Με συνεχή αρθρογραφία είχαμε τονίσει την προβληματικότητα του νέου φορολογικού νομοσχεδίου στο κομμάτι του τεκμαρτού προσδιορισμού του εισοδήματος των ελεύθερων επαγγελματιών και αυτοαπασχολούμενων.
Παναγιώτης Ράγγος-φοροτεχνικός
Είχαμε αναφερθεί στα προβλήματα λόγω της εξομοίωσης των μισθωτών με τους ελεύθερους επαγγελματίες και τους αυτοαπασχολούμενους καθώς και στον τρόπο υπολογισμού του τεκμαρτού ποσού. Έχει ως βάση τον κατώτατο βασικό μισθό εργαζομένου στον ιδιωτικό τομέα με βάση την τελευταία ΕΓΣΣΕ. Ως βάση λάμβανε το ποσό των 780 ευρώ επί 14 μήνες. Στους 14 μήνες περιλαμβάνονται το δώρο Πάσχα, επίδομα αδείας και το Δώρο Χριστουγέννων. Οι ελεύθεροι όμως επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι δεν έχουν δώρα και επιδόματα.
Ø Βασικές έννοιες
→ Ελεύθερος επαγγελματίας είναι ο επιτηδευματίας ο οποίος προσφέρει ανεξάρτητες υπηρεσίες, για την άσκησή των οποίων απαιτούνται επιστημονικές, καλλιτεχνικές ή ειδικές γνώσεις, δηλαδή προέχει το πνευματικό στοιχείο.
Βασικό χαρακτηριστικό του ελεύθερου επαγγέλματος είναι η έλλειψη του στοιχείου της άμεσης εξάρτησης, καθώς ο ελεύθερος επαγγελματίας δεν απασχολείται με σχέση εξαρτημένης εργασίας (μισθωτός), αλλά προσφέρει ανεξάρτητες υπηρεσίες.
Ο ελεύθερος επαγγελματίας κατά την παροχή της εργασίας του έχει ελευθερία ενέργειας, καθορίζοντας ο ίδιος το χρόνο και τα μέσα εκτέλεσης της εργασίας και φέρει ο ίδιος τον κίνδυνο από αυτή.
→ Αυτοαπασχολούμενος είναι ένας όρος που χρησιμοποιείται για να χαρακτηρίσει μια κατηγορία εργαζομένων. Για την ακρίβεια, πρόκειται για εκείνους τους εργαζομένους που εργάζονται στην δική τους επιχείρηση, δηλαδή απασχολούνται από τον εαυτό τους.
→ Μισθωτός σύμφωνα με το άρθρο 1 του Ν.3239/55, είναι αυτός που παρέχει στον εργοδότη εξαρτημένη εργασία έναντι αμοιβής, που υπολογίζεται είτε κατά χρονική διάρκεια (μισθός, ημερομίσθιο) είτε κατά μονάδα ή κατ’ αποκοπή ή αμοιβή με ποσοστά.
Δυστυχώς γίνεται προσπάθεια με το νέο φορολογικό, να εξομοιώσει ελεύθερους επαγγελματίες με τους μισθωτούς καθώς στο τεκμαρτό εισόδημα των ελεύθερων επαγγελματιών προσμετρώνται και οι ασφαλιστικές εισφορές.
Οι μισθωτοί έχουν αφορολόγητο ποσό ενώ οι αυτοαπασχολούμενοι φορολογούνται από το πρώτο ευρώ. Στο τεκμαρτό εισόδημα έχουν προστεθεί τα δώρα και τα επιδόματα αδείας για τους μισθωτούς ενώ οι ελεύθεροι επαγγελματίες δεν πληρώνονται 14 μισθούς δεν έχουν νυχτερινά, Σάββατο, αργίες, υπερωρίες κ.α.
Στους μισθωτούς αναγνωρίζεται η δυνατότητα μερικής απασχόλησης που μειώνει το φορολογητέο εισόδημά τους, ενώ οι ελεύθεροι επαγγελματίες όταν υποαπασχολούνται υπόκειται στο τεκμήριο του εισοδήματος πλήρους απασχόλησης.
