Ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας Γενς-Φρεντερίκ Νίλσεν ξεκαθαρίζει ότι η δημοκρατία και η εδαφική ακεραιότητα αποτελούν αδιαπραγμάτευτα όρια στις διαπραγματεύσεις με την Ουάσιγκτον. Παρά την αποκλιμάκωση της έντασης μετά την υπαναχώρηση του Ντόναλντ Τραμπ, η Κοπεγχάγη και η Νουούκ προειδοποιούν ότι η κρίση δεν έχει λήξει.
Η αντιπαράθεση γύρω από το μέλλον της Γροιλανδίας εισέρχεται σε πιο θεσμική αλλά όχι λιγότερο κρίσιμη φάση. Ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας Γενς-Φρεντερίκ Νίλσεν, σε κοινή εμφάνιση στο Παρίσι με τη Δανή πρωθυπουργό Μέτε Φρεντερίκσεν, χάραξε τις «κόκκινες γραμμές» της αυτόνομης αρκτικής νήσου στις διαπραγματεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Δημοκρατικά όρια σε μια γεωπολιτική παρτίδα
«Έχουμε κάποιες κόκκινες γραμμές που δεν μπορούμε να περάσουμε, αλλά από γροιλανδική σκοπιά θα προσπαθήσουμε να καταλήξουμε σε κάποια μορφή συμφωνίας», δήλωσε ο Νίλσεν, υπογραμμίζοντας ότι η συνεργασία με τις ΗΠΑ έχει βάθος δεκαετιών. Η τοποθέτησή του έρχεται μετά την de facto υπαναχώρηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ από τις ωμές αναφορές περί «απόκτησης» της αυτοδιοικούμενης δανικής επικράτειας.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ο Τραμπ, σε πρόσφατη συνάντησή του στην Ελβετία με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, φέρεται να συμφώνησε σε ένα πλαίσιο για μελλοντική συμφωνία με τη Γροιλανδία, εγκαταλείποντας τη ρητορική περί μονομερούς επιβολής. Ωστόσο, τόσο η Κοπεγχάγη όσο και η Νουούκ δείχνουν ότι δεν θεωρούν τον κίνδυνο παρελθόν.
Η Μέτε Φρεντερίκσεν υπενθύμισε ότι «η Δανία είναι κυρίαρχο κράτος και είναι μία από τις πιο βασικές δημοκρατικές αρχές και αξίες ότι η εδαφική ακεραιότητα πρέπει να γίνεται σεβαστή». Και πρόσθεσε το σαφές μήνυμα προς την Ουάσιγκτον: «Και πέρα από αυτό, μην απειλείτε έναν σύμμαχο».
Πίεση στο εσωτερικό, ανησυχία στην Ευρώπη
Ο Νίλσεν περιέγραψε μια κοινωνία σε ένταση: «Βρισκόμαστε υπό πίεση, σοβαρή πίεση… ως ηγεσία της Γροιλανδίας πρέπει να διαχειριστούμε ανθρώπους που είναι φοβισμένοι και τρομαγμένοι». Η εικόνα που μετέφερε είναι μιας μικρής αλλά στρατηγικά κρίσιμης επικράτειας, η οποία αισθάνεται ότι οι σύμμαχοί της συζητούν για εκείνη σαν να πρόκειται για αντικείμενο συναλλαγής.
«Φανταστείτε ότι ζείτε ειρηνικά, είστε πιστός εταίρος, πιστός στη συμμαχία, και μετά κάποιοι από τους εταίρους σας μιλούν για το να σας πάρουν, να σας αποκτήσουν, και δεν αποκλείουν τη χρήση όπλων», είπε χαρακτηριστικά, σκιαγραφώντας το υπαρξιακό άγχος που προκάλεσε η ρητορική της Ουάσιγκτον.
Η Φρεντερίκσεν προειδοποίησε ότι η υπόθεση της Γροιλανδίας είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου. Οι Ευρωπαίοι, τόνισε, οφείλουν να δουν «τη μεγαλύτερη εικόνα» της μεταβαλλόμενης σχέσης των ΗΠΑ με την ήπειρο: από τις εμπορικές απειλές και τους δασμούς, μέχρι τις αμφισημίες ως προς τις δεσμεύσεις του ΝΑΤΟ και τις πιέσεις για αυξημένη αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην Αρκτική.
Δεν είναι τυχαίο ότι η συνάντηση Νίλσεν–Φρεντερίκσεν στο Παρίσι εντάσσεται σε ένα μίνι ευρωπαϊκό γύρο επαφών, με προηγούμενες συνομιλίες με τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς και επαφές με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν. Η Γροιλανδία, πλούσια σε κρίσιμες πρώτες ύλες και με τεράστια γεωστρατηγική σημασία στον Αρκτικό Ωκεανό, μετατρέπεται σε κόμβο όπου διασταυρώνονται τα συμφέροντα ΗΠΑ, Ευρώπης και, σιωπηρά, Κίνας και Ρωσίας.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η στροφή από την ωμή ρητορική περί «αγοράς» της Γροιλανδίας σε «πλαίσιο συμφωνίας» δεν αναιρεί το βασικό διακύβευμα: την προσπάθεια της Ουάσιγκτον να κλειδώσει στρατηγικό έλεγχο στην Αρκτική σε μια περίοδο νέου ψυχρού πολέμου πόρων και διαδρόμων. Η Δανία και η Γροιλανδία επιχειρούν να μετατρέψουν την ευαλωτότητά τους σε διαπραγματευτικό χαρτί, επικαλούμενες δημοκρατικές αρχές και συμμαχική αλληλεγγύη. Το ερώτημα για την Ευρώπη είναι αν θα παραμείνει παθητικός παρατηρητής ή θα αξιοποιήσει την κρίση για να χαράξει κοινή αρκτική και αμυντική στρατηγική, πριν οι αποφάσεις ληφθούν αποκλειστικά στην Ουάσιγκτον.
#Γροιλανδία #ΗΠΑ #Δανία #Αρκτική #ΝΑΤΟ #διπλωματία
