Οι ηγέτες του ΝΑΤΟ συμφώνησαν σε μια σημαντική αύξηση των αμυντικών δαπανών, επιβεβαιώνοντας τη δέσμευσή τους στη συλλογική άμυνα ενόψει της αυξανόμενης απειλής από τη Ρωσία. Η απόφαση ελήφθη στο πλαίσιο μιας σύντομης συνόδου κορυφής, προσαρμοσμένης στον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.
Σύμφωνα με τη δήλωση του ΝΑΤΟ, οι χώρες-μέλη στοχεύουν πλέον σε αμυντικές δαπάνες ύψους 5% του ΑΕΠ έως το 2035 — αίτημα που είχε θέσει ο Τραμπ και που αντανακλά τις ευρωπαϊκές ανησυχίες για την ασφάλεια μετά την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022. «Επαναβεβαιώνουμε την ακλόνητη δέσμευσή μας στο Άρθρο 5 – μια επίθεση σε έναν αποτελεί επίθεση σε όλους», τονίζει η ανακοίνωση.
«Είμαστε μαζί τους από κάθε άποψη», δήλωσε ο Τραμπ
Παρά τις ανησυχίες που προκάλεσαν πρόσφατες δηλώσεις του Τραμπ για το τι συνιστά επίθεση στο πλαίσιο του Άρθρου 5, ο ίδιος διαβεβαίωσε πριν από τη σύνοδο ότι οι ΗΠΑ παραμένουν πλήρως δεσμευμένες στους συμμάχους τους.
Άλμα δαπανών εκατοντάδων δισεκατομμυρίων
Η συμμαχία των 32 χωρών ανταποκρίθηκε στο κάλεσμα του Τραμπ για ενίσχυση της οικονομικής συνεισφοράς των εταίρων, ώστε να μειωθεί η εξάρτηση από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, παραδέχτηκε ότι η εύρεση επιπλέον κονδυλίων δεν είναι εύκολη για τις ευρωπαϊκές χώρες και τον Καναδά, αλλά τόνισε πως είναι απολύτως αναγκαία υπό τις παρούσες γεωπολιτικές συνθήκες.
Το νέο πλαίσιο προβλέπει δαπάνες 3,5% του ΑΕΠ για συμβατικές στρατιωτικές ανάγκες (όπως στρατεύματα και οπλισμό) και 1,5% για συμπληρωματικά μέτρα ασφαλείας, όπως η κυβερνοάμυνα και η υποδομή για βαριά στρατιωτικά οχήματα.
Αντιδράσεις από την Ισπανία
Παρότι όλα τα μέλη συμφώνησαν επίσημα στον στόχο, η Ισπανία ανακοίνωσε ότι δεν σκοπεύει να τον τηρήσει πλήρως, ισχυριζόμενη ότι μπορεί να καλύψει τις υποχρεώσεις της με μικρότερες δαπάνες. Ο Ρούτε εξέφρασε αμφιβολίες για αυτή τη θέση, αλλά επέλεξε έναν πιο ήπιο, διπλωματικό τόνο για να διατηρηθεί η συνοχή της συνόδου.
Συνάντηση Τραμπ – Ζελένσκι και δηλώσεις Όρμπαν
Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι συμμετείχε μόνο στο δείπνο πριν τη σύνοδο και όχι στην κύρια συνεδρίαση, αλλά αναμένεται να συναντηθεί ξεχωριστά με τον Τραμπ. Ο Ούγγρος πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν υποβάθμισε την απειλή της Ρωσίας, λέγοντας πως δεν αποτελεί σημαντικό κίνδυνο για το ΝΑΤΟ, και αμφισβήτησε την εμπλοκή της συμμαχίας στην Ουκρανία.
Από την πλευρά του, το Κρεμλίνο καταδίκασε τις αποφάσεις του ΝΑΤΟ, κάνοντας λόγο για «ανεξέλεγκτη στρατιωτικοποίηση» και κατηγορώντας τη Δύση ότι ΑΜΥΝΤΙΚΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ τη Ρωσία για να δικαιολογήσει τις αυξημένες στρατιωτικές δαπάνες.
