Μια μείζων κρίση με τις ΗΠΑ για τη Γροιλανδία μετατράπηκε σε πολιτικό σωσίβιο για την πρωθυπουργό της Δανίας, Μέτε Φρέντερικσεν. Η σκληρή στάση της απέναντι στις απειλές του Ντόναλντ Τραμπ για προσάρτηση του νησιού προκάλεσε θεαματική ανάκαμψη στις δημοσκοπήσεις.
Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρέντερικσεν, βρισκόταν μέχρι πρόσφατα σε τροχιά πολιτικής φθοράς, μετά τη βαριά ήττα των Σοσιαλδημοκρατών στις δημοτικές εκλογές και την απώλεια της Κοπεγχάγης για πρώτη φορά εδώ και έναν αιώνα. Ωστόσο, η αιφνίδια κλιμάκωση της έντασης με τις ΗΠΑ γύρω από τη Γροιλανδία ανέτρεψε τα δεδομένα, δημιουργώντας ένα κλασικό φαινόμενο «συσπείρωσης γύρω από τη σημαία».
Η κρίση της Γροιλανδίας ως πολιτικός επιταχυντής
Ο Ντόναλντ Τραμπ, κλιμακώνοντας την επιθετική του εξωτερική πολιτική, διακήρυξε στις αρχές Ιανουαρίου ότι σκοπεύει να «καταλάβει» τη Γροιλανδία, αυτόνομο δανικό έδαφος στην Αρκτική, «με κάθε μέσο». Η απειλή απέκτησε μεγαλύτερη βαρύτητα μετά την αμερικανική σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο, ενισχύοντας την αίσθηση ότι η Ουάσινγκτον λειτουργεί πλέον σε λογική ωμής ισχύος.
Η Φρέντερικσεν, στην εξουσία από το 2019, αντέδρασε με σκληρή, αλλά ψύχραιμη διπλωματική γραμμή, υπερασπιζόμενη με έμφαση την κυριαρχία της Δανίας και το καθεστώς αυτονομίας της Γροιλανδίας. Σύμφωνα με τους πολιτικούς επιστήμονες, αυτή η σαφής γραμμή άμυνας ενάντια στον «ισχυρότερο άνδρα του κόσμου» συνέβαλε καθοριστικά στην αντιστροφή του πολιτικού κλίματος υπέρ της κυβέρνησης.
Δημοσκόπηση της εταιρείας Megafon (20-22 Ιανουαρίου, δείγμα 1.012 ψηφοφόρων) δείχνει τους Σοσιαλδημοκράτες στο 22,7% και 41 έδρες, έναντι μόλις 32 εδρών στις αρχές Δεκεμβρίου. Αν και το κόμμα πέφτει από τις 50 έδρες που διαθέτει σήμερα στο Κοινοβούλιο των 179 εδρών, παραμένει με διαφορά το μεγαλύτερο, επανακτώντας την πρωτοβουλία στις μελλοντικές διαπραγματεύσεις συνασπισμού.
Συσπείρωση, κοινωνικά μέτρα και εκλογικός υπολογισμός
Η άνοδος δεν περιορίζεται στους Σοσιαλδημοκράτες. Οι Μετριοπαθείς, το κεντρώο κόμμα του υπουργού Εξωτερικών Λαρς Λόκε Ράσμουσεν, σχεδόν τριπλασίασαν το ποσοστό τους, από 2,2% σε 6,4%, που αντιστοιχεί σε περίπου 12 έδρες. Παράλληλα, μέτρηση της Voxmeter για το πρακτορείο Ritzau δίνει στην κυβερνητική συμμαχία συνολική στήριξη 40,9%, την υψηλότερη διετίας, με πρόβλεψη 73 εδρών – 17 λιγότερες από την απόλυτη πλειοψηφία.
Πέρα από το «εξωτερικό σοκ» της Γροιλανδίας, η κυβέρνηση επιχείρησε να απαντήσει και στο εσωτερικό μέτωπο του κόστους ζωής, συμφωνώντας με αριστερά κόμματα πακέτο φοροαπαλλασσόμενων κουπονιών τροφίμων ύψους 600 εκατ. ευρώ για πάνω από 2 εκατ. πολίτες. Το μέτρο στοχεύει να συμπληρώσει το κύμα συσπείρωσης με απτά κοινωνικά οφέλη.
Ωστόσο, αναλυτές προειδοποιούν ότι η «έκρηξη» στήριξης δεν θα διαρκέσει επ’ αόριστον. Όπως σημειώνουν, μόλις υποχωρήσει η ένταση γύρω από τη Γροιλανδία, η ατζέντα θα επανέλθει σε εγχώρια ζητήματα, όπου τα βαρίδια της Φρέντερικσεν – από την αμφιλεγόμενη εξόντωση 17 εκατ. μινκ στη διάρκεια της πανδημίας έως την υπόθεση φυλάκισης πρώην επικεφαλής μυστικών υπηρεσιών – παραμένουν ενεργά.
Το δίλημμα της πρόωρης κάλπης
Το μεγάλο ερώτημα πλέον είναι αν η Φρέντερικσεν θα επιχειρήσει να «κλειδώσει» την ανανεωμένη στήριξη με πρόωρες εκλογές. Το Σύνταγμα της Δανίας επιβάλλει εκλογές μέχρι την 1η Νοεμβρίου, αλλά η πρωθυπουργός έχει ήδη αποδείξει ότι δεν διστάζει να παίξει με τον χρόνο: το 2022 προκήρυξε πρόωρη κάλπη εν μέσω πτώσης δημοτικότητας και κατάφερε να διασώσει την εξουσία.
Καθηγητές πολιτικής επιστήμης εκτιμούν ότι μια εκλογική αναμέτρηση πριν από το καλοκαίρι είναι «πολύ πιθανή», αν και η κίνηση μπορεί να θεωρηθεί κυνικά εργαλειακή εν μέσω της σοβαρότερης, κατά πολλούς, εξωτερικής κρίσης της χώρας εδώ και χρόνια. Την ίδια στιγμή, η αντιπολίτευση – με προεξάρχοντα το δεξιό Λαϊκό Κόμμα – δηλώνει ότι επιθυμεί πρόωρες εκλογές, ελπίζοντας ότι τα διαρθρωτικά προβλήματα της κυβέρνησης θα επανέλθουν στο προσκήνιο.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η υπόθεση Φρέντερικσεν επιβεβαιώνει πόσο γρήγορα οι διεθνείς κρίσεις μπορούν να ανατρέψουν εσωτερικά πολιτικά ισοζύγια, ιδίως σε μικρομεσαίες ευρωπαϊκές χώρες που βρίσκονται ανάμεσα σε μεγάλες δυνάμεις. Η Δανία κερδίζει χρόνο και διαπραγματευτική ισχύ μέσω της συσπείρωσης, αλλά αν δεν μετατρέψει το «δώρο» της Γροιλανδίας σε διαρκή βελτίωση της καθημερινότητας, το εκλογικό κύμα μπορεί να αποδειχθεί παροδικό – μια προειδοποίηση με ευρύτερη ευρωπαϊκή σημασία.
#Δανία #Φρέντερικσεν #Τραμπ #Γροιλανδία #Εκλογές