Επομένως, υπάρχει δυσμενής μεταχείριση των αυτοαπασχολούμενων έναντι των εταιρειών.
Ø Η έκθεση της Επιστημονικής Υπηρεσίας της Βουλής
Ως επιβεβαίωση σε όσα αναφέρθηκαν ήρθε και ως «κερασάκι» η έκθεση της Επιστημονικής Υπηρεσίας της Βουλής να εκφράσει σοβαρές ενστάσεις. Συγκεκριμένα:
Σοβαρές ενστάσεις συνταγματικότητας επί του φορολογικού νομοσχεδίου Χατζηδάκη διατυπώνει στην έκθεση της η Επιστημονική Υπηρεσία της Βουλής, γεγονός που αναμένεται να πυροδοτήσει σφοδρές συγκρούσεις κατά την αυριανή τοποθέτηση των πολιτικών αρχηγών στην Ολομέλεια.
Η Επιστημονική Υπηρεσία αναγνωρίζει μεν πως το Σύνταγμα δεν αποκλείει τη θέσπιση τεκμηρίων υπό την προϋπόθεση ότι τα τεκμήρια ανταποκρίνονται στα δεδομένα της κοινής πείρας και ότι είναι μαχητά, όμως, εκφράζει προβληματισμό ως προς το εάν η βάση του τεκμηρίου μπορεί να θεωρηθεί ότι συμβαδίζει με τις αποφάσεις του ΣτΕ (1880 και 1889/2019), με τις οποίες κρίθηκε ότι οι μισθωτοί και οι μη μισθωτοί τελούν υπό «ουσιωδώς διαφορετικές συνθήκες απασχολήσεως και παραγωγής εισοδήματος»
Στην έκθεση σημειώνεται, επίσης, πως δεν υπάρχει ανάπτυξη των εμπειρικών δεδομένων, στα οποία βασίστηκε η καταρχήν ταύτιση του ελάχιστου εισοδήματος των αυτοτελώς απασχολούμενων προσώπων και των ελεύθερων επαγγελματιών με τον νομοθετημένο κατώτατο μισθό ή τις αποδοχές του υψηλότερα αμειβόμενου απασχολούμενου υπαλλήλου κάθε υπόχρεου.
«Η επίκληση των διδαγμάτων της κοινής πείρας για τη συναγωγή τεκμηρίου ως προς το ύψος του ελάχιστου καθαρού εισοδήματος από επιχειρηματική δραστηριότητα που αποκτά ένα φυσικό πρόσωπο βάσει του νομοθετημένου κατώτατου μισθού ή, πολύ περισσότερο, των αποδοχών του υψηλότερα αμειβόμενου απασχολούμενου υπαλλήλου, παρίσταται, ενδεχομένως, προβληματική» προστίθεται, ενώ ενδιαφέρον προκύπτει και για την εξής παρατήρηση:
«Δεδομένου ότι, κατά την κοινή πείρα, οι συνθήκες άσκησης επιχειρηματικής δραστηριότητας είναι πολύ διαφορετικές στα μεγάλα αστικά κέντρα εν σχέση προς τις μικρότερες πόλεις ή τα χωριά, με πληθυσμό άνω των 500 κατοίκων, επισημαίνεται ότι, ενδεχομένως, το τεκμήριο θα έπρεπε να διαρθρώνεται σε περισσότερα κλιμάκια αναλόγως της γεωγραφικής θέσης και του πληθυσμού της πόλης ή του χωριού εγκατάστασης του υπόχρεου».
Καλό είναι στο υπουργείο οικονομικών να επανεξετάσουν το θέμα της «οριζόντιας» φορολόγησης των ελεύθερων επαγγελματιών και αυτοαπασχολούμενων. Ας δουν άλλες λύσεις που επανειλημμένα έχουμε προτείνει (αναγνώριση όλων των δαπανών, κριτήρια στη συλλογή των αποδείξεων, μείωση των φορολογικών συντελεστών, αύξηση των ελέγχων, αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών κ.τ.λ.). Δεν είναι ώρα για διαμάχες με την κοινωνία. Τα συμπεράσματα δικά σας……
Διαβάστε την έκθεση ΕΔΩ
