Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, απομακρύνεται από την ιδέα του ελεύθερου εμπορίου, αποσταθεροποιώντας τις εμπορικές σχέσεις αξίας 1,6 τρισ. ευρώ μεταξύ ΗΠΑ και Ε.Ε. Η απάντηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι σαφής: εντατικοποίηση εμπορικών συμφωνιών με χώρες από κάθε ήπειρο.
Η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δηλώνει πως «χώρες περιμένουν στην ουρά για να συνεργαστούν μαζί μας», ενώ ήδη έχουν ολοκληρωθεί ή επανεκκινηθεί συνομιλίες με Ινδία, Λατινική Αμερική, ΝΑ Ασία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Αυστραλία.
Η συμφωνία με το Mercosur: Αντιδράσεις αλλά και παράθυρο ευκαιρίας
Η συμφωνία με τις χώρες της Λατινικής Αμερικής (Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη, Ουρουγουάη) αφορά αγορά 700 εκατ. καταναλωτών. Παρότι οι συνομιλίες διαρκούν 25 χρόνια, οι αγρότες στην Ευρώπη, κυρίως στη Γαλλία, αντιδρούν σθεναρά λόγω των φθηνών εισαγωγών και των περιβαλλοντικών ανησυχιών για τη Βραζιλία.
Ωστόσο, η επιθετική εμπορική πολιτική του Τραμπ αλλάζει το κλίμα. Χώρες όπως η Αυστρία αλλάζουν στάση, ενώ ακόμα και η Γαλλία δείχνει ανοιχτή. Μια τελική απόφαση μπορεί να ληφθεί έως το τέλος του 2025.
Η Ινδία στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής στρατηγικής διαφοροποίησης
Η συμφωνία Ε.Ε.–Ινδίας θα δημιουργούσε τη μεγαλύτερη ζώνη ελεύθερου εμπορίου παγκοσμίως, συνδέοντας δύο αγορές σχεδόν 2 δισ. ανθρώπων. Η Ινδία προβλέπεται να γίνει η 3η μεγαλύτερη οικονομία ως το 2030, και η φον ντερ Λάιεν έχει θέσει την επίτευξη της συμφωνίας ως προτεραιότητα για το 2025.
Εμπόδιο παραμένουν οι δασμοί σε ευρωπαϊκά προϊόντα και ο φόρος άνθρακα που σχεδιάζει η Ε.Ε., με την Ινδία να απειλεί με αντίποινα. Παρ’ όλα αυτά, οι συνομιλίες συνεχίζονται, με νέο γύρο να αναμένεται στις 12–16 Μαΐου στο Νέο Δελχί.
Η Αυστραλία ζητά πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά αγροτικών προϊόντων
Οι διαπραγματεύσεις Ε.Ε.–Αυστραλίας είχαν σχεδόν ολοκληρωθεί το 2023, αλλά κατέρρευσαν λόγω διαφορών στη γεωργία. Οι Αυστραλοί παραγωγοί επιμένουν σε μεγαλύτερη πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά, κάτι που συναντά την αντίσταση των ευρωπαίων αγροτών.
Ωστόσο, μετά την αλλαγή στάσης λόγω των δασμών Τραμπ, και με τις εκλογές στην Αυστραλία να αναμένονται στις 3 Μαΐου, ανοίγει ξανά το ενδεχόμενο επανεκκίνησης των συνομιλιών. Ο υπουργός Εμπορίου Ντον Φάρελ δηλώνει πλέον ότι «ο κόσμος έχει αλλάξει».
Ινδονησία: Δύσκολες διαπραγματεύσεις με εμπόδιο το νικέλιο και το φοινικέλαιο
Η Ινδονησία είναι η μεγαλύτερη οικονομία της ASEAN, όμως δεν βρίσκεται καν στους 30 μεγαλύτερους εμπορικούς εταίρους της Ε.Ε. Το ενδιαφέρον είναι μεγάλο, αλλά το εμπόδιο είναι διπλό: η απαγόρευση εξαγωγών νικελίου και οι περιβαλλοντικές απαιτήσεις της Ε.Ε. που πλήττουν την παραγωγή φοινικέλαιου.
Παρά τις 19 γύρους διαπραγματεύσεων, δεν έχει οριστεί ακόμα νέος, ενώ οι σχέσεις δοκιμάζονται και από νομικές προσφυγές στον ΠΟΕ.
ΝΑ Ασία: Στόχος η αναθέρμανση συνομιλιών με Φιλιππίνες, Μαλαισία και Ταϊλάνδη
Η Ε.Ε. επιδιώκει να καλύψει το έδαφος στην περιοχή, όπου η Κίνα και οι ΗΠΑ είναι ήδη ιδιαίτερα δραστήριες. Η ASEAN είναι ο τρίτος εξωτερικός εμπορικός εταίρος της Ε.Ε., με 660 εκατομμύρια καταναλωτές.
Η Μαλαισία, μέλος της CPTPP, επιδιώκει συμφωνία, ενώ η Ε.Ε. θέτει θέμα περιβαλλοντικών προτύπων λόγω της παραγωγής φοινικέλαιου. Με τις Φιλιππίνες και την Ταϊλάνδη οι διαπραγματεύσεις είχαν παγώσει λόγω πολιτικών εξελίξεων, αλλά πλέον αναθερμαίνονται. Νέοι γύροι έχουν προγραμματιστεί για τον Ιούνιο.
Η Ε.Ε. επιταχύνει την εξωστρέφειά της
Με τις ΗΠΑ να αποσύρονται από τον ρόλο του παγκόσμιου πρωταγωνιστή στο ελεύθερο εμπόριο, η Ε.Ε. επιχειρεί να αναδειχθεί ως σταθερός εμπορικός εταίρος, διασφαλίζοντας νέες στρατηγικές συμμαχίες σε μια εποχή εμπορικών εντάσεων.
