Τα επίσημα στοιχεία για το πρόγραμμα «ΓΑΙΑ» ανατρέπουν την εικόνα γενικευμένης αδυναμίας πληρωμών στους αγρότες, καθώς σχεδόν 9 στους 10 δικαιούχους είναι απολύτως συνεπείς. Την ίδια ώρα, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης συνδέει το φθηνό ρεύμα με ευρύτερες ευρωπαϊκές δεσμεύσεις και τις επερχόμενες προκλήσεις για τον πρωτογενή τομέα.
Τα στοιχεία που παρουσίασε ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Κώστας Τσιάρας για το ειδικό αγροτικό τιμολόγιο ηλεκτρικής ενέργειας «ΓΑΙΑ» αποκαθιστούν μια διαφορετική εικόνα για τη σχέση των αγροτών με τις υποχρεώσεις τους προς τους παρόχους ρεύματος. Σύμφωνα με τα δεδομένα, το 87,2% των αγροτικών παροχών που είναι ενταγμένες στο πρόγραμμα δεν εμφανίζουν ληξιπρόθεσμες οφειλές και θα επωφεληθούν πλήρως από τη νέα χαμηλή τιμή των 8,5 λεπτών ανά κιλοβατώρα.
Η πραγματική εικόνα των οφειλών και η αρχιτεκτονική του προγράμματος
Συνολικά 177.954 αγροτικές παροχές συμμετέχουν στο «ΓΑΙΑ». Από αυτές, οι 155.103 παροχές (87,2%) είναι ενεργές χωρίς ληξιπρόθεσμες οφειλές. Άλλες 16.215 παροχές (9,1%) είναι επίσης ενεργές, αλλά με χρέη που έχουν μπει σε διαδικασία ρύθμισης, ενώ 6.636 παροχές (3,7%) θεωρούνται μη ενεργές – είτε πρόκειται για νέες συνδέσεις είτε για περιπτώσεις που βρίσκονται σε πορεία επανένταξης.
Ο υπουργός υπογράμμισε ότι η τιμή των 8,5 λεπτών/κιλοβατώρα αποτελεί επιβράβευση της συνέπειας: όσοι δεν έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές απολαμβάνουν τη χαμηλότερη δυνατή χρέωση. Αντίθετα, όσοι έχουν οφειλές σε ρύθμιση εξακολουθούν να έχουν πρόσβαση στο ειδικό αγροτικό τιμολόγιο, αλλά με υψηλότερη τιμή. Όπως σημείωσε, «όταν κάποιος είναι σε διαδικασία ρύθμισης, προφανώς δεν μπορεί να έχει την ίδια τιμή με αυτόν που δεν έχει καμία οφειλή».
Η κυβερνητική επιχειρηματολογία εστιάζει στο ότι τα στοιχεία αυτά διαψεύδουν την αφήγηση περί γενικευμένης αδυναμίας πληρωμών στον αγροτικό κόσμο. Παράλληλα, παρουσιάζεται ως συγκριτικό πλεονέκτημα το γεγονός ότι η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση με θεσμοθετημένο, κλειδωμένο για διετία, ειδικό αγροτικό τιμολόγιο ρεύματος.
Όρια κρατικών ενισχύσεων, ανοιχτά αιτήματα και ευρωπαϊκές πιέσεις
Ο Κώστας Τσιάρας ξεκαθάρισε ότι περιθώρια για περαιτέρω μείωση του κόστους ρεύματος δεν υπάρχουν, καθώς εγείρονται ζητήματα ανταγωνισμού και κρατικών ενισχύσεων σε επίπεδο ΕΕ. Το σήμα είναι σαφές: η κυβέρνηση θεωρεί ότι έχει εξαντλήσει τον δημοσιονομικό και κανονιστικό χώρο στο σκέλος της ενέργειας και μεταφέρει τη συζήτηση σε άλλα εργαλεία στήριξης.
Ενόψει της συνάντησης των αγροτών στο Μέγαρο Μαξίμου, ο υπουργός αναγνώρισε ότι παραμένουν ανοικτά θεσμικά ζητήματα, τα οποία δεν είναι κατ’ ανάγκη δημοσιονομικά, αλλά απαιτούν ρυθμιστικές παρεμβάσεις. Έφερε ως παράδειγμα τη μηδική που επλήγη από περιορισμούς λόγω ζωονόσων, με προϊόντα που δεν μπόρεσαν να διακινηθούν και για τα οποία τίθεται θέμα αποζημιώσεων. Η συζήτηση, όπως τόνισε, πρέπει να μετατοπιστεί από τη διαχείριση της τρέχουσας κρίσης στη βιωσιμότητα του πρωτογενούς τομέα υπό τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο υπουργός αναφέρθηκε και στη συμφωνία Mercosur, υπενθυμίζοντας ότι το διαπραγματευτικό πλαίσιο υπάρχει από το 2019. Η ελληνική πλευρά, σύμφωνα με τον ίδιο, επιδιώκει ρήτρα αμοιβαιότητας ώστε τα εισαγόμενα προϊόντα να παράγονται με τους ίδιους κανόνες ασφάλειας που ισχύουν στην ΕΕ, καθώς και μηχανισμούς προστασίας της αγοράς: εάν οι τιμές πέσουν κάτω από συγκεκριμένα όρια, περίπου κατά 8%, θα ενεργοποιούνται δασμοί για την προστασία των ευρωπαϊκών αγροτικών προϊόντων.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η κυβέρνηση επιχειρεί, μέσω των αριθμών του «ΓΑΙΑ», να αλλάξει το κλίμα γύρω από τους αγρότες: από «μπαταχτσήδες» σε συνεπείς καταναλωτές που δικαιούνται φθηνή ενέργεια. Ωστόσο, η έμφαση στα όρια των κρατικών ενισχύσεων και στις δεσμεύσεις της ΕΕ προϊδεάζει ότι δεν θα υπάρξουν θεαματικές επιπλέον ελαφρύνσεις στο ρεύμα. Το πραγματικό πεδίο σύγκρουσης μεταφέρεται στις τιμές παραγωγού, στη διαχείριση των εισαγωγών (Mercosur) και στη στόχευση των ενισχύσεων της νέας ΚΑΠ. Εκεί θα κριθεί αν ο πρωτογενής τομέας θα σταθεί ανταγωνιστικά ή θα συνεχίσει να διεκδικεί αποσπασματικές παροχές για να καλύπτει διαρθρωτικές αδυναμίες.







