Σε αδιέξοδο οδηγείται η προσπάθεια μείωσης του ενεργειακού κόστους της ελληνικής βιομηχανίας, μετά το ουσιαστικό μπλοκάρισμα του «ιταλικού μοντέλου» από την Κομισιόν. Η κυβέρνηση διαπραγματεύεται πλέον μόνο τον περιορισμό της απώλειας 17 εκατ. ευρώ τον χρόνο από την αντιστάθμιση CO₂, την ώρα που η βιομηχανία πληρώνει 20% ακριβότερο ρεύμα από τους ευρωπαίους ανταγωνιστές της.
Η υπόθεση του βιομηχανικού ρεύματος εξελίσσεται σε παρατεταμένο θρίλερ για την εγχώρια βιομηχανία, η οποία τέσσερις μήνες μετά τις δεσμεύσεις της κυβέρνησης για μείωση του ενεργειακού κόστους παραμένει χωρίς ορατή λύση. Οι ελληνικές ενεργοβόρες επιχειρήσεις εξακολουθούν να πληρώνουν περίπου 20% υψηλότερες τιμές ρεύματος σε σχέση με τους ανταγωνιστές τους στην ΕΕ, την ώρα που άλλες χώρες έχουν ήδη ενεργοποιήσει ισχυρά σχήματα στήριξης.
Τέλος στο «ιταλικό μοντέλο», διαπραγμάτευση για 17 εκατ. ευρώ
Κομβική εξέλιξη αποτελεί η ουσιαστική εγκατάλειψη της ελληνικής εκδοχής του λεγόμενου «ιταλικού μοντέλου», ενός σχήματος ύψους 150 εκατ. ευρώ ετησίως για τρία χρόνια, στο οποίο είχε επενδύσει πολλά η βιομηχανία. Μετά τις επιφυλάξεις των Βρυξελλών, το ΥΠΕΝ αναγνωρίζει ότι το σενάριο αυτό «δεν αποτελεί πλέον το βασικό», ενώ προειδοποιεί πως μονομερής εφαρμογή χωρίς κοινοποίηση στην Κομισιόν θα οδηγούσε σχεδόν βέβαια σε διαδικασία παράβασης.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, μιλώντας στο Athens Energy Summit, υπογράμμισε ότι θα ήταν «λάθος μήνυμα» προς την Ευρώπη η αυτενέργεια, διαβεβαιώνοντας ότι οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται «κοντά σε λύση». Ωστόσο, η λύση αυτή περιορίζεται ουσιαστικά σε ένα «παζάρι» για να χαθεί όσο το δυνατόν μικρότερο μέρος από τα 17 εκατ. ευρώ ετησίως που χάνει η βιομηχανία την περίοδο 2026-2030 από τον μηχανισμό αντιστάθμισης CO₂.
Η αντιστάθμιση ως «νέο μέτρο» και η σύγκρουση με τις Βρυξέλλες
Η αντιστάθμιση –η επιδότηση προς τις ενεργοβόρες επιχειρήσεις λόγω του κόστους CO₂ στις τιμές ρεύματος– αποτελεί εδώ και χρόνια θεσμοθετημένο εργαλείο. Η απολιγνιτοποίηση όμως μείωσε σημαντικά τον εθνικό συντελεστή εκπομπών, από 0,73 σε 0,58 tCO₂/MWh, καθιστώντας το ελληνικό ενεργειακό αποτύπωμα πιο «πράσινο» και άρα μειώνοντας το ύψος της επιλέξιμης αποζημίωσης.
Η κυβέρνηση επιχειρεί τώρα, μέσω της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού (DG Comp), να αυξήσει τον συντελεστή αυτό, επικαλούμενη περιφερειακά κριτήρια και ζητώντας να ληφθούν υπόψη οι υψηλότεροι συντελεστές Βουλγαρίας και Ρουμανίας (0,96 tCO₂/MWh). Αν η Κομισιόν πειστεί, η Αθήνα ελπίζει είτε να επαναφέρει τον συντελεστή στα προηγούμενα επίπεδα είτε να τον πλησιάσει προς τα βαλκανικά, κερδίζοντας επιπλέον εκατομμύρια για τις επιλέξιμες βιομηχανίες.
