Σενάριο βίαιης κατάληψης της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ θα ισοδυναμούσε με πολιτική και νομική έκρηξη που θα μπορούσε να διαλύσει το ΝΑΤΟ, προειδοποιεί ο Ευρωπαίος επίτροπος Άμυνας και Διαστήματος Άντριους Κουμπίλιους. Την ίδια ώρα ο Ντόναλντ Τραμπ κλιμακώνει τη ρητορική του, δηλώνοντας ότι η Ουάσινγκτον θα αποκτήσει τη Γροιλανδία «με τον έναν ή τον άλλον τρόπο».
Η συζήτηση για το μέλλον της Γροιλανδίας, ενός εδάφους στρατηγικής σημασίας στην Αρκτική, αποκτά νέα ποιότητα κρίσης για τη δυτική αρχιτεκτονική ασφάλειας. Ο Ευρωπαίος επίτροπος Άμυνας και Διαστήματος Άντριους Κουμπίλιους προειδοποίησε ότι ενδεχόμενη βίαιη κίνηση των ΗΠΑ κατά της Γροιλανδίας θα αποτελούσε «το τέλος του ΝΑΤΟ», θέτοντας ευθέως ζήτημα συνοχής της Συμμαχίας και σεβασμού του διεθνούς δικαίου.
Η ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής της ΕΕ και ο ρόλος της Δανίας
Ο Κουμπίλιους υπενθύμισε ότι η Γροιλανδία, αν και αυτόνομη, αποτελεί τμήμα του Βασιλείου της Δανίας, κράτους-μέλους της ΕΕ. Συνεπώς, οποιαδήποτε στρατιωτική επιθετικότητα εναντίον της θα ενεργοποιούσε την υποχρέωση αμοιβαίας συνδρομής των κρατών-μελών της Ένωσης. «Θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη Δανία, πώς θα αντιδράσει, ποια θα είναι η θέση της, αλλά σίγουρα υπάρχει η υποχρέωση των κρατών-μελών να ζητήσουν αμοιβαία βοήθεια εάν ένα άλλο κράτος-μέλος αντιμετωπίσει στρατιωτική επιθετικότητα», σημείωσε, περιγράφοντας ένα σενάριο όπου η ΕΕ θα βρεθεί, θεωρητικά, απέναντι στις ΗΠΑ.
Ο Ευρωπαίος επίτροπος συμφώνησε με την πρωθυπουργό της Δανίας, η οποία έχει ήδη χαρακτηρίσει την ιδέα βίαιης απόκτησης της Γροιλανδίας ως τέλος του ΝΑΤΟ, υπογραμμίζοντας ότι πέρα από την θεσμική διάσταση, οι συνέπειες για τις κοινωνίες θα ήταν «πολύ, πολύ αρνητικές». Παράλληλα, ο Κουμπίλιους επανέφερε την πρότασή του για συγκρότηση ευρωπαϊκής στρατιωτικής δύναμης 100.000 στρατιωτών, ως εργαλείου στρατηγικής αυτονομίας της ΕΕ σε ένα ολοένα πιο ασταθές περιβάλλον.
Η επιθετική ρητορική Τραμπ και η γεωπολιτική της Αρκτικής
Στον αντίποδα, ο Ντόναλντ Τραμπ, μιλώντας σε δημοσιογράφους εν πτήσει με το Air Force One, επανέλαβε ότι οι ΗΠΑ σκοπεύουν να αποκτήσουν τη Γροιλανδία «με τον έναν ή τον άλλον τρόπο», αφήνοντας ανοιχτό το πώς αντιλαμβάνεται αυτό το «αποτέλεσμα που θεωρεί δεδομένο». Εμφανίστηκε κατ’ αρχήν ανοιχτός σε συμφωνία, ωστόσο η διατύπωση ενισχύει τις ανησυχίες για μονομερείς κινήσεις.
Ο Αμερικανός πρόεδρος αιτιολόγησε το ενδιαφέρον της Ουάσινγκτον επικαλούμενος τον κίνδυνο να κινηθούν Ρωσία ή Κίνα για να αποκτήσουν έλεγχο στο νησί, παρά την απουσία σαφών ενδείξεων τέτοιας πρόθεσης από τις δύο χώρες. «Αν δεν πάρουμε εμείς τη Γροιλανδία, θα το κάνουν η Ρωσία ή η Κίνα, και δεν πρόκειται να το επιτρέψω», δήλωσε, υιοθετώντας το γνώριμο δόγμα μηδενικού αθροίσματος στον ανταγωνισμό μεγάλων δυνάμεων.
Σε μια κίνηση επικοινωνιακής απαξίωσης, ο Τραμπ χλεύασε τις αμυντικές δυνατότητες της Γροιλανδίας, λέγοντας ότι περιορίζονται σε «δύο έλκηθρα με σκυλιά», ενώ έκανε λόγο για ρωσικά και κινεζικά αντιτορπιλικά και υποβρύχια που κινούνται «παντού» στην περιοχή. Η ρητορική αυτή, σε συνδυασμό με την απεικόνιση της Αρκτικής ως πεδίου άμεσης αντιπαράθεσης, κλιμακώνει την ένταση και περιπλέκει περαιτέρω τις σχέσεις Ουάσινγκτον – Ευρωπαίων συμμάχων.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η υπόθεση Γροιλανδίας λειτουργεί ως stress test για δύο παράλληλες αρχιτεκτονικές ασφάλειας: την ευρωατλαντική (ΝΑΤΟ) και την ευρωπαϊκή (ΕΕ). Αν οι ΗΠΑ επιλέξουν να αγνοήσουν το διεθνές δίκαιο και την κυριαρχία ενός ευρωπαϊκού κράτους, το ρήγμα εμπιστοσύνης θα είναι βαθύτερο από οποιαδήποτε διαφωνία για αμυντικές δαπάνες. Για την Ευρώπη, η συζήτηση για δύναμη 100.000 στρατιωτών παύει να είναι θεωρητική και μετατρέπεται σε υπαρξιακό ερώτημα: μπορεί να υπερασπιστεί τα εδάφη της ακόμη και απέναντι σε έναν τυπικό σύμμαχο;
#Γροιλανδία #ΝΑΤΟ #ΗΠΑ #ΕΕ #Τραμπ
