Οι Ηνωμένες Πολιτείες διαμήνυσαν ότι ενδέχεται να αποχωρήσουν από τις διαμεσολαβητικές προσπάθειες για την επίλυση της σύγκρουσης στην Ουκρανία, εάν η Ρωσία επιλέξει να συνεχίσει τον πόλεμο. Κατά τη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, ο αναπληρωτής μόνιμος αντιπρόσωπος των ΗΠΑ, Τζον Κέλεϊ, τόνισε πως «οι κυρώσεις παραμένουν στο τραπέζι» και ότι «ο πρόεδρος Τραμπ θεωρεί τον πόλεμο στρατηγικό λάθος».
Ο κ. Κέλεϊ αναφέρθηκε και στη συνομιλία του προέδρου Τραμπ με τον Βλαντιμίρ Πούτιν στις 21 Μαΐου, σημειώνοντας πως η Ουάσινγκτον αναμένει συγκεκριμένους όρους από τη ρωσική πλευρά για κατάπαυση του πυρός, οι οποίοι όμως θα κριθούν κυρίως με βάση τις πράξεις της Μόσχας και όχι τα λόγια.
Διεθνής ανησυχία για την κλιμάκωση των ρωσικών επιθέσεων
Η συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας συγκλήθηκε εκτάκτως μετά από αίτημα ευρωπαϊκών κρατών λόγω των πρόσφατων μαζικών ρωσικών επιθέσεων στην Ουκρανία, που προκάλεσαν βαριές απώλειες στον άμαχο πληθυσμό. Η Αναπληρώτρια Γενική Γραμματέας του ΟΗΕ, Ρόζμαρι ΝτιΚάρλο, προειδοποίησε πως όσο συνεχίζεται ο πόλεμος, τόσο απομακρύνεται η ελπίδα για ειρηνική λύση.
Παρά την υιοθέτηση του Ψηφίσματος 2774 τον Φεβρουάριο – το πρώτο μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή του 2022 – οι ελπίδες για διπλωματική επίλυση εξασθενούν, με τη διεθνή απογοήτευση να εντείνεται. Η κ. ΝτιΚάρλο χαρακτήρισε την ελπίδα για διαπραγματεύσεις «μόλις και μετά βίας ζωντανή».
Ουκρανία: Έκκληση για απτές λύσεις και αυξημένη πίεση
Η Αναπλ. Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Ουκρανίας στον ΟΗΕ, Κριστίνα Χαγιοβίσιν, υπογράμμισε πως το Κίεβο είναι πρόθυμο για άμεσες διαπραγματεύσεις, ακόμα και σε ανώτατο επίπεδο, τονίζοντας ότι ο πρόεδρος Ζελένσκι παραμένει ανοιχτός σε συνάντηση με τον Πούτιν. Επέκρινε ωστόσο τη ρωσική απουσία από προηγούμενες ειρηνευτικές πρωτοβουλίες, όπως οι συνομιλίες στην Τουρκία.
Η ίδια ζήτησε από τη διεθνή κοινότητα να αυξήσει την πίεση προς τη Μόσχα μέσω κυρώσεων, κάνοντας λόγο για «διπλωματικό αδιέξοδο» που προκαλεί η ρωσική στάση. Παράλληλα, σημείωσε ως μοναδική θετική εξέλιξη την αμοιβαία συμφωνία για την απελευθέρωση 1.000 αιχμαλώτων πολέμου.
Η ελληνική στάση και η έκκληση για κατάπαυση του πυρός
Ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Ελλάδας, Ευάγγελος Σέκερης, καταδίκασε τις πρόσφατες επιθέσεις και συντάχθηκε με τη συντριπτική πλειοψηφία των κρατών-μελών του ΟΗΕ που ζητούν άμεσο τερματισμό των εχθροπραξιών. Τόνισε τη σημασία της πολυεπίπεδης στήριξης των αμάχων, ιδίως των παιδιών, και επαίνεσε το έργο των ανθρωπιστικών οργανώσεων.
Ο Έλληνας διπλωμάτης υπογράμμισε την ανάγκη πλήρους και άμεσης κατάπαυσης του πυρός ως πρώτο βήμα για μια δίκαιη και βιώσιμη ειρήνη, με σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο και τον Καταστατικό Χάρτη του ΟΗΕ.
Ανθρωπιστική κρίση χωρίς τέλος και ανεπαρκής χρηματοδότηση
Η Λίζα Ντόουτεν από το Γραφείο Συντονισμού Ανθρωπιστικών Υποθέσεων του ΟΗΕ ανέφερε ότι πάνω από 200 επιθέσεις έχουν καταγραφεί φέτος σε ιατρικές εγκαταστάσεις στην Ουκρανία και πάνω από 3,7 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν εκτοπιστεί. Σε ρωσικά κατεχόμενα εδάφη, περίπου 1,5 εκατομμύριο άμαχοι παραμένουν αποκομμένοι από ανθρωπιστική βοήθεια.
Η ίδια προειδοποίησε ότι το σχέδιο ανθρωπιστικής ανταπόκρισης για το 2025 έχει λάβει μόλις το 25% της απαιτούμενης χρηματοδότησης, ζητώντας άμεση ενίσχυση: «Κάθε καθυστέρηση κοστίζει ζωές», είπε χαρακτηριστικά.
Σκληρή ρητορική από τη ρωσική πλευρά
Ο Ρώσος πρέσβης στον ΟΗΕ, Βασίλι Νεμπένζια, κατηγόρησε την ουκρανική κυβέρνηση ότι προσπαθεί να παραπλανήσει τον πρόεδρο Τραμπ και να απομακρύνει τις ΗΠΑ από τις διαπραγματεύσεις. Χαρακτήρισε το καθεστώς του Κιέβου «δικτατορικό» και επιτέθηκε ρητορικά στις κυβερνήσεις του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γαλλίας και της Γερμανίας.
Απέρριψε τους ισχυρισμούς περί στοχοποίησης αμάχων από τη ρωσική πλευρά, αποδίδοντας τις απώλειες στα ουκρανικά συστήματα αεράμυνας που – όπως είπε – είναι τοποθετημένα κοντά σε κατοικημένες περιοχές. Επέμεινε πως οι ρωσικές επιθέσεις στοχεύουν αποκλειστικά στρατιωτικές υποδομές και εργοστάσια όπλων.
Επόμενο βήμα: Ρωσική πρωτοβουλία στο ΣΑ
Η Ρωσία έχει προγραμματίσει νέα συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας για την Παρασκευή 30 Μαΐου, η οποία, σύμφωνα με πληροφορίες, θα εστιάσει στις ενέργειες ευρωπαϊκών κρατών που – κατά την άποψη της Μόσχας – παρεμποδίζουν την ειρηνευτική διαδικασία.
Η διεθνής κοινότητα παραμένει σε αναμονή για τυχόν εξελίξεις, καθώς οι διπλωματικές προσπάθειες κινούνται σε λεπτές ισορροπίες και το μέλλον των συνομιλιών κρίνεται τόσο από τη βούληση των μεγάλων δυνάμεων όσο και από την πραγματική κατάσταση στο πεδίο.
