Οριακή απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να προσφύγει στο Δικαστήριο της ΕΕ κατά της νέας εμπορικής συμφωνίας με τη Mercosur, ανοίγοντας δρόμο για καθυστέρηση έως και δύο ετών. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι φόβοι για πλήγμα στους Ευρωπαίους αγρότες και οι ανησυχίες για περιβάλλον και υγεία.
Μια από τις πιο φιλόδοξες εμπορικές συμφωνίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το πρόσφατα υπογεγραμμένο σύμφωνο ελεύθερου εμπορίου με το μπλοκ της Mercosur (Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη, Ουρουγουάη), βρίσκεται πλέον σε σοβαρό κίνδυνο. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ψήφισε την Τετάρτη την παραπομπή της συμφωνίας στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ), κίνηση που μπορεί να παγώσει την εφαρμογή της για περίπου δύο χρόνια και, δυνητικά, να την τινάξει στον αέρα.
Οριακή ψηφοφορία, ισχυρό μήνυμα
Η προσφυγή προωθήθηκε από ομάδα 144 ευρωβουλευτών και εγκρίθηκε με ελάχιστη διαφορά: 334 ψήφοι υπέρ, 324 κατά και 11 αποχές. Το αίτημα προς το ΔΕΕ έχει δύο κρίσιμες διαστάσεις: πρώτον, αν η συμφωνία μπορεί να εφαρμοστεί προσωρινά προτού επικυρωθεί από όλα τα κράτη-μέλη· δεύτερον, αν οι διατάξεις της περιορίζουν την ικανότητα της ΕΕ να θεσπίζει αυστηρές πολιτικές για το περιβάλλον και την υγεία των καταναλωτών.
Η Γαλλία, ως μεγαλύτερος αγροτικός παραγωγός της ΕΕ, ηγήθηκε της αντίστασης, εκφράζοντας φόβους ότι η συμφωνία θα οδηγήσει σε μεγάλη αύξηση των εισαγωγών φθηνού βοείου κρέατος, ζάχαρης και πουλερικών από τη Νότια Αμερική. Γάλλοι αγρότες, μαζί με συναδέλφους τους από άλλες ευρωπαϊκές χώρες, έχουν ήδη πραγματοποιήσει επανειλημμένες κινητοποιήσεις, καταγγέλλοντας «αθέμιτο ανταγωνισμό» από παραγωγούς με χαμηλότερα κόστη και χαλαρότερους περιβαλλοντικούς κανόνες.
Ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρό χαιρέτισε την απόφαση, δηλώνοντας ότι το Κοινοβούλιο «εκφράστηκε σε ευθυγράμμιση με τη θέση που έχουμε υπερασπιστεί» και υπογραμμίζοντας πως «η Γαλλία λέει όχι όταν πρέπει».
Γεωπολιτική διάσταση και διχασμένη Ευρώπη
Στον αντίποδα, χώρες όπως η Γερμανία και η Ισπανία υποστηρίζουν σθεναρά τη συμφωνία, επικαλούμενες την αναταραχή στο παγκόσμιο εμπόριο λόγω των πολιτικών του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ. Θεωρούν ότι η πρόσβαση στις αγορές και στα κρίσιμα ορυκτά της Νότιας Αμερικής είναι απαραίτητη για να αντισταθμιστούν οι απώλειες από τους αμερικανικούς δασμούς και να μειωθεί η εξάρτηση από την Κίνα.
Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς χαρακτήρισε την απόφαση του Ευρωκοινοβουλίου «ατυχέστατη», σημειώνοντας ότι «παρερμηνεύει τη γεωπολιτική συγκυρία» και ζητώντας να εφαρμοστεί η συμφωνία άμεσα και προσωρινά, χωρίς νέες καθυστερήσεις. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, από την πλευρά της, εξέφρασε «έντονη λύπη» για την κίνηση των ευρωβουλευτών, επιμένοντας στη νομική αρτιότητα του κειμένου.
Τυπικά, ακόμη και με την προσφυγή, η ΕΕ θα μπορούσε να προχωρήσει σε προσωρινή εφαρμογή της συμφωνίας εν αναμονή της απόφασης του ΔΕΕ. Πολιτικά όμως, κάτι τέτοιο μοιάζει εξαιρετικά δύσκολο, καθώς θα τροφοδοτούσε περαιτέρω αντιδράσεις αγροτών και κυβερνήσεων που ήδη αμφισβητούν το σύμφωνο. Επιπλέον, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο διατηρεί την τελική εξουσία να ακυρώσει τη συμφωνία.
Κίνδυνος ρήξης με τη Mercosur
Οι υποστηρικτές της συμφωνίας προειδοποιούν ότι οι κυβερνήσεις της Mercosur έχουν αρχίσει να χάνουν την υπομονή τους μετά από διαπραγματεύσεις που διήρκεσαν 25 χρόνια. Μια νέα, πολυετής καθυστέρηση ή ενδεχόμενη απόρριψη θα μπορούσε να ωθήσει τις χώρες της Νότιας Αμερικής να στραφούν πιο αποφασιστικά προς άλλους εταίρους, όπως η Κίνα, αποδυναμώνοντας τη γεωοικονομική επιρροή της Ευρώπης στην περιοχή.
Η υπόθεση αναδεικνύει το βαθύ ρήγμα στο εσωτερικό της ΕΕ ανάμεσα στην ανάγκη προστασίας της ευρωπαϊκής αγροτικής παραγωγής και των περιβαλλοντικών προτύπων, και στην πίεση για σύναψη στρατηγικών εμπορικών συμφωνιών σε ένα όλο και πιο συγκρουσιακό διεθνές περιβάλλον.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η σύγκρουση γύρω από τη συμφωνία ΕΕ–Mercosur λειτουργεί ως μικρογραφία του νέου παγκόσμιου διλήμματος: προστασία κοινωνικών και περιβαλλοντικών προτύπων ή επιθετική εμπορική και γεωπολιτική στρατηγική. Η Ευρώπη δείχνει να δυσκολεύεται να ισορροπήσει ανάμεσα στα δύο, με τον κίνδυνο να χάσει ταυτόχρονα και την εμπιστοσύνη των πολιτών της και κρίσιμες διεθνείς ευκαιρίες. Το πώς θα επιλυθεί αυτή η υπόθεση θα αποτελέσει «πιλότο» για όλες τις μελλοντικές εμπορικές συμφωνίες της Ένωσης.
#ΕΕ #Mercosur #ΕυρωπαϊκόΚοινοβούλιο #Εμπόριο #Αγρότες
