Ο πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ Τζερόμ Πάουελ χαρακτήρισε την υπόθεση της Λίζα Κουκ στο Ανώτατο Δικαστήριο ως τη σημαντικότερη νομική μάχη στα 113 χρόνια ιστορίας της Fed. Η έκβαση της δίκης θα κρίνει αν ο εκάστοτε πρόεδρος μπορεί να παύει μέλη του Συμβουλίου της Fed, ανοίγοντας τον δρόμο για πολιτικό έλεγχο της νομισματικής πολιτικής.
Την πιο ξεκάθαρη μέχρι σήμερα τοποθέτησή του για την υπόθεση Λίζα Κουκ στο Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ έδωσε ο πρόεδρος της Fed Τζερόμ Πάουελ, υπερασπιζόμενος τόσο την απόφασή του να παραστεί στην ακροαματική διαδικασία όσο και την αρχή της ανεξαρτησίας της κεντρικής τράπεζας. Ο Πάουελ μίλησε για «ίσως την πιο σημαντική νομική υπόθεση στην 113ετή ιστορία της Fed», υπογραμμίζοντας ότι ο πυρήνας της αφορά το αν ο Λευκός Οίκος μπορεί να παύει κεντρικούς τραπεζίτες για πολιτικούς λόγους.
Το διακύβευμα της υπόθεσης Κουκ
Η υπόθεση αφορά την προσπάθεια του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να απομακρύνει από το Διοικητικό Συμβούλιο της Fed τη Λίζα Κουκ, επικαλούμενος κατηγορίες για απάτη σε στεγαστικά δάνεια. Οι επικριτές θεωρούν ότι η κίνηση συνδέεται πρωτίστως με την πίεση του Τραμπ για ταχύτερες και μεγαλύτερες μειώσεις επιτοκίων, άρα με την επιδίωξη άμεσου πολιτικού ελέγχου της νομισματικής πολιτικής.
Το Ανώτατο Δικαστήριο, το οποίο έχει ήδη επιτρέψει στην Κουκ να παραμείνει στη θέση της μέχρι την τελική απόφαση, εμφανίστηκε κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας επιφυλακτικό απέναντι στα επιχειρήματα του Τραμπ. Δικαστές εξέφρασαν ανησυχία για το τι θα σήμαινε ως προηγούμενο η δυνατότητα του προέδρου να απομακρύνει κατά βούληση μέλη της Fed, ουσιαστικά υπονομεύοντας την ανεξαρτησία της.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο Πάουελ εξήγησε ότι θεώρησε «δύσκολο να εξηγηθεί» γιατί δεν θα βρισκόταν παρών σε μια τόσο κρίσιμη διαδικασία. Υπενθύμισε μάλιστα ότι και ο ιστορικός πρόεδρος της Fed Πολ Βόλκερ είχε «διάσημα» παραστεί σε υπόθεση του Ανώτατου Δικαστηρίου, επικαλούμενος έτσι ένα είδος θεσμικού προηγουμένου.
Πολιτικές πιέσεις και θεσμική αξιοπιστία
Η υπόθεση Κουκ δεν εξελίσσεται σε κενό. Ο Πάουελ βρίσκεται ήδη στο στόχαστρο ομοσπονδιακής ποινικής έρευνας για τις δαπανηρές ανακαινίσεις στα κεντρικά γραφεία της Fed, υπόθεση που πολλοί στην Ουάσινγκτον συνδέουν με τη διαρκή κόντρα του Τραμπ μαζί του για τον ρυθμό μείωσης των επιτοκίων. Η παράλληλη στοχοποίηση του ίδιου του προέδρου της Fed και μιας κυβερνήτριας όπως η Κουκ εντείνει τους φόβους ότι η μέχρι σήμερα υπερκομματική εικόνα της τράπεζας διαβρώνεται.
Ο Πάουελ τόνισε ότι «ο σκοπός της ανεξαρτησίας δεν είναι να προστατεύει τους ίδιους τους αξιωματούχους», αλλά να διασφαλίζει ότι οι αποφάσεις για επιτόκια και νομισματική πολιτική λαμβάνονται με τεχνοκρατικά και όχι εκλογικά κριτήρια. Υπογράμμισε ότι όλες οι προηγμένες δημοκρατίες έχουν convergάρει σε αυτό το μοντέλο και προειδοποίησε πως, αν χαθεί η θεσμική απόσταση από την πολιτική εξουσία, «θα είναι εξαιρετικά δύσκολο να αποκατασταθεί η αξιοπιστία του θεσμού».
Στο φόντο όλων αυτών βρίσκεται και η λήξη της θητείας του Πάουελ τον Μάιο, με τον Τραμπ να μπορεί ανά πάσα στιγμή να ανακοινώσει διάδοχο. Ο ίδιος έστειλε μήνυμα στον επόμενο επικεφαλής της Fed: «Μην αφήσετε τον εαυτό σας να παρασυρθεί στην εκλογική πολιτική. Μην το κάνετε».
Σχόλιο SBCTV.gr: Η υπόθεση Κουκ αποτελεί κρας τεστ για τα θεσμικά αντίβαρα στις ΗΠΑ: αν το Ανώτατο Δικαστήριο νομιμοποιήσει την προεδρική παρέμβαση στη Fed, θα ανοίξει μια περίοδος «πολιτικοποίησης» της νομισματικής πολιτικής με παγκόσμιες συνέπειες για αγορές, επιτόκια και πληθωρισμό. Για χώρες όπως η Ελλάδα, που εξαρτώνται από τη σταθερότητα του δολαρίου και των διεθνών αγορών, το διακύβευμα είναι πολύ μεγαλύτερο από μια «εσωτερική» αμερικανική νομική διαμάχη.
#Fed #Powell #LisaCook #Trump #ΑνώτατοΔικαστήριο #Οικονομία
