Η Ευρωπαϊκή Ένωση συγκαλεί εσπευσμένα τους πρεσβευτές των 27 κρατών-μελών στις Βρυξέλλες, μετά την αιφνιδιαστική απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να επιβάλει νέους δασμούς σε ευρωπαϊκές χώρες μέχρι να επιτραπεί στις ΗΠΑ να αγοράσουν τη Γροιλανδία. Η κίνηση Ουάσιγκτον κλιμακώνει επικίνδυνα την εμπορική και γεωπολιτική ένταση στις διατλαντικές σχέσεις.
Η Κύπρος, που ασκεί την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, κάλεσε σε έκτακτη συνεδρίαση τους μόνιμους αντιπροσώπους των 27 κρατών-μελών στις Βρυξέλλες για την Κυριακή στις 18:00. Αφορμή αποτέλεσε η ανακοίνωση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για την επιβολή νέων δασμών σε Ευρωπαίους συμμάχους, ως μέσο πίεσης προκειμένου να επιτραπεί στην Ουάσιγκτον η αγορά της Γροιλανδίας.
Η σύνδεση εμπορικών μέτρων με μια de facto διεκδίκηση εδάφους –έστω και μέσω «αγοράς»– θεωρείται πρωτοφανής και εξαιρετικά ανησυχητική στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Ήδη κορυφαίοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι έχουν χαρακτηρίσει τις απειλές δασμών «άδικες» και «απαράδεκτες», προϊδεάζοντας για μια σκληρή κοινή γραμμή των 27.
Δασμοί ως εργαλείο γεωπολιτικού εκβιασμού
Η απόφαση Τραμπ να στοχοποιήσει ευρωπαϊκές χώρες με νέους δασμούς, συνδέοντάς τους ευθέως με τη διαφωνία τους για το ζήτημα της Γροιλανδίας, μετατρέπει την εμπορική πολιτική σε εργαλείο ωμού γεωπολιτικού εκβιασμού. Δεν πρόκειται απλώς για μια ακόμη εμπορική διένεξη, αλλά για δοκιμασία των ορίων του διεθνούς δικαίου και της κυριαρχίας τρίτων χωρών.
Η Γροιλανδία, αν και αυτόνομη, αποτελεί τμήμα του Βασιλείου της Δανίας και, κατ’ επέκταση, κρίσιμο κρίκο στον ευρωατλαντικό χώρο. Ο έλεγχος του νησιού έχει τεράστια σημασία για την αμερικανική στρατηγική στην Αρκτική, τόσο σε στρατιωτικό όσο και σε ενεργειακό-οικονομικό επίπεδο. Η επιθετική τακτική της Ουάσιγκτον, με δασμούς ως μοχλό πίεσης, δείχνει πόσο υψηλά ιεραρχεί τον συγκεκριμένο στόχο.
Η πρόκληση για την ενότητα και την αξιοπιστία της ΕΕ
Το έκτακτο συμβούλιο των πρεσβευτών θα κληθεί να διαμορφώσει την πρώτη συνεκτική απάντηση της ΕΕ. Στο τραπέζι βρίσκονται επιλογές που κυμαίνονται από πολιτική καταδίκη και διπλωματικές πρωτοβουλίες έως την προετοιμασία στοχευμένων αντιμέτρων, συμπεριλαμβανομένης της «παγώσεως» διαπραγματεύσεων για διμερείς εμπορικές συμφωνίες με τις ΗΠΑ.
Η διαχείριση της κρίσης θα αποτελέσει τεστ για την ικανότητα της ΕΕ να λειτουργήσει ως ενιαία γεωπολιτική οντότητα απέναντι σε έναν σύμμαχο που χρησιμοποιεί ολοένα πιο επιθετικά μέσα. Τυχόν ρωγμές ανάμεσα στα κράτη-μέλη –ιδίως μεταξύ όσων πλήττονται άμεσα από τους δασμούς και όσων επιδιώκουν χαμηλούς τόνους– θα αποδυναμώσουν τη διαπραγματευτική ισχύ της Ευρώπης.
Παράλληλα, η υπόθεση στέλνει μήνυμα και προς άλλους μεγάλους παίκτες, όπως η Κίνα και η Ρωσία, ότι οι εμπορικές κυρώσεις μπορούν να εργαλειοποιηθούν για καθαρά εδαφικές ή στρατηγικές διεκδικήσεις. Αν η ΕΕ δεν αντιδράσει με αποφασιστικότητα και συνοχή, κινδυνεύει να νομιμοποιήσει μια επικίνδυνη πρακτική που αύριο μπορεί να στραφεί και εναντίον της σε άλλα μέτωπα.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η κίνηση Τραμπ μετατρέπει τους δασμούς σε «νόμισμα» αγοραπωλησίας κυριαρχίας, υπονομεύοντας θεμελιώδεις αρχές του διεθνούς συστήματος. Η ΕΕ δεν έχει την πολυτέλεια να αντιμετωπίσει το ζήτημα ως ακόμη έναν εμπορικό καβγά· ο τρόπος που θα απαντήσει θα κρίνει αν μπορεί να σταθεί ως αυτόνομος πόλος ισχύος ή θα παραμείνει σύνολο επιμέρους αγορών, ευάλωτων σε μονομερείς πιέσεις από την Ουάσιγκτον.
#ΕΕ #ΗΠΑ #Τραμπ #Δασμοί #Γροιλανδία
