Η δολοφονία υψηλόβαθμου αξιωματικού της αστυνομίας της Χαμάς στη Χαν Γιούνις από παλαιστινιακή οργάνωση που δρα υπό την ανοχή – και εν μέρει τη στήριξη – του Ισραήλ, αποκαλύπτει έναν παράλληλο, εσωτερικό πόλεμο εξουσίας στη Γάζα. Το περιστατικό φωτίζει τις προσπάθειες του Τελ Αβίβ να διαμορφώσει ένα νέο εσωτερικό τοπίο στον θύλακα, με εργαλεία τοπικές φατρίες και αντικαθεστωτικές ομάδες.
Η δολοφονία του Μαχμούντ Αλ-Αστάλ, επικεφαλής της αστυνομικής μονάδας εγκλημάτων στη Χαν Γιούνις, από ενόπλους που πυροβόλησαν από διερχόμενο όχημα, σηματοδοτεί μια επικίνδυνη κλιμάκωση της εσωτερικής σύγκρουσης στη Γάζα. Το υπουργείο Εσωτερικών της Χαμάς έκανε λόγο για «συνεργάτες της κατοχής», δείχνοντας ευθέως προς παλαιστινιακές ομάδες που επιχειρούν σε ζώνες υπό ισραηλινό έλεγχο.
Την ευθύνη ανέλαβε δημόσια, μέσω βίντεο στο Facebook, ο Χούσαμ Αλ-Αστάλ, επικεφαλής αντικαθεστωτικής οργάνωσης που εδρεύει σε περιοχή ελεγχόμενη από το Ισραήλ ανατολικά της Χαν Γιούνις. Ντυμένος με μαύρη στρατιωτική στολή και κρατώντας αυτόματο όπλο, απηύθυνε απειλή: «Σε αυτούς που συνεργάζονται με τη Χαμάς, η μοίρα σας είναι να σκοτωθείτε. Ο θάνατος έρχεται για εσάς».
Παράλληλες δομές εξουσίας στη Γάζα
Η εμφάνιση μικρών, εν πολλοίς τοπικών, ένοπλων οργανώσεων που στρέφονται κατά της Χαμάς δεν είναι καινούργιο φαινόμενο, αλλά η δυναμική τους φαίνεται να ενισχύεται όσο παγιώνεται η ντε φάκτο διχοτόμηση της Γάζας. Σχεδόν το ήμισυ του θύλακα παραμένει υπό ισραηλινό στρατιωτικό έλεγχο, σε μια ερειπωμένη ζώνη όπου τα κτίρια έχουν σχεδόν ισοπεδωθεί, ενώ τα περίπου δύο εκατομμύρια κάτοικοι συνωστίζονται σε περιοχές που ελέγχει η Χαμάς.
Παρά τις βαριές απώλειες, πηγές της οργάνωσης αναφέρουν ότι εξακολουθεί να διατηρεί χιλιάδες μαχητές και να ανασυγκροτεί διοικητικές δομές. Αυτό συγκρούεται με την ισραηλινή στρατηγική, όπως έχει περιγράψει ο Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος είχε παραδεχθεί τον Ιούνιο ότι το Ισραήλ έχει «ενεργοποιήσει» φατρίες εχθρικές προς τη Χαμάς. Η ανοχή – ή και στήριξη – τέτοιων ομάδων δημιουργεί ένα πλέγμα παράλληλων κέντρων ισχύος, που υπονομεύει την ικανότητα της Χαμάς να ελέγχει το εσωτερικό της Γάζας.
Εύθραυστη εκεχειρία και γεωπολιτικά σχέδια
Η εκεχειρία που ισχύει από τον Οκτώβριο έχει μειώσει τις μεγάλες μάχες, αλλά δεν έχει τερματίσει τη βία. Οι δύο πλευρές αλληλοκατηγορούνται για παραβιάσεις, ενώ οι υγειονομικές αρχές της Γάζας κατήγγειλαν νέους θανάτους από πυρά ισραηλινών drone κοντά στη Χαν Γιούνις. Από την έναρξη της εκεχειρίας έχουν σκοτωθεί πάνω από 440 Παλαιστίνιοι και 3 Ισραηλινοί στρατιώτες, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία.
Παράλληλα, το αμερικανικό σχέδιο για τη «μετά Χαμάς» Γάζα προβλέπει σταδιακή περαιτέρω αποχώρηση του Ισραήλ και ανάθεση της διοίκησης σε μια διεθνώς υποστηριζόμενη αρχή. Ωστόσο, δεν υπάρχει ουσιαστική πρόοδος. Αντιθέτως, η ενίσχυση τοπικών αντικαθεστωτικών οργανώσεων λειτουργεί ως de facto στρατηγική κατακερματισμού του παλαιστινιακού χώρου, καθιστώντας δυσκολότερη οποιαδήποτε συνεκτική πολιτική λύση.
Το ιστορικό υπόβαθρο παραμένει βαρύ: η σύγκρουση ξεκίνησε στις 7 Οκτωβρίου 2023 με την επίθεση από τη Γάζα, που άφησε περίπου 1.200 νεκρούς στο Ισραήλ και 250 ομήρους, και ακολούθησε η καταστροφική ισραηλινή εκστρατεία, με πάνω από 71.000 Παλαιστίνιους νεκρούς, σύμφωνα με τις τοπικές αρχές, και διεθνείς κατηγορίες για γενοκτονία και εγκλήματα πολέμου, τις οποίες το Ισραήλ απορρίπτει.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η στοχευμένη δολοφονία στελέχους της αστυνομίας της Χαμάς από παλαιστινιακή οργάνωση που κινείται υπό ισραηλινή ομπρέλα δείχνει ότι ο πραγματικός κίνδυνος για τη Γάζα δεν είναι μόνο η συνέχιση του πολέμου, αλλά η εγκαθίδρυση μιας μόνιμης αρχιτεκτονικής χάους: κατακερματισμένες φατρίες, παράλληλες εξουσίες και ένας πληθυσμός εγκλωβισμένος ανάμεσα σε κατοχή, αντικαθεστωτικές ομάδες και μια αποδυναμωμένη, αλλά ακόμη κυρίαρχη Χαμάς.







