Η άνοδος του 35χρονου Ούλριχ Ζίγκμουντ στη Σαξονία-Άνχαλτ δίνει στο AfD την πρώτη ρεαλιστική ευκαιρία για απόλυτη πλειοψηφία σε γερμανικό κρατίδιο. Μια τέτοια εξέλιξη θα δοκίμαζε για πρώτη φορά το άτυπο «τείχος προστασίας» των υπόλοιπων κομμάτων απέναντι στην ακροδεξιά.
Στη Σαξονία-Άνχαλτ, ένα από τα φτωχότερα κρατίδια της ανατολικής Γερμανίας, διαμορφώνεται ένα πολιτικό πείραμα με πανεθνικές συνέπειες. Ο 35χρονος Ούλριχ Ζίγκμουντ, επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας της Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD), εμφανίζεται από τις δημοσκοπήσεις έτοιμος να προσφέρει στο κόμμα την πρώτη του καθαρή εκλογική νίκη σε κρατιδιακό επίπεδο, σπάζοντας την πολυετή απομόνωση της ακροδεξιάς.
Η στρατηγική του «φιλικού ριζοσπάστη»
Ο Ζίγκμουντ αξιοποιεί έναν αντισυστημικό λόγο με «μαλακή» εικόνα. Κομψός, τηλεοπτικός, με διαρκές μειδίαμα, επιτίθεται σε δημόσια μέσα, μετανάστευση και «αριστερή προκατάληψη», αποφεύγοντας όμως τις κραυγαλέες ακρότητες που έχουν στιγματίσει άλλα στελέχη του AfD. Ηττάται θεαματικά στις ψηφοφορίες του τοπικού κοινοβουλίου, αλλά κερδίζει στο πραγματικό του ακροατήριο: εκατοντάδες χιλιάδες ακολούθους σε TikTok, Instagram και Facebook, όπου αναπαράγει στιγμιότυπα με τίτλους όπως «Έτσι μας χειραγωγούν».
Το προφίλ του, με αναφορές σε οικογενειακή ζωή, αθλητισμό και μικροεπιχειρηματική εμπειρία (εταιρεία αρωματικών χώρου), τον φέρνει πιο κοντά στη μεσαία τάξη και στον επιχειρηματικό κόσμο απ’ ό,τι τους κλασικούς, συγκρουσιακούς ρήτορες της γερμανικής ακροδεξιάς. Ακόμη και επιχειρηματίες που δηλώνουν ότι δεν θέλουν AfD στην εξουσία, παραδέχονται ότι θα «ζήσουν με αυτό» αν κυβερνήσει ο Ζίγκμουντ, αναγνωρίζοντας ότι στην καθημερινότητα η πολιτική «καραντίνα» του κόμματος έχει ήδη διαβρωθεί.
Το «τείχος προστασίας» και ο εκλογικός μηχανισμός
Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, τα γερμανικά κόμματα έχουν οικοδομήσει ένα άτυπο «τείχος προστασίας» απέναντι στην ακροδεξιά: καμία συνεργασία, κανένας κυβερνητικός εταίρος, ούτε καν ανοχή. Όσο αυτό το δόγμα μένει όρθιο, το AfD μπορεί να κυβερνήσει μόνο με απόλυτη πλειοψηφία. Στη Σαξονία-Άνχαλτ οι δημοσκοπήσεις το φέρνουν γύρω στο 39-40%, κοντά στο όριο για μονοκομματική κυβέρνηση σε κοινοβούλιο 83 εδρών.
Καθοριστικό ρόλο θα παίξει το όριο του 5%. Αν Φιλελεύθεροι, Πράσινοι, Σοσιαλδημοκράτες ή το νέο αριστερό-λαϊκιστικό κόμμα BSW μείνουν εκτός, οι ψήφοι τους θα «καούν» και η σχετική δύναμη του AfD θα εκτοξευθεί, επιτρέποντάς του να ελέγξει απόλυτα τη Βουλή με λιγότερο από το 50% των ψήφων. Σε αυτή την περίπτωση, ο Ζίγκμουντ θα γίνει ο πρώτος πρωθυπουργός κρατιδίου από το AfD, αποκτώντας εθνικό βάρος και πιθανή μελλοντική διεκδίκηση ηγετικού ρόλου σε ομοσπονδιακό επίπεδο.
Σύγκρουση Βερολίνου – Μαγδεβούργου στον ορίζοντα
Η Χριστιανοδημοκρατία επιχειρεί να ανασχέσει το κύμα, τοποθετώντας ως νέο πρωθυπουργό του κρατιδίου τον Σβεν Σούλτσε, με κυβερνητική εμπειρία και ισχυρά δίκτυα σε Βερολίνο και Βρυξέλλες. Ο ίδιος προειδοποιεί όχι για «φασισμό», αλλά για χάος: έλλειψη στελεχών, απειρία, ιδεολογικές εμμονές. Το προσχέδιο κυβερνητικού προγράμματος του AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ δείχνει τις προθέσεις: επίκληση του Βίκτορ Όρμπαν ως προτύπου, ανακατεύθυνση πολιτιστικών κονδυλίων σε έργα «εθνικής ταυτότητας», επιδοτήσεις γεννήσεων αποκλειστικά για οικογένειες με Γερμανούς γονείς και ελάχιστο χρόνο διαμονής.
Στο Βερολίνο συζητούν ήδη πιθανούς μηχανισμούς πίεσης, από τον περιορισμό των διαδημοτικών χρηματοδοτήσεων μέχρι –θεωρητικά– την επίκληση του άρθρου 37 του Συντάγματος για ομοσπονδιακό καταναγκασμό, εφόσον ένα κρατίδιο αρνηθεί να τηρήσει βασικές υποχρεώσεις, π.χ. στη φιλοξενία αιτούντων άσυλο. Μια τέτοια σύγκρουση θα ήταν πρωτοφανής για τη μεταπολεμική Γερμανία.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η περίπτωση Ζίγκμουντ δείχνει πώς η ακροδεξιά μαθαίνει να «φορεί κοστούμι» και να αξιοποιεί κοινωνικά δίκτυα, κενά εκπροσώπησης και κόπωση από τη γραφειοκρατία για να διεκδικήσει θεσμική εξουσία. Αν η Σαξονία-Άνχαλτ πέσει, το γερμανικό «τείχος προστασίας» θα αποδειχθεί πολύ πιο εύθραυστο απ’ όσο ήθελαν να πιστεύουν τα παραδοσιακά κόμματα, με επιπτώσεις σε όλη την Ευρώπη.







