός βάσει της τελευταίας ΕΓΣΣΕ (780 Χ 14 μήνες = 10.920 + προσαυξήσεις τριετιών, τζίρου, προσωπικού κ.τ.λ). Αν υπάρξει αύξηση το 2024 στον κατώτατο μισθό θα συμπαρασύρει και τον νέο τεκμαρτό τρόπο υπολογισμού (αύξηση κάθε χρόνο);
Πρέπει να διευκρινιστεί άμεσα.
Επίσης, αφού ως βάση παίρνουμε τον κατώτατο βασικό μισθό με τις προσαυξήσεις – αυτό θεωρεί το κράτος ως το όριο όπου δεν θεωρείται κάποιος «φοροφυγάς», μήπως θα βάλει κάποιους σε δεύτερες σκέψεις;
Eίναι περιπτώσεις επαγγελματιών, που μέχρι σήμερα δήλωναν υψηλά εισοδήματα. Οι δεύτερες σκέψεις θα είναι να τα μειώσουν.
Μήπως με αυτόν τον τρόπο επιτευχθούν τα αντίθετα αποτελέσματα;
Θα πρέπει το οικονομικό επιτελείο να δει όλα αυτά τα θέματα. Σίγουρα στην πορεία θα προκύψουν και άλλα. Ας τα λάβει υπόψη του και ας αναθεωρήσει το σκεπτικό του. Το ίδιο το κράτος αναιρεί τις προσπάθειες που μέχρι σήμερα ευαγγελιζόταν. Μιλούσε για ψηφιοποίηση του κράτους και των υπηρεσιών ώστε να ελέγξει κάθε είδους συναλλαγή (myData), τις ηλεκτρονικές συναλλαγές με την διασύνδεση των p.o.s και των ταμειακών συστημάτων. Με αυτό το μέτρο μας γυρνάει 30 χρόνια πίσω (1994). Θεωρούμε ότι δηλώνει επίσημα την αδυναμία ελέγχου. Αυτό βέβαια ειπώθηκε και από επίσημα χείλη. Είναι ένα καθαρά «οριζόντιο» εισπρακτικό μέτρο. Τότε (1994), είχε τα αντίθετα αποτελέσματα και κρίθηκε αποτυχημένο. Τώρα;
Και όπως λέμε σε κάθε μας αρθρογραφία. Τα συμπεράσματα δικά σας….
