Η πρώτη επίσκεψη Βρετανού πρωθυπουργού στην Κίνα μετά από οκτώ χρόνια σηματοδοτεί θεαματική στροφή της βρετανικής πολιτικής, με τον Κιρ Στάρμερ να επενδύει σε μια «πιο εκλεπτυσμένη» σχέση με το Πεκίνο. Πίσω από τα χαμόγελα, όμως, κρύβεται ένα σύνθετο γεωπολιτικό παζλ, με οικονομικές προσδοκίες, ζητήματα ασφαλείας και την πίεση των ΗΠΑ και της ΕΕ.
Το ταξίδι του Βρετανού πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ στην Κίνα, το πρώτο από το 2018, δεν ήταν μια τυπική διπλωματική επίσκεψη, αλλά η de facto αναγγελία ενός «reset» στις σχέσεις Λονδίνου – Πεκίνου. Με αιχμή τις βίζες, τους δασμούς στο σκωτσέζικο ουίσκι και μια δέσμη επιχειρηματικών συμφωνιών, η κυβέρνηση των Εργατικών σηματοδοτεί οριστική απομάκρυνση από την περίοδο ψυχρότητας των τελευταίων ετών.
Αμετάκλητη πορεία σε βαθύτερη εμπλοκή με την Κίνα
Στο Πεκίνο και τη Σαγκάη, ο Στάρμερ επένδυσε συνειδητά στη λογική της σταδιακής, θεσμικής εμπλοκής με την Κίνα, υιοθετώντας μοντέλα που είχαν ήδη δοκιμάσει οι Δημοκρατικοί στις ΗΠΑ και οι Εργατικοί στην Αυστραλία. Η συνάντηση τριών ωρών με τον Σι Τζινπίνγκ, σε πιο θερμό κλίμα σε σχέση με την εποχή των Συντηρητικών, συνοδεύτηκε από την ανακοίνωση απαλλαγής από βίζα για Βρετανούς ταξιδιώτες έως 30 ημέρες και μείωση των κινεζικών δασμών στο σκωτσέζικο ουίσκι.
Ωστόσο, μεγάλο μέρος των συμφωνιών παραμένει σε επίπεδο «πλαίσιο» – υποσχέσεις για μελλοντική συνεργασία, ιδίως σε υπηρεσίες, νομικά και λογιστικά επαγγέλματα. Το Λονδίνο έχει, σύμφωνα με Βρετανούς αξιωματούχους, κατηγοριοποιήσει την οικονομία σε «ζώνες»: τομείς όπου η κινεζική παρουσία θεωρείται αποδεκτή, τομείς όπου αποκλείεται, και μια γκρίζα ζώνη υπό συνεχή επανεκτίμηση. Αυτό είναι κρίσιμο για ευαίσθητες υποδομές, όπως η αιολική ενέργεια και τα δίκτυα.
Οικονομικές προσδοκίες και πολιτικά ρίσκα
Η επίσκεψη είχε έντονο επιχειρηματικό χαρακτήρα. Στην αποστολή κυριάρχησαν στελέχη από χρηματοοικονομικές υπηρεσίες και βιομηχανία, ενώ ανακοινώθηκαν επενδυτικά σχέδια εταιρειών όπως η AstraZeneca και η Octopus Energy στην κινεζική αγορά. Η Ντάουνινγκ Στριτ προβάλλει την Κίνα ως μέρος της λύσης για την αναιμική βρετανική ανάπτυξη, παρά τις προειδοποιήσεις αναλυτών ότι οι κινεζικές άμεσες ξένες επενδύσεις έχουν καταρρεύσει από το 2017.
Ταυτόχρονα, τα δύσκολα ζητήματα – από τα ανθρώπινα δικαιώματα των Ουιγούρων μέχρι την υπόθεση του ακτιβιστή Τζίμι Λάι και τη στενή σχέση Πεκίνου – Μόσχας – αντιμετωπίστηκαν με προσεκτική, σχεδόν αδιαφανή διαχείριση. Το Λονδίνο παραδέχεται ότι τα έθεσε, αλλά αποφεύγει λεπτομέρειες, αφήνοντας χώρο στην κινεζική πλευρά να διαμορφώσει πιο ευνοϊκή δημόσια αφήγηση.
Πίεση από ΗΠΑ και ΕΕ, λεπτή ισορροπία για το Λονδίνο
Η στροφή προς την Κίνα δεν εξελίσσεται σε γεωπολιτικό κενό. Ο Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε «πολύ επικίνδυνη» την επαναπροσέγγιση του Στάρμερ, έχοντας ήδη απειλήσει τον Καναδά με δασμούς μετά από ανάλογο άνοιγμα προς το Πεκίνο. Παρά τις διαβεβαιώσεις του Λονδίνου προς την Ουάσιγκτον ότι δεν «επιλέγει πλευρά» ανάμεσα σε Σι και Τραμπ, ο κίνδυνος αμερικανικών αντιποίνων παραμένει.
Παράλληλα, Ευρωπαίοι διπλωμάτες επισημαίνουν ότι, όσο ο Τραμπ κλιμακώνει, τόσο αυξάνεται η πίεση σε Λονδίνο να ευθυγραμμιστεί περισσότερο με τις Βρυξέλλες. Η Βρετανία, που παλαιότερα παρουσιαζόταν ως «διαμεσολαβητής» με την Ουάσιγκτον, τώρα επιχειρεί να «ψιθυρίζει» ταυτόχρονα σε Σι, Τραμπ και Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, με περιορισμένα περιθώρια ελιγμών.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η επιλογή του Στάρμερ να επενδύσει πολιτικό κεφάλαιο σε μια ελεγχόμενη επαναπροσέγγιση με την Κίνα είναι λογική από οικονομική άποψη, αλλά τον φέρνει σε ένα εξαιρετικά στενό διπλωματικό σχοινί. Αν οι «εύκολες νίκες» σε βίζες και ουίσκι δεν μεταφραστούν σε ουσιαστικές, ασφαλείς επενδύσεις, το πολιτικό κόστος στο εσωτερικό και η δυσαρέσκεια στην Ουάσιγκτον μπορεί να αποδειχθούν βαρύτερα από τα οφέλη. Για την Ευρώπη –και την Ελλάδα– η κίνηση Λονδίνου – Πεκίνου είναι ακόμη ένα σημάδι ότι ο ανταγωνισμός για πρόσβαση στην κινεζική αγορά θα ενταθεί, υπό την σκιά της αμερικανικής πίεσης.
#ΗνωμένοΒασίλειο #Κίνα #Στάρμερ #Εμπόριο #Διπλωματία
