Για πρώτη φορά από το 2016, το εμπόριο μεταξύ κρατών-μελών της ΕΕ ως ποσοστό του ΑΕΠ υποχωρεί, σηματοδοτώντας κόπωση της ενιαίας αγοράς. Την ίδια στιγμή, οι καθυστερήσεις στην έγκριση ευρωπαϊκών προτύπων επιβαρύνουν περαιτέρω την ανταγωνιστικότητα της ηπείρου έναντι ΗΠΑ και Κίνας.
Το ενδοκοινοτικό εμπόριο στην Ευρωπαϊκή Ένωση παρουσιάζει για πρώτη φορά μετά το 2016 –εξαιρουμένης της περιόδου των lockdown της Covid– καθοδική πορεία, αναδεικνύοντας τις ρωγμές στην καρδιά της ενιαίας αγοράς. Σύμφωνα με προσχέδιο της ετήσιας έκθεσης της Κομισιόν για την ενιαία αγορά, το οποίο επικαλούνται οι Financial Times, το εμπόριο μεταξύ κρατών-μελών ως ποσοστό του ΑΕΠ της ΕΕ μειώθηκε από 23,5% το 2023 σε 22% το 2024.
Στάσιμη εσωτερική αγορά σε περίοδο γεωοικονομικών πιέσεων
Η πτώση του ενδοκοινοτικού εμπορίου έρχεται σε μια συγκυρία έντονου διεθνούς ανταγωνισμού και εμπορικών τριβών. Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με την κλιμάκωση των αμερικανικών δασμών και την επιθετική διείσδυση κινεζικών προϊόντων σε κρίσιμους κλάδους, από τα ηλεκτρικά οχήματα έως τις τεχνολογίες καθαρής ενέργειας.
Οι προειδοποιήσεις κορυφαίων αξιωματούχων, όπως της προέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Κριστίν Λαγκάρντ, ότι η εσωτερική αγορά «έχει μείνει στάσιμη», αποτυπώνονται πλέον σε σκληρά μεγέθη. Η ενιαία αγορά, η οποία θεωρητικά θα έπρεπε να λειτουργεί ως επιταχυντής για κλίμακα, παραγωγικότητα και καινοτομία, δείχνει να χάνει δυναμική, τη στιγμή που οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι αυξάνονται.
Η υποχώρηση του εμπορίου ως ποσοστό του ΑΕΠ δεν σημαίνει μόνο χαμηλότερους όγκους διακίνησης αγαθών και υπηρεσιών εντός ΕΕ. Υποδηλώνει και πιθανή ενίσχυση τάσεων αναδίπλωσης, εθνικών ρυθμιστικών εμποδίων ή και αποσύνδεσης επιμέρους οικονομιών, σε αντίθεση με τον στόχο της στρατηγικής αυτονομίας μέσω εμβάθυνσης της ενιαίας αγοράς.
Τετραετής καθυστέρηση στα πρότυπα και πλήγμα στην ανταγωνιστικότητα
Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η εικόνα στο μέτωπο των προτύπων για τα προϊόντα. Ο μέσος χρόνος που απαιτείται για τη σύνταξη και την έγκριση ευρωπαϊκών προτύπων αυξήθηκε από 3,2 έτη το 2023 σε 4 έτη το 2024. Πρόκειται για κρίσιμη καθυστέρηση, καθώς τα πρότυπα αποτελούν τη βάση για την ταχεία εμπορική αξιοποίηση της καινοτομίας, την πιστοποίηση ασφάλειας και την πρόσβαση σε αγορές τρίτων χωρών.
Όσο η Ευρώπη καθυστερεί να ορίσει κοινά τεχνικά και κανονιστικά πλαίσια, τόσο διευκολύνει ανταγωνιστές σε ΗΠΑ και Ασία να επιβάλλουν de facto τα δικά τους πρότυπα, κλειδώνοντας τεχνολογικά οικοσυστήματα και αλυσίδες αξίας. Η γραφειοκρατία στην τυποποίηση μεταφράζεται σε χαμένο χρόνο για ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, υψηλότερο κόστος συμμόρφωσης και μειωμένη ελκυστικότητα επενδύσεων σε βιομηχανία και έρευνα.
Για χώρες όπως η Ελλάδα, που στηρίζονται έντονα στο εμπόριο εντός ΕΕ και επιδιώκουν αναβάθμιση της βιομηχανικής τους βάσης, η στασιμότητα της ενιαίας αγοράς συνιστά στρατηγικό κίνδυνο. Η δυνατότητα αξιοποίησης του κοινού ευρωπαϊκού χώρου ως προωθητήρα εξωστρέφειας και παραγωγικού μετασχηματισμού περιορίζεται, αν δεν υπάρξει επιτάχυνση στην άρση εμποδίων και στον εκσυγχρονισμό των κανόνων.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η πτώση του ενδοκοινοτικού εμπορίου και η τετραετής πλέον καθυστέρηση στα πρότυπα δεν είναι απλώς τεχνικές λεπτομέρειες, αλλά ένδειξη βαθύτερης θεσμικής κόπωσης της ΕΕ. Αν η Ευρώπη δεν αντιμετωπίσει επειγόντως τη γραφειοκρατία και τον κατακερματισμό της ενιαίας αγοράς, ο στόχος της στρατηγικής αυτονομίας θα μείνει σύνθημα, ενώ το κέντρο βάρους της παγκόσμιας οικονομίας θα μετακινείται οριστικά αλλού.
#ΕΕ #Εμπόριο #ΕνιαίαΑγορά #Οικονομία
