Η Ευρωπαϊκή Ένωση κλειδώνει οριστικό τερματισμό των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου έως το φθινόπωρο του 2027, μετατρέποντας σε δεσμευτικό δίκαιο την ενεργειακή της «αποσύνδεση» από τη Μόσχα. Η Ουγγαρία καταψήφισε τον κανονισμό και προαναγγέλλει προσφυγή στο Δικαστήριο της ΕΕ, ανοίγοντας νέο μέτωπο σύγκρουσης στις Βρυξέλλες.
Οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενέκριναν στις Βρυξέλλες τον κανονισμό που απαγορεύει πλήρως τις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου έως τα τέλη του 2027, επισημοποιώντας τη στρατηγική απεξάρτησης από τον μέχρι πρότινος βασικό ενεργειακό προμηθευτή της Ευρώπης. Η απόφαση λαμβάνεται σχεδόν τέσσερα χρόνια μετά την πλήρη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022 και μετατρέπει σε νομική υποχρέωση την πολιτική δέσμευση για ενεργειακό «διαζύγιο» με τη Μόσχα.
Το περιεχόμενο της απαγόρευσης και τα χρονοδιαγράμματα
Ο νέος κανονισμός προβλέπει δύο διακριτές φάσεις. Πρώτον, έως το τέλος του 2026 η ΕΕ θα έχει σταματήσει πλήρως τις εισαγωγές ρωσικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG). Δεύτερον, έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2027 θα διακοπούν και οι εισαγωγές φυσικού αερίου μέσω αγωγών.
Προβλέπεται περιορισμένη δυνατότητα παράτασης της προθεσμίας μέχρι την 1η Νοεμβρίου 2027, αποκλειστικά για κράτη-μέλη που αποδεδειγμένα δυσκολεύονται να γεμίσουν τις αποθήκες τους με μη ρωσικό αέριο ενόψει του χειμώνα. Η ρήτρα αυτή λειτουργεί ως «βαλβίδα ασφαλείας» για συστήματα με υψηλή εξάρτηση ή περιορισμένες εναλλακτικές διασυνδέσεις.
Η Ρωσία κάλυπτε πριν τον πόλεμο πάνω από το 40% της ευρωπαϊκής κατανάλωσης φυσικού αερίου. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της ΕΕ, το μερίδιο αυτό έχει ήδη υποχωρήσει περίπου στο 13% το 2025, εξέλιξη που αντανακλά την επιθετική στροφή της Ευρώπης σε LNG από ΗΠΑ, Κατάρ και άλλους προμηθευτές, καθώς και την ενίσχυση αγωγών από Νορβηγία και την περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.
Πολιτική σύγκρουση με Βουδαπέστη και οικονομικές κυρώσεις
Τον κανονισμό καταψήφισαν η Ουγγαρία και η Σλοβακία, χώρες με υψηλή ενεργειακή εξάρτηση από τη Ρωσία και πολιτική βούληση διατήρησης στενών δεσμών με τη Μόσχα. Ωστόσο, το κείμενο είχε σχεδιαστεί ώστε να εγκριθεί με ενισχυμένη πλειοψηφία, επιτρέποντας στην ΕΕ να παρακάμψει το ουγγρικό βέτο – μια ακόμη ένδειξη ότι οι «27» είναι διατεθειμένοι να χρησιμοποιήσουν τα θεσμικά εργαλεία για να αποτρέψουν μπλοκάρισμα κρίσιμων στρατηγικών αποφάσεων.
Η Βουδαπέστη αντέδρασε ανακοινώνοντας ότι θα προσφύγει στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ανοίγοντας νέο γύρο νομικής και πολιτικής αντιπαράθεσης με τις Βρυξέλλες. Η έκβαση της υπόθεσης μπορεί να επηρεάσει όχι μόνο την ενεργειακή πολιτική, αλλά και την ισορροπία αρμοδιοτήτων μεταξύ κρατών-μελών και ευρωπαϊκών θεσμών.
Ο κανονισμός προβλέπει αυστηρές χρηματικές κυρώσεις για μη συμμόρφωση: τουλάχιστον 2,5 εκατ. ευρώ για φυσικά πρόσωπα και τουλάχιστον 40 εκατ. ευρώ για εταιρείες. Με τη δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ, ο νόμος θα τεθεί σε ισχύ την επόμενη ημέρα και θα εφαρμόζεται άμεσα σε όλα τα κράτη-μέλη.
Παράλληλα, η Κομισιόν ετοιμάζει ξεχωριστή νομοθετική πρόταση για τη σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου έως το τέλος του 2027, ολοκληρώνοντας το παζλ της ενεργειακής απεξάρτησης από τη Ρωσία σε αέριο και πετρέλαιο.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η απαγόρευση του ρωσικού φυσικού αερίου αποτελεί στρατηγική τομή για την ΕΕ, αλλά και διπλό στοίχημα: αφενός να διατηρηθεί η ενεργειακή ασφάλεια και η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας με ακριβότερες και πιο διασπαρμένες πηγές, αφετέρου να αποτραπεί η περαιτέρω πολιτική διάβρωση στο εσωτερικό της Ένωσης από κυβερνήσεις που εργαλειοποιούν την ενεργειακή εξάρτηση. Η επιτυχία ή η αποτυχία αυτού του σχεδίου θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό το γεωοικονομικό βάρος της Ευρώπης την επόμενη δεκαετία.
#ΕΕ #Ρωσία #ΦυσικόΑέριο #Ενέργεια #LNG