Παράλληλα, η Κομισιόν ξεκαθαρίζει ότι δεν επιτρέπει σωρευτική χρηματοδότηση για το ίδιο επιλέξιμο κόστος: το ιταλικό μοντέλο ή το νέο πλαίσιο CISAF δεν μπορούν να «κουμπώσουν» πάνω στην αντιστάθμιση. Το ΥΠΕΝ φοβάται ότι αν επιλεγεί η έκπτωση μέσω CISAF ή αντίστοιχου σχήματος, θα κινδυνεύσει να υποβαθμιστεί η αντιστάθμιση, η οποία μόνο το 2023 απέφερε 287 εκατ. ευρώ στις ελληνικές βιομηχανίες, έναντι 2,4 δισ. ευρώ στη Γερμανία και 165 εκατ. ευρώ στην Ιταλία.
Η οργή της βιομηχανίας και ο κίνδυνος αποβιομηχάνισης
Από την πλευρά της, η ΕΒΙΚΕΝ απορρίπτει τη λογική ανάδειξης της αντιστάθμισης σε «εναλλακτικό μέτρο». Ο πρόεδρος της ένωσης Αντώνης Κοντολέων υπενθυμίζει ότι πρόκειται για κεκτημένο εργαλείο, όχι για νέα παρέμβαση, και σημειώνει ότι ακόμη δεν μπορεί να ποσοτικοποιηθεί τι πραγματικά θα κερδίσουν οι 57 ελληνικές βιομηχανίες που σήμερα ωφελούνται από αυτό.
Ο ίδιος φέρνει ως παράδειγμα τη Γερμανία, η οποία εφαρμόζει αντιστάθμιση 100% και ταυτόχρονα επιδιώκει την έγκριση του CISAF, ώστε να στηρίξει και τις βιομηχανίες που δεν λαμβάνουν αποζημίωση CO₂. Την ίδια στιγμή, στην Ελλάδα φαίνεται να ωριμάζει σχέδιο μηχανισμού ισχύος (capacity mechanism) υπέρ του συνόλου των ηλεκτροπαραγωγών, κόστους περίπου 400 εκατ. ευρώ ετησίως για τον καταναλωτή, χωρίς σαφή σύνδεση με μείωση τιμών για τη βιομηχανία.
Το αποτέλεσμα είναι μια βιομηχανία που παραμένει στο σκοτάδι ως προς το αν, πότε και με ποια εργαλεία θα διασφαλιστεί ανταγωνιστικό ενεργειακό κόστος. Κάθε καθυστέρηση ενισχύει τον κίνδυνο απώλειας παραγωγικής βάσης και επενδύσεων προς χώρες με πιο φιλικά και προβλέψιμα ενεργειακά καθεστώτα.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η κυβέρνηση μοιάζει να εγκλωβίζεται σε τεχνικές διαπραγματεύσεις για λίγα εκατομμύρια, την ώρα που το έλλειμμα ανταγωνιστικότητας της βιομηχανίας είναι δομικό και επείγον. Αν δεν υπάρξει ένα συνεκτικό, πολυετές πλαίσιο βιομηχανικής τιμολόγησης –με σαφείς προτεραιότητες υπέρ της παραγωγής και όχι μόνο των ηλεκτροπαραγωγών– η Ελλάδα κινδυνεύει να κερδίσει μια μάχη λογιστικών συντελεστών και να χάσει τον πόλεμο της βιομηχανικής της βάσης.
#βιομηχανία #ενέργεια #βιομηχανικόΡεύμα #ενεργειακόΚόστος
