Οι ΗΠΑ και η Κίνα απειλούναι με υποβάθμιση, η Τουρκία ελπίζει στην πρώτη της αναβάθμιση εδώ και μια δεκαετία και το Ισραήλ αντιμετωπίζει την πρώτη του μείωση – που σημαίνει ότι το 2024 θα μπορούσε να φέρει κρίσιμες κινήσεις σε ορισμένες κρατικές αξιολογήσεις.
Το επόμενο έτος μπορεί να ξεκινήσει με το υψηλότερο ποσοστό “σταθερών” κρατικών αξιολογήσεων εδώ και χρόνια, αλλά με χρέη ρεκόρ να συναντούν τώρα υψηλότερο κόστος δανεισμού, ασταθή ανάπτυξη και πολλαπλούς πολέμους, σε αυτό φαίνεται να υπάρχουν μεγάλα ονόματα που βρίσκονται στο «παιχνίδι».
Η Moody’s έχει αρνητικές προοπτικές τόσο για τις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και για την Κίνα, τις δύο μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου. Μια υποβάθμιση θα κόστιζε στις ΗΠΑ τη μοναδική εναπομείνασα αξιολόγηση τριπλού Α.
Η Marie Diron της Moody’s δήλωσε ότι θέλει να δει αν η Ουάσινγκτον μπορεί να αντιμετωπίσει μία “πολύ απότομη επιδείνωση της οικονομικής προσιτότητας του χρέους” και αν η Κίνα μπορεί να σταματήσει την επιδείνωση των προβλημάτων χρέους των ακινήτων και των τοπικών κυβερνήσεων.
Η Fitch, η οποία υποβάθμισε τις ΗΠΑ τον Αύγουστο και η S&P Global, παρακολουθούν επίσης στενά καθώς πλησιάζουν οι προεδρικές εκλογές του Νοεμβρίου.
“Πολλοί από τους παράγοντες που επισημάναμε με την υποβάθμιση (των ΗΠΑ) παραμένουν σε ισχύ”, δήλωσε ο Ed Parker της Fitch, εξηγώντας ότι τα υψηλότερα επιτόκια, οι αμυντικές δαπάνες και η γήρανση του πληθυσμού θα διατηρήσουν τα επίπεδα χρέους των ΗΠΑ σε άνοδο.
Η Fitch βλέπει την κινεζική ανάπτυξη να υποχωρεί στο 4,5%-5%, αλλά έχει επίσης διαμορφώσει ένα “υποθετικό σενάριο άγχους” όπου ο τομέας των ακινήτων και άλλα προβλήματα την κάνουν να καταρρεύσει σε μόλις 1,5% και να ανακάμψει στο 2% μόλις το 2025.
“Μια υποβάθμιση θα ήταν πιθανή σε ένα τέτοιο σενάριο”, δήλωσε ο Parker, αν και “δεν θα περιμέναμε κάτι περισσότερο από μια κίνηση μιας βαθμίδας” δεδομένης της ευρύτερης δύναμης της Κίνας.
Εν τω μεταξύ, η Τουρκία θα μπορούσε να δει την πρώτη της αναβάθμιση εδώ και πάνω από μια δεκαετία, αν ο νέος υπουργός Οικονομικών και ο επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας του προέδρου Ταγίπ Ερντογάν συνεχίσουν τις προσπάθειες για την αποκατάσταση της πολιτικής τους, και το Ομάν θα μπορούσε να αναβαθμιστεί σε επενδυτική βαθμίδα.
Ο Diron της Moody’s δήλωσε ότι οι τοπικές εκλογές στην Τουρκία τον Μάρτιο θα δοκιμάσουν την αποφασιστικότητα των αρχών να επιμείνουν στα επιτόκια 40% και πλέον, αλλά αν διατηρήσουν την πορεία τους και οι ξένοι επενδυτές αρχίσουν να επιστρέφουν, “αυτό θα υποδηλώνει θετική δυναμική”.
Ομάν, Παναμάς, Ισραήλ
Η εξασφάλιση της επενδυτικής βαθμίδας θα έφερνε τα ομόλογα του Ομάν στους παγκόσμιους δείκτες σταθερού εισοδήματος που χρησιμοποιούν τα γιγαντιαία συνταξιοδοτικά ταμεία σαν λίστα αγορών και θα οδηγούσε σε εισροές ύψους 3 δισεκατομμυρίων δολαρίων, οι οποίες, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των αναλυτών, θα μείωναν το κόστος δανεισμού του Ομάν.
