Μια αιφνιδιαστική κίνηση του Κέιρ Στάρμερ να μπλοκάρει την υποψηφιότητα του δημοφιλούς δημάρχου του Μάντσεστερ, Άντι Μπέρναμ, για έδρα στη Βουλή, έχει ανοίξει βαθιές ρωγμές στο εσωτερικό των Εργατικών. Βουλευτές μιλούν για «βίαιη» επίδειξη ισχύος που μπορεί τελικά να επιταχύνει την πτώση του Βρετανού πρωθυπουργού.
Μια βίαιη επίδειξη κομματικού ελέγχου από τον πρωθυπουργό του Ηνωμένου Βασιλείου και ηγέτη των Εργατικών, Κέιρ Στάρμερ, απειλεί να μετατραπεί σε μπούμερανγκ. Με απόφαση εννεαμελούς επιτροπής της Εθνικής Εκτελεστικής Επιτροπής (NEC) του κόμματος, ο Στάρμερ μπλόκαρε την κάθοδο του δημάρχου του Μείζονος Μάντσεστερ, Άντι Μπέρναμ, στην επερχόμενη αναπληρωματική εκλογή για την έδρα Γκόρτον και Ντέντον.
Ο φόβος ενός χαρισματικού αντιπάλου
Ο Μπέρναμ, πρώην υπουργός και επί χρόνια βουλευτής του Γουεστμίνστερ, έχει χτίσει ισχυρό προσωπικό προφίλ ως «βασιλιάς του Βορρά», με ευρεία απήχηση πέρα από τα στενά όρια του κόμματος. Η επιστροφή του στη Βουλή μέσω μιας ασφαλούς έδρας θα τον τοποθετούσε σε πλεονεκτική θέση ως δυνητικό εσωκομματικό αντίπαλο ενός πρωθυπουργού που ήδη βλέπει τις δημοσκοπήσεις να γυρνούν εναντίον του.
Επισήμως, το επιτελείο Στάρμερ επικαλέστηκε το κόστος και την ανάγκη αποφυγής μιας πρόωρης αναμέτρησης για τη δημαρχία του Μάντσεστερ, εάν ο Μπέρναμ εγκατέλειπε τη θέση του. Ωστόσο, για πολλούς βουλευτές, η απόφαση διαβάζεται κυρίως ως κίνηση προληπτικής εξουδετέρωσης ενός χαρισματικού πιθανού διαδόχου.
Η επιλογή να χρησιμοποιηθεί μια μικρή, στενά ελεγχόμενη ομάδα στελεχών της NEC, αντί της πλήρους 39μελούς σύνθεσης όπου μετέχουν και συνδικαλιστικοί και κομματικοί εκπρόσωποι, ενίσχυσε την εντύπωση μιας «μαγειρεμένης» διαδικασίας υπό τον ασφυκτικό έλεγχο της Ντάουνινγκ Στριτ.
Επιστολές διαμαρτυρίας και σενάρια διαδοχής
Σύμφωνα με διαρροές βουλευτών στους βρετανικούς πολιτικούς κύκλους, οργανώνεται ήδη επιστολή προς τον Στάρμερ με αίτημα να επανεξεταστεί η απόφαση από την πλήρη NEC. Πάνω από 50 βουλευτές φέρονται να έχουν υπογράψει, ανάμεσά τους και «αρκετά προβεβλημένα» στελέχη, ένδειξη ότι η δυσφορία ξεπερνά την παραδοσιακή εσωκομματική αντιπολίτευση.
Ορισμένοι βουλευτές παραδέχονται ότι η πρωτοβουλία ίσως δεν ανατρέψει την απόφαση, αλλά τη θεωρούν αναγκαίο μήνυμα προς την ηγεσία. Άλλοι, πιο σκληροί επικριτές, εκτιμούν ότι η υπόθεση επιταχύνει την «αρχή του τέλους» για τον Στάρμερ, ανοίγοντας τον δρόμο για εναλλακτικούς δελφίνους όπως ο υπουργός Υγείας Γουές Στρίτινγκ, που ήδη αναφέρεται στα παρασκήνια ως πιθανός μνηστήρας της ηγεσίας.
Εκλογικές συμπληγάδες και κίνδυνος ταπείνωσης
Ο επόμενος μεγάλος σταθμός θα είναι οι εκλογές της 7ης Μαΐου σε Αγγλία, Σκωτία και Ουαλία. Μια κακή επίδοση των Εργατικών, ιδίως στην Ουαλία, όπου κυβερνούν τη Βουλή (Senedd) από το 1999, θα έδινε νέα καύσιμα στην εσωκομματική αμφισβήτηση. Παράλληλα, η αναπληρωματική εκλογή στη Γκόρτον και Ντέντον, σε ημερομηνία που δεν έχει ακόμη οριστεί, κρύβει παγίδες: τόσο το δεξιό κόμμα Reform UK όσο και οι Πράσινοι ετοιμάζονται να πιέσουν από αντίθετες κατευθύνσεις.
Μια ήττα σε έδρα που οι Εργατικοί κέρδισαν με διαφορά άνω των 13.000 ψήφων θα αποτελούσε συντριπτικό πλήγμα στο αφήγημα της ηγεσίας Στάρμερ περί σταθερής πορείας προς την εδραίωση της εξουσίας. Ταυτόχρονα θα αναζωπύρωνε το ερώτημα αν ο αποκλεισμός Μπέρναμ ήταν στρατηγικό λάθος που στέρησε από το κόμμα μια ισχυρή προσωπικότητα σε μια κρίσιμη αναμέτρηση.
Παρά τα σύννεφα, ο Στάρμερ διατηρεί άνετη κοινοβουλευτική πλειοψηφία από τις εκλογές του 2024 και περισσότερο από τρία χρόνια μέχρι τις επόμενες εθνικές κάλπες. Για να προκληθεί επίσημη αμφισβήτηση ηγεσίας απαιτείται η δημόσια στήριξη πάνω από 80 βουλευτών σε έναν ενιαίο αντίπαλο – κάτι που προς το παρόν δεν διαφαίνεται.
Ο ίδιος προσπαθεί να χαμηλώσει τους τόνους, δηλώνοντας ότι ο Μπέρναμ «κάνει εξαιρετική δουλειά» ως δήμαρχος και ότι η διεξαγωγή αχρείαστης δημαρχιακής εκλογής θα αποσπούσε πολύτιμους πόρους από τις αναμετρήσεις που «πρέπει να δώσουν και να κερδίσουν» οι Εργατικοί. Ωστόσο, η πίεση να κερδηθούν αυτές οι εκλογές έχει πλέον πολλαπλασιαστεί.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η υπόθεση Μπέρναμ αποκαλύπτει το διαχρονικό δίλημμα κάθε ισχυρής ηγεσίας: ο σφιχτός έλεγχος του μηχανισμού μπορεί βραχυπρόθεσμα να περιορίζει τους αντιπάλους, αλλά μεσοπρόθεσμα τροφοδοτεί αίσθημα ασφυξίας και ανασφάλειας στο κόμμα. Αν οι κάλπες του Μαΐου δεν επιβεβαιώσουν την στρατηγική Στάρμερ, η σημερινή «επίδειξη πυγμής» κινδυνεύει να καταγραφεί ως η στιγμή που η ηγεσία του άρχισε να ραγίζει.
#ΗνωμένοΒασίλειο #Εργατικοί #KeirStarmer #AndyBurnham #ΒρετανικήΠολιτική
