Η ουκρανική κυβέρνηση περνά σε καθεστώς ενεργειακής «πολεμικής οικονομίας», διατάζοντας κρατικές επιχειρήσεις να καλύψουν με εισαγωγές έως και το 50% της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας για τον χειμώνα 2025/26. Οι συνεχείς ρωσικές επιθέσεις σε υποδομές έχουν καταστήσει το εγχώριο σύστημα εξαιρετικά ευάλωτο, με εκτεταμένες διακοπές ρεύματος και θέρμανσης ακόμη και στο Κίεβο.
Η Ουκρανία αναγκάζεται να ανασχεδιάσει εκ βάθρων την ενεργειακή της στρατηγική, καθώς οι μαζικοί ρωσικοί βομβαρδισμοί σε κρίσιμες υποδομές έχουν αποδιαρθρώσει το ηλεκτρικό σύστημα της χώρας. Ο νέος υπουργός Ενέργειας Ντένις Σμίχαλ έδωσε εντολή σε μεγάλες κρατικές επιχειρήσεις να εξασφαλίσουν επειγόντως εισαγόμενο ρεύμα για την περίοδο θέρμανσης 2025/26, σε όγκο που να αντιστοιχεί τουλάχιστον στο 50% της συνολικής κατανάλωσης.
Ενεργειακός τομέας σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης
Η οδηγία του Σμίχαλ, που απευθύνεται μεταξύ άλλων στη σιδηροδρομική εταιρεία Ukrzaliznytsia και στον ενεργειακό όμιλο Naftogaz, αποτελεί έμμεση παραδοχή ότι η εγχώρια παραγωγή δεν επαρκεί πλέον για να στηρίξει τη χώρα σε συνθήκες πολέμου και σκληρού χειμώνα. Η ενεργειακή ευαλωτότητα έχει ήδη οδηγήσει σε τακτικές διακοπές ρεύματος και θέρμανσης, με το Κίεβο και μεγάλες περιφέρειες να μένουν για ώρες χωρίς παροχές σε θερμοκρασίες κάτω από το μηδέν.
Ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει ανακοινώσει ότι ο ενεργειακός τομέας θα κηρυχθεί σε «κατάσταση έκτακτης ανάγκης», επιτρέποντας πιο ευέλικτους κανόνες λειτουργίας και παρεμβάσεων. Στο πλαίσιο αυτό, τροποποιούνται ακόμη και οι κανόνες της νυχτερινής απαγόρευσης κυκλοφορίας: οι πολίτες θα μπορούν να μετακινούνται για να φθάνουν σε θερμαινόμενα καταφύγια και σημεία συγκέντρωσης σε μεγάλες πόλεις.
Εισαγωγές, αποθέματα και γεωπολιτικές προεκτάσεις
Σύμφωνα με τον Σμίχαλ, η Ουκρανία διαθέτει αποθέματα καυσίμων για «πάνω από 20 ημέρες», ωστόσο η συνολική εικόνα χαρακτηρίζεται «πολύ δύσκολη» μετά τα αλλεπάλληλα ρωσικά πλήγματα με drones και πυραύλους σε σταθμούς παραγωγής και δίκτυα μεταφοράς. Ο ίδιος παραδέχθηκε ότι «δεν υπάρχει ούτε ένα εργοστάσιο ενέργειας στην Ουκρανία στο οποίο να μην έχει επιτεθεί ο εχθρός».
Οι μεγαλύτερες δυσκολίες εντοπίζονται στο Κίεβο, στις περιφέρειες Ντνιπροπετρόφσκ, Χαρκόβου και Οδησσού, καθώς και σε πόλεις κοντά στη γραμμή του μετώπου, όπου χιλιάδες νοικοκυριά έμειναν για μέρες χωρίς ρεύμα και θέρμανση. Ο υπουργός ανακοίνωσε την ενίσχυση των συνεργείων άμεσης αποκατάστασης υποδομών στην πρωτεύουσα, μετά το περιστατικό της περασμένης Παρασκευής, όταν σχεδόν το μισό Κίεβο βρέθηκε χωρίς θέρμανση.
Η στροφή σε μαζικές εισαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας αναμένεται να αυξήσει δραστικά την εξάρτηση της Ουκρανίας από τα δίκτυα και τις αγορές των γειτονικών χωρών και, εμμέσως, από την πολιτική βούληση της ΕΕ να στηρίξει ενεργειακά το Κίεβο για τρίτο συνεχόμενο χειμώνα πολέμου. Ταυτόχρονα, εγείρονται ερωτήματα για το δημοσιονομικό κόστος μιας τόσο μεγάλης εισαγωγικής δαπάνης, σε μια οικονομία ήδη βαριά επιβαρυμένη από τις στρατιωτικές ανάγκες.
Ο Σμίχαλ, που ανέλαβε καθήκοντα μόλις πριν από δύο ημέρες, άσκησε κριτική στην προετοιμασία για τον φετινό χειμώνα, σημειώνοντας ότι «σε κάποιες πόλεις και περιφέρειες, η προετοιμασία για τον χειμώνα απέτυχε» και ότι πολλές κρίσιμες εργασίες «εμφανώς καθυστερούν».
Σχόλιο SBCTV.gr: Η επιλογή της Ουκρανίας να καλύψει έως και το μισό της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας με εισαγωγές συνιστά de facto αναγνώριση ότι ο πόλεμος έχει μεταφερθεί στον πυρήνα της οικονομικής της αντοχής: την ενέργεια. Για την Ευρώπη, το ουκρανικό ενεργειακό κενό μετατρέπεται σε μόνιμο τεστ αλληλεγγύης αλλά και σε νέα πηγή αστάθειας για τις περιφερειακές αγορές ρεύματος, με πιθανές δευτερογενείς επιπτώσεις σε τιμές, διαθεσιμότητα και επενδυτικό ρίσκο στον ευρύτερο ενεργειακό χάρτη της περιοχής.
#Ουκρανία #Ενέργεια #ΕνεργειακήΑσφάλεια #Ρωσία #ΗλεκτρικόΡεύμα #Πόλεμος
