Σημαντική ενίσχυση κατέγραψε ο τζίρος του λιανεμπορίου τον Οκτώβριο, παρά τη διόρθωση στις πωλήσεις καυσίμων λόγω χαμηλότερων τιμών πετρελαίου. Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ δείχνουν πως η κατανάλωση αυξήθηκε τόσο σε αξία όσο και σε όγκο, με σαφή μετατόπιση προς ένδυση, υπόδηση και διαρκή αγαθά.
Ο Οκτώβριος επιβεβαίωσε ότι η ιδιωτική κατανάλωση παραμένει ο βασικός μοχλός της ελληνικής οικονομίας, με το λιανεμπόριο να καταγράφει αξιόλογη επιτάχυνση. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, ο Γενικός Δείκτης Κύκλου Εργασιών στο λιανικό εμπόριο αυξήθηκε κατά 5,3% σε ετήσια βάση, ενώ σε σχέση με τον Σεπτέμβριο ενισχύθηκε κατά 2%. Η εικόνα είναι θετική και σε πραγματικούς όρους, καθώς ο Γενικός Δείκτης Όγκου –δηλαδή ο τζίρος σε σταθερές τιμές– αυξήθηκε κατά 4,2% έναντι του Οκτωβρίου 2024 και κατά 1,7% σε μηνιαία βάση.
Κατανάλωση πέρα από τον πληθωρισμό
Η άνοδος τόσο του τζίρου όσο και του όγκου δείχνει ότι δεν πρόκειται απλώς για λογιστικό αποτέλεσμα από αυξήσεις τιμών, αλλά για πραγματική ενίσχυση της ζήτησης. Ακόμη πιο ενδεικτική είναι η συμπεριφορά των εποχικά διορθωμένων δεικτών: ο κύκλος εργασιών αυξήθηκε κατά 2,5% σε σχέση με τον Σεπτέμβριο, ενώ ίδια άνοδο 2,5% σημείωσε και ο εποχικά διορθωμένος δείκτης όγκου. Αυτό σημαίνει ότι, αφαιρώντας τα εποχικά πρότυπα, η τάση της κατανάλωσης είναι σαφώς ανοδική.
Παράλληλα, η πτώση στις πωλήσεις καυσίμων και λιπαντικών αυτοκινήτων κατά 4,4% σε ετήσια βάση –λόγω χαμηλότερων τιμών πετρελαίου– λειτουργεί σχεδόν ως «αντιστάθμισμα» που ενισχύει τη διαπίστωση ότι η άνοδος του συνολικού τζίρου δεν είναι πληθωριστική, αλλά προκύπτει από αυξημένες αγορές σε άλλες κατηγορίες.
Οι κερδισμένοι κλάδοι και το σήμα για το διαθέσιμο εισόδημα
Τη μεγαλύτερη ετήσια αύξηση τζίρου καταγράφει η κατηγορία Ένδυση – Υπόδηση με άνοδο 11,7%, ενώ πολύ ισχυρή επίδοση σημειώνουν και τα Βιβλία – Χαρτικά – Λοιπά είδη με +10,4%. Οι κατηγορίες αυτές, που συνδέονται περισσότερο με προαιρετική παρά με απολύτως αναγκαία δαπάνη, δείχνουν ότι ένα τμήμα των νοικοκυριών αισθάνεται επαρκή άνεση για να αυξήσει τις δαπάνες του πέρα από τα βασικά.
Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η εικόνα σε όρους όγκου: τα Έπιπλα – Ηλεκτρικά είδη – Οικιακός εξοπλισμός καταγράφουν άνοδο 9,7%, ξεπερνώντας οριακά το +9,6% της Ένδυσης – Υπόδησης. Η ισχυρή ζήτηση για διαρκή καταναλωτικά αγαθά συνδέεται συνήθως με προσδοκίες σταθερότητας εισοδήματος και με αξιοποίηση προσφορών και εκπτώσεων, ενδεχομένως ενόψει της εορταστικής περιόδου.
Στον αντίποδα, η υποχώρηση της δαπάνης για καύσιμα, αν και αρνητική για τον συγκεκριμένο κλάδο, απελευθερώνει πόρους του οικογενειακού προϋπολογισμού που φαίνεται να κατευθύνονται σε άλλες μορφές κατανάλωσης. Το μείγμα αυτό δείχνει μια σταδιακή εξισορρόπηση μετά την ενεργειακή κρίση, με τα νοικοκυριά να αναδιανέμουν τις δαπάνες τους.
Τι σηματοδοτεί η εικόνα για το 2026
Η δυναμική του Οκτωβρίου εντάσσεται σε μια ευρύτερη εικόνα ανόδου του κύκλου εργασιών στην οικονομία, όπως έχει φανεί και από τα πρόσφατα στοιχεία για τη βιομηχανία και τις υπηρεσίες. Αν ο ρυθμός αυτός διατηρηθεί και τους τελευταίους μήνες του έτους, θα ενισχύσει την εκτίμηση για θετική συμβολή της ιδιωτικής κατανάλωσης στο ΑΕΠ του 2025.
Ωστόσο, η ποιότητα της ανάπτυξης θα κριθεί από το κατά πόσο η τωρινή αύξηση τζίρου συνοδεύεται από βελτίωση της κερδοφορίας των επιχειρήσεων και από συγκράτηση του ιδιωτικού χρέους. Σε ένα περιβάλλον ακόμη σχετικά υψηλών επιτοκίων, η ενίσχυση του λιανεμπορίου είναι θετική ένδειξη, αλλά χρειάζεται προσοχή ώστε να μην στηρίζεται υπερβολικά σε καταναλωτικό δανεισμό.
Σχόλιο SBCTV.gr: Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το λιανεμπόριο δείχνουν μια οικονομία που σταδιακά επιστρέφει σε πιο «κανονικά» πρότυπα κατανάλωσης, με τις δαπάνες να μετακινούνται από την ενεργειακή επιβίωση σε ένδυση, οικιακό εξοπλισμό και λοιπά αγαθά. Το στοίχημα για το 2026 θα είναι αν αυτή η τάση θα στηριχθεί σε διατηρήσιμη αύξηση εισοδήματος και παραγωγικότητας ή αν θα αποδειχθεί συγκυριακό ξέσπασμα μετά από χρόνια συμπίεσης.
#λιανεμπόριο #ΕΛΣΤΑΤ #τζίρος #κατανάλωση #οικονομία
