Η Γαλλία προχωρά σε ένα από τα πιο αυστηρά ρυθμιστικά πλαίσια παγκοσμίως για τη χρήση social media από ανηλίκους, απαγορεύοντας πλήρως την πρόσβαση σε παιδιά κάτω των 15 ετών. Το μέτρο, που στηρίζει ανοικτά ο Εμανουέλ Μακρόν, εντάσσεται σε ένα ευρύτερο διεθνές κύμα περιορισμών απέναντι στις μεγάλες ψηφιακές πλατφόρμες.
Η γαλλική Εθνοσυνέλευση ενέκρινε με 130 ψήφους υπέρ και 21 κατά νομοσχέδιο που απαγορεύει την πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σε ανηλίκους κάτω των 15 ετών, με στόχο την προστασία της ψυχικής υγείας των εφήβων. Το κείμενο, που έχει την πλήρη στήριξη της κυβέρνησης, θα εξεταστεί τις επόμενες εβδομάδες από τη Γερουσία, με το Παρίσι να επιδιώκει ταχεία εφαρμογή.
Ο Εμανουέλ Μακρόν χαρακτήρισε τη μεταρρύθμιση «ιδιαίτερα σημαντικό βήμα», υπογραμμίζοντας ότι «ο εγκέφαλος των παιδιών μας δεν είναι προς πώληση. Ούτε στις αμερικανικές πλατφόρμες, ούτε στα κινεζικά δίκτυα». Η ρητορική του αναδεικνύει όχι μόνο τη διάσταση δημόσιας υγείας, αλλά και τη γεωπολιτική και ψηφιακή κυριαρχία απέναντι στα Big Tech οικοσυστήματα ΗΠΑ και Κίνας.
Τι προβλέπει ο νέος γαλλικός νόμος
Το νομοσχέδιο ορίζει ότι «η πρόσβαση στις υπηρεσίες ενός διαδικτυακού μέσου κοινωνικής δικτύωσης απαγορεύεται στους ανήλικους κάτω των 15 ετών». Εξαιρούνται ορισμένες εκπαιδευτικές πλατφόρμες, καθώς και εφαρμογές ανταλλαγής προσωπικών μηνυμάτων όπως το WhatsApp, ώστε να μην κοπεί πλήρως η ψηφιακή επικοινωνία των παιδιών.
Η κυβέρνηση θέτει ένα επιθετικό χρονοδιάγραμμα: από τον Σεπτέμβριο του 2026 θα απαγορεύεται η δημιουργία νέων λογαριασμών από χρήστες κάτω των 15 ετών, ενώ έως την 1η Ιανουαρίου 2027 οι πλατφόρμες θα υποχρεωθούν να εφαρμόζουν αποτελεσματικούς ελέγχους ηλικίας και στους υφιστάμενους λογαριασμούς. Παράλληλα, επιδιώκεται η πλήρης απαγόρευση κινητών τηλεφώνων και στο λύκειο, κάτι που ήδη ισχύει για δημοτικό και γυμνάσιο.
Η νομοθετική πρωτοβουλία βασίζεται σε προειδοποιήσεις της Εθνικής Υπηρεσίας Υγειονομικής Ασφάλειας (Anses), η οποία κατέληξε ότι πλατφόρμες όπως TikTok, Snapchat και Instagram συνδέονται με σοβαρούς κινδύνους για την ψυχική υγεία των εφήβων: κυβερνοπαρενόχληση, έκθεση σε βίαιο ή ακραίο περιεχόμενο, διαταραγμένη εικόνα σώματος και εθιστικές συμπεριφορές.
Διεθνής τάση αυστηροποίησης – Η Γαλλία στο ευρωπαϊκό προσκήνιο
Αν ο νόμος ολοκληρωθεί, η Γαλλία θα γίνει η δεύτερη χώρα παγκοσμίως με τόσο σκληρή ρύθμιση, μετά την Αυστραλία, η οποία από τον Δεκέμβριο απαγορεύει την πρόσβαση στα social media σε κάτω των 16 ετών και επιβάλλει βαριά πρόστιμα έως 28 εκατ. ευρώ σε πλατφόρμες που δεν συμμορφώνονται. Η Meta έχει ήδη διαγράψει περισσότερους από 500.000 λογαριασμούς ανηλίκων εκεί.
Στην Ευρώπη, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει υιοθετήσει μη δεσμευτική εισήγηση για περιορισμό της ελεύθερης πρόσβασης των κάτω των 16 ετών, αφήνοντας ωστόσο τα κράτη-μέλη να κινηθούν μονομερώς. Η Δανία επεξεργάζεται απαγόρευση για κάτω των 15 με δυνατότητα γονικής εξαίρεσης από τα 13, η Ισπανία συζητά όριο στα 16, ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο η Βουλή των Λόρδων άναψε το πράσινο φως για απαγόρευση κάτω των 16, προκαλώντας πολιτική πίεση στην κυβέρνηση Στάρμερ.
Πέρα από τη Δύση, η Νότια Κορέα επεκτείνει περιορισμούς στη χρήση κινητών στις σχολικές αίθουσες, ενώ η Κίνα εφαρμόζει ήδη από το 2021 αυστηρό σύστημα ταυτοποίησης και χρονικών ορίων (π.χ. έως 40 λεπτά ημερησίως στο Douyin για κάτω των 14 ετών).
Σχόλιο SBCTV.gr: Η γαλλική πρωτοβουλία λειτουργεί ως crash test για το πώς τα δημοκρατικά κράτη θα ισορροπήσουν ανάμεσα στην προστασία ανηλίκων και στα ψηφιακά δικαιώματα. Αν αποδειχθεί εφαρμόσιμη τεχνικά και ανθεκτική νομικά απέναντι στις πλατφόρμες, κινδυνεύει –ή υπόσχεται– να γίνει de facto ευρωπαϊκό πρότυπο, με άμεσες συνέπειες για το επιχειρηματικό μοντέλο των social media και, μακροπρόθεσμα, για τον τρόπο που οι νέες γενιές κοινωνικοποιούνται και ενημερώνονται.
#Γαλλία #SocialMedia #Ανήλικοι #ΨηφιακήΡύθμιση #Τεχνολογία