Το Ομάν έχει αναβαθμιστεί δύο συνεχόμενα χρόνια, δήλωσε ο Frank Gill της S&P, προσθέτοντας: “Στο τέλος της ημέρας εξακολουθούν να είναι πολύ ευαίσθητοι στην τιμή του πετρελαίου, αλλά τα φορολογικά έσοδα ως ποσοστό του ΑΕΠ ξεπερνούν πλέον το 31%, κάτι που είναι αξιοσημείωτο για μια οικονομία που βασίζεται στους πόρους”.
Αντίθετα, ο Παναμάς φαίνεται ότι κινδυνεύει περισσότερο να πέσει σε “σκουπίδια”, καθώς περνάει από την επώδυνη διαδικασία του κλεισίματος ενός από τα μεγαλύτερα ορυχεία χαλκού στον κόσμο, το οποίο παρέχει περίπου το 5% του ΑΕΠ του.
Η Morgan Stanley έχει προβλέψει ότι η υποβάθμιση θα γίνει γύρω στον Μάιο, όταν θα γίνουν οι εκλογές, και στο BBB- με αρνητικές προοπτικές η Fitch φαίνεται να είναι πιο κοντά στο να κάνει την πράξη.
“Είναι ένα θέμα στο οποίο έχουμε επισημάνει κάποιες αρνητικές εξελίξεις”, δήλωσε ο Parker της Fitch. “Θα είναι σίγουρα μια ενδιαφέρουσα πίστωση για το 2024”.
Τι προβλέπουν για την Ευρώπη
Το τεράστιο χρέος της Ιταλίας θα την κρατήσει υπό έλεγχο, ενώ η Ισπανία, η Γερμανία και η προεκλογική Βρετανία εξακολουθούν να δαπανούν τουλάχιστον 4 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ περισσότερο από ό,τι πριν από το COVID.
Η S&P αναμένει επίσης να λάβει απόφαση για το αν θα μειώσει τη Γαλλία από το ΑΑ. “Είναι πιθανό να το επιλύσουμε (την απόφαση για την αξιολόγηση της Γαλλίας) μέχρι το τέλος του 2024”, δήλωσε ο Gill. Με το χρέος προς το ΑΕΠ να αναμένεται να παραμείνει σχεδόν στο 110% τα επόμενα χρόνια “παρακολουθούμε να δούμε αν θα πραγματοποιήσουν πρόσθετες δημοσιονομικές μεταρρυθμίσεις”.
Ο πόλεμος του Ισραήλ με τη Χαμάς θα μπορούσε εν τω μεταξύ να προκαλέσει την πρώτη μείωση της βαθμολογίας του.
Η S&P έχει αρνητικές προοπτικές, ενώ τόσο η Fitch όσο και η Moody’s έχουν εφαρμόσει τις πιο άμεσες προειδοποιήσεις υποβάθμισης – “rating watch negative” και “rating under review” – που σημαίνει ότι και οι δύο θα μπορούσαν δυνητικά να προβούν σε μειώσεις μέσα στους επόμενους ένα με δύο μήνες.
Με τους προσκείμενους στο Ιράν αντάρτες Χούθι της Υεμένης να επιτίθενται τώρα σε πλοία που κατευθύνονται προς το Ισραήλ στην Ερυθρά Θάλασσα, υπάρχει “τεράστια αβεβαιότητα για το πόσο θα συνεχιστεί ο πόλεμος ή τι θα επακολουθήσει”, δήλωσε ο Parker της Fitch.
Το έλλειμμα του Ισραήλ είναι πλέον πιθανό να είναι 5 και 5,5 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ φέτος και του χρόνου, πρόσθεσε ο Γκιλ της S&P, αν και τα συναλλαγματικά αποθέματα ύψους 200 δισ. δολαρίων υπερκαλύπτουν όλο το διεθνές χρέος του.
“Θα μπορούσε σίγουρα να κινηθεί”, δήλωσε ο Gill. “Αλλά μιλάμε για μια μετάβαση από το ΑΑ- στο Α+”.
