Οι μεγάλοι ελληνικοί κατασκευαστικοί όμιλοι επιταχύνουν τη στροφή τους σε ενέργεια, LNG και έργα παραχώρησης/ΣΔΙΤ, βλέποντας από τα τέλη της δεκαετίας σταδιακή κάμψη στο παραδοσιακό κατασκευαστικό αντικείμενο. Νέες συμφωνίες σε Ουκρανία και LNG, αλλά και ισχυρά χαρτοφυλάκια παραχωρήσεων, αναδιαμορφώνουν το επιχειρηματικό τους μοντέλο και τις μελλοντικές πηγές εσόδων.
Η κορύφωση του σημερινού κατασκευαστικού κύκλου, σε συνδυασμό με τον περιορισμό μελλοντικών πόρων για μεγάλα έργα υποδομής, ωθεί τους μεγάλους ελληνικούς ομίλους σε βαθύ στρατηγικό αναπροσανατολισμό. ΓΕΚ Τέρνα, Aktor, Άβαξ και Metlen/ΜΕΤΚΑ χτίζουν ήδη νέα «μαγιά» δραστηριοτήτων σε ενέργεια, LNG και παραχωρήσεις, ώστε να αντικαταστήσουν σταδιακά τα έσοδα από τα παραδοσιακά εργοτάξια με πιο σταθερές, μακροχρόνιες ροές.
Ενεργειακά ανοίγματα και γεωπολιτικό αποτύπωμα
Χαρακτηριστική είναι η κίνηση της ΓΕΚ Τέρνα στην Ουκρανία. Μέσω της ΤΕΡΝΑ υπέγραψε Μνημόνιο Συνεργασίας με την κρατική Ukrhydroenergo για έργα αντλησιοταμίευσης συνολικού ύψους 1,5 δισ. ευρώ. Στο πρώτο κύμα περιλαμβάνονται ο αντλησιοταμιευτικός σταθμός Δνείστερου, ισχύος 1.264 MW, και νέο αντλιοστάσιο 220 MW στη Δυτική Ουκρανία, με στόχο τη σταθεροποίηση του δικτύου και την επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης. Η αναμενόμενη στήριξη από EBRD και EIB δεν έχει μόνο χρηματοδοτική σημασία, αλλά και γεωπολιτική, καθώς τοποθετεί ελληνικό όμιλο στον πυρήνα της ανασυγκρότησης της ουκρανικής ενεργειακής υποδομής.
Σε άλλο μέτωπο, η νεοσύστατη Atlantic-See LNG Trade (Aktor 60% – ΔΕΠΑ Εμπορίας 40%) υπέγραψε με την αμερικανική Venture Global Inc. 20ετή συμφωνία προμήθειας LNG από 1η Ιανουαρίου 2030. Η αρχική ποσότητα ανέρχεται σε 0,5 εκατ. τόνους ετησίως, με δυνατότητα επέκτασης έως 1,5 εκατ. τόνους, ενώ έχει ήδη υπογραφεί MoU με τις ρουμανικές Nova Power & Gas και Transgaz για πιθανή απορρόφηση έως 1,4 εκατ. τόνων LNG ετησίως για 20 χρόνια.
Η συμφωνία, πρώτη του είδους της για την Ελλάδα με προμηθευτή από τις ΗΠΑ, αναδεικνύει τη χώρα σε κόμβο διακίνησης αμερικανικού φυσικού αερίου προς Ανατολική και Κεντρική Ευρώπη. Επιχειρηματικά, δημιουργεί για τον όμιλο Aktor έναν νέο, υψηλής ορατότητας πυλώνα εσόδων, με την Atlantic-See να αρχίζει να συνεισφέρει ήδη από το 2026, μέσω ενοποίησης στα οικονομικά αποτελέσματα.
