Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ δηλώνει ότι η Ουάσιγκτον δεν θα υποχωρήσει στο ζήτημα της Γροιλανδίας, κατηγορώντας την Ευρώπη για αδυναμία στην αυτοάμυνα. Οι νέοι δασμοί που ανακοινώθηκαν από τον Ντόναλντ Τραμπ μετατρέπουν ένα γεωπολιτικό παζάρι σε ανοιχτή οικονομική σύγκρουση με την ΕΕ.
Η αντιπαράθεση ΗΠΑ – Ευρώπης για τη Γροιλανδία αποκτά πλέον χαρακτηριστικά ωμής γεωοικονομικής πίεσης. Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ, μιλώντας στο NBC, ξεκαθάρισε ότι η Ουάσιγκτον «δεν θα κάνει πίσω» στο σχέδιο προσάρτησης της Γροιλανδίας, υποστηρίζοντας ότι η Ευρώπη είναι «υπερβολικά αδύναμη» για να διασφαλίσει την ίδια της την ασφάλεια.
Οι δασμοί ως μοχλός πίεσης για τη Γροιλανδία
Το Σάββατο ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την επιβολή πρόσθετων δασμών 10% στις εισαγωγές από οκτώ ευρωπαϊκές χώρες από την 1η Φεβρουαρίου, με πρόβλεψη αύξησης στο 25% τον Ιούνιο, εάν δεν υπάρξει συμφωνία για την «αγορά της Γροιλανδίας» από τις ΗΠΑ. Πρόκειται για ευθεία σύνδεση εμπορικής πολιτικής και εδαφικών διεκδικήσεων, χωρίς ιστορικό προηγούμενο στις διατλαντικές σχέσεις.
Ο Μπέσεντ απέρριψε τις απειλές της Ευρωπαϊκής Ένωσης ότι θα «παγώσει» τη δασμολογική συμφωνία του 2025, υποβαθμίζοντας τη σημασία της. Όπως είπε, η συμφωνία «δεν έχει οριστικοποιηθεί ακόμη» και οι ενέργειες του Τραμπ εντάσσονται στις «έκτακτες εξουσίες» του προέδρου, αφήνοντας να εννοηθεί ότι ο Λευκός Οίκος θεωρεί τον εαυτό του νομικά και πολιτικά απελευθερωμένο από τους περιορισμούς μιας κλασικής εμπορικής συμφωνίας.
Αρκτική, αντιπυραυλική ασπίδα και ενεργειακή ασφάλεια
Αιτιολογώντας το αμερικανικό ενδιαφέρον, ο Μπέσεντ επικαλέστηκε τον οξύ παγκόσμιο ανταγωνισμό στην Αρκτική, τα σχέδια του Τραμπ για μία νέα αντιπυραυλική ασπίδα με την ονομασία «Χρυσός Θόλος» και την προηγούμενη εξάρτηση της Ευρώπης από τη ρωσική ενέργεια. Σύμφωνα με τον ίδιο, τα ευρωπαϊκά ενεργειακά χρήματα «χρηματοδοτούσαν τον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας», αφήνοντας να εννοηθεί ότι η Γροιλανδία αποτελεί κρίσιμο κρίκο για ένα νέο αμερικανικό σύστημα αποτροπής και ελέγχου πόρων στην Αρκτική.
Ο Μπέσεντ διατύπωσε ξεκάθαρα τη στρατηγική λογική του Λευκού Οίκου: «Οι Ευρωπαίοι εκπέμπουν αδυναμία, οι ΗΠΑ εκπέμπουν ισχύ». Στο πλαίσιο αυτό, υποστήριξε ότι «ενισχυμένη ασφάλεια δεν είναι δυνατή χωρίς η Γροιλανδία να αποτελέσει τμήμα των ΗΠΑ», αναβαθμίζοντας ένα μέχρι πρότινος θεωρητικό σενάριο σε επίσημο στόχο αμερικανικής πολιτικής.
Ρήγμα στο ΝΑΤΟ και το δίλημμα της Ευρώπης
Σε ερώτηση για τον κίνδυνο διάλυσης του ΝΑΤΟ, εάν οι ΗΠΑ επιχειρήσουν de facto κατάληψη της Γροιλανδίας, ο Μπέσεντ μίλησε για «ψευδή επιλογή». Εκτίμησε ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες «θα το ξανασκεφτούν» και θα αποδεχθούν ότι πρέπει να βρίσκονται «κάτω από την ομπρέλα ασφάλειας των ΗΠΑ». Η δήλωση αυτή υποδηλώνει ότι ο Λευκός Οίκος ποντάρει στην τελική γεωπολιτική εξάρτηση της Ευρώπης, παρά στις σημερινές σκληρές ρητορικές αντιδράσεις και τις συζητήσεις για αντίμετρα.
Για τις Βρυξέλλες, η αμερικανική στρατηγική δημιουργεί ένα εξαιρετικά δύσκολο προηγούμενο: η ασφάλεια της ηπείρου συνδέεται πλέον ανοιχτά με την αποδοχή μιας αλλαγής κυριαρχίας σε ευρωπαϊκό έδαφος μέσω οικονομικού εξαναγκασμού. Η έκβαση της αντιπαράθεσης για τη Γροιλανδία θα λειτουργήσει ως τεστ αντοχής τόσο για την ενότητα της ΕΕ όσο και για το μέλλον της διατλαντικής συμμαχίας.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η Ουάσιγκτον μετατρέπει τη Γροιλανδία σε πεδίο επίδειξης ισχύος απέναντι σε μια κατακερματισμένη Ευρώπη, χρησιμοποιώντας τους δασμούς ως γεωπολιτικό όπλο. Αν η ΕΕ δεν απαντήσει με συντονισμένη, αξιόπιστη στρατηγική –όχι μόνο με δηλώσεις–, το σημερινό επεισόδιο μπορεί να εξελιχθεί σε γενικευμένη αναθεώρηση του μεταπολεμικού πλαισίου ασφαλείας και εμπορίου.
#ΗΠΑ #Γροιλανδία #Τραμπ #Ευρώπη #Δασμοί #ΝΑΤΟ
