Σχεδόν τέσσερα χρόνια μετά την έναρξη της ρωσικής εισβολής, ένας ανεξάρτητος απολογισμός ανεβάζει τον συνολικό αριθμό νεκρών και τραυματιών κοντά στα δύο εκατομμύρια. Την ώρα που οι μάχες συνεχίζονται και οι διπλωματικές πρωτοβουλίες πολλαπλασιάζονται, η Δύση αναζητά ρεαλιστική στρατηγική εξόδου από έναν πόλεμο φθοράς χωρίς ορατό τέλος.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία εισέρχεται στον τέταρτο χρόνο του, με το ανθρώπινο και γεωπολιτικό κόστος να κλιμακώνεται. Σύμφωνα με ανεξάρτητη μελέτη που επικαλείται η εκπομπή «The Debate» του France 24, ο συνολικός αριθμός θυμάτων –νεκρών και τραυματιών και από τις δύο πλευρές– προσεγγίζει τα δύο εκατομμύρια. Την ίδια ώρα, ρωσικό πλήγμα σε κινούμενη αμαξοστοιχία στην περιφέρεια Χαρκόβου υπενθυμίζει την καθημερινή φονική πραγματικότητα στο μέτωπο.
Αδιέξοδη σύγκρουση και αβέβαιες διαπραγματεύσεις
Η σύγκρουση έχει πλέον λάβει χαρακτηριστικά πολέμου φθοράς, με περιορισμένες εδαφικές μεταβολές αλλά τεράστια στρατιωτική και κοινωνική αιμορραγία. Στο διπλωματικό πεδίο, νέος γύρος συνομιλιών προετοιμάζεται στο Άμπου Ντάμπι, με τη Ρωσία να επαναφέρει πάγια απαίτηση: την παραχώρηση από την Ουκρανία του συνόλου της περιοχής του Ντονμπάς.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες εμφανίζονται, σύμφωνα με την εκπομπή, να υιοθετούν πιο «ουδέτερο» τόνο, αποφεύγοντας δημόσια να αποκλείσουν εδαφικούς συμβιβασμούς. Για το Κίεβο, όμως, τα περιθώρια είναι ασφυκτικά: κάθε αποδοχή απώλειας εδαφών θα ερχόταν σε σύγκρουση με το Σύνταγμα, την κοινή γνώμη και το πολιτικό του αφήγημα ότι ο πόλεμος είναι αμυντικός και υπαρξιακός.
Η Ουκρανία καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη συνέχισης της άμυνας, την κόπωση του πληθυσμού και τις πιέσεις των δυτικών εταίρων που αναζητούν «ρεαλιστική» διέξοδο χωρίς να εμφανιστούν ότι νομιμοποιούν την προσάρτηση ουκρανικών εδαφών από τη Μόσχα.
Η Ευρώπη μπροστά στο δίλημμα ασφάλειας χωρίς ΗΠΑ
Στο επίκεντρο της συζήτησης τίθεται και ο ρόλος της Ευρώπης. Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, προειδοποίησε τους συμμάχους να «μην ονειρεύονται» ότι μπορούν να στηριχθούν αποκλειστικά σε μια ευρωπαϊκή άμυνα, χωρίς αμερικανική ηγεσία στο ΝΑΤΟ. Η προειδοποίηση έρχεται σε μια συγκυρία όπου η Ουάσινγκτον, υπό την προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ, εμφανίζεται πιο απρόβλεπτη και πιο απαιτητική απέναντι στους Ευρωπαίους.
Παράλληλα, ο Γάλλος πρόεδρος ετοιμάζεται –σύμφωνα με το ρεπορτάζ– να ανοίξει εκ νέου τη συζήτηση για πιθανή διεύρυνση της γαλλικής «πυρηνικής ομπρέλας» προς ευρωπαϊκούς γείτονες. Μια τέτοια κίνηση θα αποτελούσε ιστορική ανατροπή στη γαλλική πυρηνική στρατηγική και θα μπορούσε να επανακαθορίσει την αρχιτεκτονική ασφάλειας της Ευρώπης, ιδίως αν η αξιοπιστία της αμερικανικής πυρηνικής αποτροπής τεθεί υπό αμφισβήτηση.
Ταυτόχρονα, η ευρωπαϊκή κοινή γνώμη φαίνεται να συσπειρώνεται απέναντι σε κινήσεις της Ουάσινγκτον που εκλαμβάνονται ως μονομερείς ή αναθεωρητικές – χαρακτηριστικά αναφέρεται η έντονη αντίδραση σε σενάρια «εχθρικής εξαγοράς» της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ. Όλα αυτά συνθέτουν μια εικόνα Ευρώπης που καλείται να αυξήσει δραστικά τις αμυντικές της δαπάνες και την πολιτική της συνοχή, χωρίς όμως να διαθέτει ακόμη τα εργαλεία μιας αυτόνομης στρατηγικής ισχύος.
Σχόλιο SBCTV.gr: Ο πόλεμος στην Ουκρανία εξελίσσεται σε καταλύτη για μια νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας στην Ευρώπη, αλλά χωρίς σαφή στρατηγικό οδικό χάρτη. Η Δύση ταλαντεύεται ανάμεσα στην επιθυμία για «έντιμο συμβιβασμό» και στον φόβο ότι κάθε παραχώρηση θα επιβραβεύσει τον αναθεωρητισμό της Μόσχας. Για την Ελλάδα, που βρίσκεται στην πρώτη γραμμή ενός ασταθούς γεωπολιτικού τόξου, η έκβαση αυτού του πολέμου θα επηρεάσει άμεσα τις ισορροπίες στο ΝΑΤΟ, τις ευρωπαϊκές αμυντικές πρωτοβουλίες και, τελικά, τον τρόπο με τον οποίο η Ευρώπη θα αντιλαμβάνεται την αποτροπή και τα σύνορά της τις επόμενες δεκαετίες.
#Ουκρανία #Ρωσία #ΝΑΤΟ #Ευρώπη #Πόλεμος
