Η Ευρωπαϊκή Ένωση οδεύει προς την ανακήρυξη του Σώματος των Φρουρών της Ιρανικής Επανάστασης ως τρομοκρατικής οργάνωσης, μετά τη στροφή της Γαλλίας και της Ιταλίας. Η κίνηση σηματοδοτεί ποιοτική κλιμάκωση της ευρωπαϊκής στάσης απέναντι στην Τεχεράνη, με σοβαρές διπλωματικές και γεωπολιτικές συνέπειες.
Η ΕΕ βρίσκεται ένα βήμα πριν εντάξει το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) της Ιρανικής Δημοκρατίας στον επίσημο κατάλογο τρομοκρατικών οργανώσεων, ως απάντηση στην αιματηρή καταστολή των πρόσφατων διαδηλώσεων στο Ιράν. Η απόφαση αναμένεται να τεθεί επί τάπητος στο Συμβούλιο Υπουργών Εξωτερικών στις Βρυξέλλες, όπου θα εγκριθεί και νέο πακέτο κυρώσεων κατά του ιρανικού καθεστώτος.
Αλλαγή στάσης Παρισιού και Ρώμης ξεμπλοκάρει την ομοφωνία
Μέχρι πρόσφατα, Γαλλία και Ιταλία αντιτίθεντο στην τρομοκρατική ανακήρυξη, επικαλούμενες τον κίνδυνο κατάρρευσης των εναπομεινάντων διπλωματικών διαύλων με την Τεχεράνη. Ωστόσο, το Παρίσι, που θεωρούνταν ο πιο σθεναρός αντίπαλος της κίνησης, απέσυρε την αντίρρησή του, με το Ελιζέ να επιβεβαιώνει τη μεταστροφή. Ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρό τόνισε ότι «είναι ουσιώδες να τερματιστεί η ατιμωρησία των υπευθύνων για αυτή τη ματωμένη καταστολή».
Η Ρώμη είχε ήδη αλλάξει στρατόπεδο λίγο πριν τη σύνοδο, επικαλούμενη τη σκληρότητα της καταστολής, ενώ και η Μαδρίτη δήλωσε πλέον ανοικτά την υποστήριξή της. Η ένταξη του IRGC στη λίστα τρομοκρατικών οργανώσεων απαιτεί ομοφωνία των 27, αλλά η νέα διάταξη δυνάμεων δείχνει ότι η πλειοψηφία έχει πλέον κλείσει υπέρ της κίνησης.
Σύμφωνα με τον Ολλανδό υπουργό Εξωτερικών, οι τελευταίες εικόνες από την καταστολή στην Τεχεράνη «πέρασαν μια μεγάλη κόκκινη γραμμή» για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Οι εκτιμήσεις για τους νεκρούς ξεκινούν από περίπου 6.000, με πραγματικό αριθμό πιθανόν πολύ υψηλότερο, λόγω διακοπής πρόσβασης στο διαδίκτυο και ελέγχου της πληροφόρησης από τις αρχές.
«Κράτος εν κράτει» με τεράστια ισχύ και κίνδυνος αντιποίνων
Η πιθανή ανακήρυξη του IRGC ως τρομοκρατικής οργάνωσης το τοποθετεί θεσμικά στην ίδια κατηγορία με την Αλ Κάιντα και το Ισλαμικό Κράτος. Πρόκειται όμως για τμήμα των επίσημων ενόπλων δυνάμεων ενός κράτους, με βαθιά διείσδυση στην πολιτική, στρατιωτική και οικονομική δομή της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Αναλυτές το χαρακτηρίζουν «κράτος εν κράτει», με κεντρικό ρόλο στο πυρηνικό πρόγραμμα, στα βαλλιστικά πυραυλικά συστήματα και στις περιφερειακές επιχειρήσεις του Ιράν.
Διπλωμάτες της ΕΕ επισημαίνουν ότι, για τις ευρωπαϊκές πρεσβείες στην Τεχεράνη, το IRGC αποτελεί έναν από τους βασικούς συνομιλητές με το καθεστώς, κάτι που καθιστά εξαιρετικά περίπλοκη την πλήρη απαγόρευση επαφών. Παράλληλα, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ανησυχούν για ενδεχόμενα αντίποινα, καθώς η Τεχεράνη έχει ιστορικό σύλληψης Ευρωπαίων πολιτών ως «διαπραγματευτικών χαρτιών».
Πέρα από τη λίστα τρομοκρατίας, οι υπουργοί αναμένεται να εγκρίνουν δεσμεύσεις περιουσιακών στοιχείων και απαγορεύσεις εισόδου για 21 Ιρανούς αξιωματούχους και οντότητες για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καθώς και επιπλέον κυρώσεις σε 10 άτομα και φορείς για τη μεταφορά όπλων της Τεχεράνης στη Ρωσία για τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Πίεση από ΗΠΑ και νέα γεωπολιτική κλιμάκωση
Οι ΗΠΑ είχαν χαρακτηρίσει το IRGC ξένη τρομοκρατική οργάνωση ήδη από το 2019 και πιέζουν έκτοτε τις Βρυξέλλες να ευθυγραμμιστούν. Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επανέφερε το ζήτημα, προειδοποιώντας ότι «ο χρόνος τελειώνει» για το ιρανικό καθεστώς και κάνοντας λόγο για «τεράστια αρμάδα» που κινείται προς τη χώρα, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο στρατιωτικής δράσης, ενώ παράλληλα καλεί την Τεχεράνη να επανέλθει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό της πρόγραμμα.
Η ευρωπαϊκή κίνηση, εφόσον ολοκληρωθεί, δεν είναι μόνο συμβολική. Θα επηρεάσει οικονομικές συναλλαγές, τραπεζικές ροές, επενδύσεις και κάθε ευρωπαϊκή οντότητα που μπορεί να θεωρηθεί ότι συνεργάζεται με δομές που σχετίζονται με το IRGC, επιτείνοντας την απομόνωση της ιρανικής οικονομίας και αυξάνοντας τον κίνδυνο ασύμμετρων αντιδράσεων της Τεχεράνης στην περιοχή.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η ένταξη των Φρουρών της Επανάστασης στην τρομοκρατική λίστα της ΕΕ συνιστά στρατηγική ρήξη με το μέχρι σήμερα δόγμα «κριτικής εμπλοκής» με το Ιράν και ευθυγράμμιση πιο κοντά στη σκληρή γραμμή της Ουάσιγκτον. Αν και απαντά στη φρίκη της καταστολής στο εσωτερικό της χώρας, μεταφέρει παράλληλα την ένταση σε ένα νέο επίπεδο, με κίνδυνο η Ευρώπη να βρεθεί εγκλωβισμένη ανάμεσα στην ανάγκη υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και στη διατήρηση των ελάχιστων διαύλων για τον έλεγχο του πυρηνικού φακέλου και της ασφάλειας στην ευρύτερη Μέση Ανατολή.
#ΕΕ #Ιράν #ΦρουροίΤηςΕπανάστασης #Κυρώσεις #Διπλωματία
