Η TotalEnergies άρει την κατάσταση ανωτέρας βίας και επανεκκινεί το έργο υγροποιημένου φυσικού αερίου στη Μοζαμβίκη, επένδυση 20 δισ. δολαρίων, που είχε παγώσει μετά από τζιχαντιστική επίθεση και καταγγελίες για μαζικές δολοφονίες από τον στρατό. Η κίνηση ανοίγει τον δρόμο για τεράστιες εξαγωγές αερίου, αλλά αναζωπυρώνει τα ερωτήματα για την ευθύνη των πολυεθνικών σε ζώνες σύγκρουσης.
Η γαλλική ενεργειακή πολυεθνική TotalEnergies ανακοίνωσε την πλήρη επανεκκίνηση του αμφιλεγόμενου έργου υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στη βόρεια Μοζαμβίκη, συνολικού προϋπολογισμού περίπου 20 δισ. δολαρίων. Το έργο Mozambique LNG είχε ανασταλεί το 2021, μετά από φονική επίθεση ανταρτών που συνδέονται με το Ισλαμικό Κράτος στην επαρχία Κάμπο Ντελγκάντο, και έκτοτε βρέθηκε στο επίκεντρο καταγγελιών για βαριές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Αρση ανωτέρας βίας και επιτάχυνση εργασιών
«Είμαι στην ευχάριστη θέση να ανακοινώσω την πλήρη επανεκκίνηση του έργου Mozambique LNG (…) Η κατάσταση ανωτέρας βίας αίρεται», δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος της TotalEnergies, Πάτρικ Πουαγανέ, σε τελετή παρουσία του προέδρου της Μοζαμβίκης, Ντάνιελ Τσάπο. Σύμφωνα με την εταιρεία, οι εργασίες κατασκευής έχουν ήδη επανεκκινήσει τόσο στην ξηρά όσο και στη θάλασσα, με περίπου 4.000 εργαζόμενους στο πεδίο. Το έργο εκτιμάται ότι έχει ολοκληρωθεί κατά 40%, ενώ η πρώτη παραγωγή LNG τοποθετείται χρονικά στο 2029.
Ο Πουαγανέ προανήγγειλε «μαζική αύξηση της δραστηριότητας τους επόμενους μήνες», σημειώνοντας ότι έχει ήδη κινητοποιηθεί το πρώτο υπεράκτιο πλοίο υποστήριξης. Η TotalEnergies κατέχει ποσοστό 26,5% στο κονσόρτσιουμ Mozambique LNG, το οποίο προορίζεται να εξελιχθεί στη μεγαλύτερη εγκατάσταση παραγωγής LNG στην Αφρική, με προοπτική δισεκατομμυρίων δολαρίων σε εξαγωγές προς Ευρώπη και Ασία.
Καταγγελίες για σφαγές και διεθνής πίεση
Η επανεκκίνηση έρχεται ενώ παραμένουν ανοιχτές σοβαρές κατηγορίες για εγκλήματα πολέμου. Έρευνα του Politico το 2024 αποκάλυψε ότι στρατιώτες της Μοζαμβίκης, οι οποίοι σταθμεύουν εντός της παραχωρηθείσας ζώνης της TotalEnergies κοντά στα σύνορα με την Τανζανία, φέρονται να βασάνισαν, λιμοκτόνησαν, στραγγάλισαν, εκτέλεσαν ή «εξαφάνισαν» περίπου 200 άνδρες μεταξύ Ιουνίου και Σεπτεμβρίου 2021.
Οι αποκαλύψεις οδήγησαν σε αποχώρηση της στήριξης Βρετανίας και Ολλανδίας τον Δεκέμβριο 2025, συνολικού ύψους 2,2 δισ. δολαρίων. Ολλανδική κυβερνητική έκθεση επιβεβαίωσε σημαντικό μέρος των ευρημάτων της δημοσιογραφικής έρευνας. Παρά ταύτα, τόσο η TotalEnergies όσο και η κυβέρνηση της Μοζαμβίκης απορρίπτουν τις κατηγορίες, με την εταιρεία να υποστηρίζει ότι οι «εκτενείς εσωτερικές έρευνες» της δεν εντόπισαν αποδείξεις σοβαρών κακοποιήσεων.
Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και Γάλλοι βουλευτές ζητούν αναστολή του έργου και ανεξάρτητη διεθνή έρευνα. Η Κλάρα Γκονζάλες, συμπροϊσταμένη του προγράμματος για επιχειρήσεις και ανθρώπινα δικαιώματα στο ECCHR, τόνισε ότι «οι επιχειρήσεις και οι διοικήσεις τους δεν είναι ουδέτεροι παίκτες όταν δραστηριοποιούνται σε ζώνες σύγκρουσης. Αν επιτρέπουν ή τροφοδοτούν εγκλήματα, μπορεί να είναι συμμέτοχοι και πρέπει να λογοδοτήσουν».
Κλιματικός κίνδυνος και τραπεζική έκθεση
Πέρα από τη διάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, το έργο δέχεται ισχυρή κριτική και από το περιβαλλοντικό μέτωπο. Οι οργανώσεις «Φίλοι της Γης» και Reclaim Finance χαρακτήρισαν την επανεκκίνηση «ανεύθυνη και επικίνδυνη απόφαση» και κάλεσαν τις γαλλικές τράπεζες που χρηματοδοτούν το έργο να αποσυρθούν. Σε μια περίοδο όπου η ΕΕ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, η διόγκωση υποδομών LNG δημιουργεί κίνδυνο «κλειδώματος» σε υψηλές εκπομπές για δεκαετίες.
Για τη Μοζαμβίκη, μια από τις φτωχότερες χώρες του κόσμου, το έργο υπόσχεται σημαντικά έσοδα και γεωπολιτικό βάρος ως αναδυόμενος εξαγωγέας αερίου. Ωστόσο, η συνέχισή του χωρίς διαφάνεια και λογοδοσία ενέχει τον κίνδυνο να βαθύνει την αστάθεια σε μια ήδη εμπόλεμη περιοχή, όπου η ισλαμιστική εξέγερση παραμένει ενεργή.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η υπόθεση Mozambique LNG είναι εμβληματική της σύγκρουσης μεταξύ ενεργειακής ασφάλειας, κλιματικής πολιτικής και ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η Ευρώπη, που αναζητά εναλλακτικές πηγές αερίου, κινδυνεύει να μεταφέρει το κόστος της ενεργειακής της στρατηγικής σε εύθραυστα κράτη και τοπικούς πληθυσμούς. Χωρίς αυστηρούς μηχανισμούς εταιρικής λογοδοσίας και δέσμευση για πράσινη μετάβαση, τέτοια mega-projects κινδυνεύουν να εξελιχθούν σε ηθικά και πολιτικά βαρίδια για κυβερνήσεις, τράπεζες και πολυεθνικές.
#TotalEnergies #Μοζαμβίκη #LNG #Ενέργεια #ΑνθρώπιναΔικαιώματα #Κλίμα