Παραχωρήσεις και ΣΔΙΤ ως «μηχανή» σταθερών ταμειακών ροών
Παράλληλα με την ενέργεια, οι παραχωρήσεις και τα ΣΔΙΤ εξελίσσονται στον δεύτερο βασικό άξονα διαφοροποίησης. Ο Aktor έχει αναδείξει τον τομέα αυτό σε κεντρικό πυλώνα στρατηγικής, με έμφαση σε Πρότυπες Προτάσεις για έργα που αποσκοπούν στην αποσυμφόρηση της Αττικής, νέες συμβάσεις στη Ρουμανία και μεγάλα έργα ύδρευσης για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας. Από το χαρτοφυλάκιο της Άκτωρ Παραχωρήσεις, που αποκτήθηκε το 2025, η διοίκηση προσδοκά καθαρές ταμειακές ροές 500 εκατ. ευρώ τα επόμενα χρόνια, ανεβάζοντας τα ήδη εξασφαλισμένα ποσά σε 1,22 δισ. ευρώ.
Ο όμιλος Άβαξ, από την πλευρά του, υπολογίζει ότι θα εισπράξει περίπου 150 εκατ. ευρώ την επόμενη πενταετία από μερίσματα και επιστροφές κεφαλαίου στις παραχωρήσεις, εκ των οποίων 60 εκατ. ευρώ θα προέλθουν από τη διάλυση της Αττικής Οδού. Η εύλογη αξία των παραχωρήσεων του ομίλου εκτιμάται στα 371 εκατ. ευρώ, ενώ έχουν ήδη διασφαλιστεί 90 εκατ. ευρώ ιδίων κεφαλαίων για συμμετοχή σε νέα έργα ΣΔΙΤ και παραχωρήσεων, πέραν των 79 εκατ. ευρώ που καλύπτουν υφιστάμενες υποχρεώσεις.
Metlen/ΜΕΤΚΑ και η νέα γενιά ΣΔΙΤ υποδομών
Η Metlen, μέσω της ΜΕΤΚΑ, καταγράφει επίσης έντονη ανάπτυξη, με ανεκτέλεστο υπόλοιπο έργων 1,4 δισ. ευρώ. Η κοινοπραξία Metlen – Μεσόγειος υπέγραψε το ΣΔΙΤ Υπέρειας – Ορφανών για την άρδευση περίπου 67.800 στρεμμάτων σε Λάρισα και Καρδίτσα, έργο που συνδέει τις υποδομές με την αγροτική παραγωγή και την κλιματική προσαρμογή.
Στο χαρτοφυλάκιο της Metlen εντάσσονται επίσης το ΣΔΙΤ για το φράγμα Μιναγιώτικο στη Μεσσηνία (126 εκατ. ευρώ), σε κοινοπραξία με Μεσόγειο και Aktor, το εμβληματικό «Flyover» της Θεσσαλονίκης σε συνεργασία με τον Άβαξ, καθώς και το ΣΔΙΤ για 17 σχολικές μονάδες στην Κεντρική Μακεδονία με την ΑΤΕΣΕ. Τα έργα ΣΔΙΤ τα αναλαμβάνει επενδυτικά η Metlen, αλλά υλοποιούνται τεχνικά από τη ΜΕΤΚΑ, μοντέλο που συνδυάζει χρηματοοικονομική μηχανική με τεχνική τεχνογνωσία.
Συνολικά, οι κινήσεις αυτές δείχνουν ότι ο κλάδος μεταβαίνει από το μοντέλο «έργο – παράδοση – τέλος» σε ένα υβρίδιο ενεργειακού παίκτη, παραχωρησιούχου και διαχειριστή υποδομών μακράς διάρκειας, με πιο προβλέψιμα έσοδα και μικρότερη έκθεση στον κυκλικό χαρακτήρα της οικοδομικής δραστηριότητας.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η στροφή των ελληνικών κατασκευαστικών ομίλων δεν είναι απλώς επιχειρηματική επιλογή, αλλά αναγκαστική προσαρμογή σε ένα περιβάλλον όπου τα «εύκολα» δημόσια έργα λιγοστεύουν και το ρίσκο χώρας μειώνεται. Όσοι προλάβουν να κλειδώσουν διεθνή ενεργειακά συμβόλαια, στρατηγικές παραχωρήσεις και ώριμα ΣΔΙΤ, θα ελέγχουν την επόμενη ημέρα του κλάδου· οι υπόλοιποι θα μείνουν εγκλωβισμένοι σε έναν ολοένα στενότερο χώρο παραδοσιακών εργολαβιών.
#kataskeves #energeia #LNG #paraxoriseis #SDIT
