Ο Ντόναλντ Τραμπ επιτέθηκε δημόσια στη συμφωνία του Λονδίνου με τον Μαυρίκιο για τις Νήσους Τσάγκος, αιφνιδιάζοντας την κυβέρνηση Στάρμερ και επαναφέροντας εντάσεις στη διατλαντική σχέση. Η υπόθεση αγγίζει ταυτόχρονα ζητήματα διεθνούς δικαίου, στρατιωτικής ασφάλειας και γεωπολιτικού ανταγωνισμού με Κίνα και Ρωσία.
Μια ανάρτηση του Ντόναλντ Τραμπ στο Truth Social ήταν αρκετή για να μετατρέψει μια ήδη ευαίσθητη συμφωνία σε μείζονα διπλωματική κρίση για το Λονδίνο. Ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε «τεράστια ανοησία» την απόφαση του Ηνωμένου Βασιλείου να μεταβιβάσει την κυριαρχία των Νήσων Τσάγκος στον Μαυρίκιο, παρά το ότι εκεί βρίσκεται η κρίσιμη αμερικανοβρετανική βάση του Ντιέγκο Γκαρσία στον Ινδικό Ωκεανό.
Στρατηγική βάση, διεθνές δίκαιο και πολιτικό ρίσκο
Η συμφωνία Λονδίνου – Μαυρικίου είχε παρουσιαστεί ως ιστορική διόρθωση μιας αποικιακής εκκρεμότητας: οι Τσάγκος αποσπάστηκαν από τον Μαυρίκιο πριν την ανεξαρτησία του και οι κάτοικοι εκδιώχθηκαν τη δεκαετία του 1960 για να κατασκευαστεί η βάση. Το Διεθνές Δικαστήριο και ψηφίσματα του ΟΗΕ αναγνώρισαν την κυριαρχία του Μαυρικίου, δημιουργώντας έντονη νομική πίεση στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Παράλληλα, η Ουάσιγκτον –μέσω Πενταγώνου και Στέιτ Ντιπάρτμεντ– είχε κρίνει ότι η συμφωνία, με τις προβλεπόμενες ασφαλιστικές δικλίδες, διασφαλίζει τη συνέχιση της λειτουργίας της βάσης και προστατεύει τις αμερικανικές στρατηγικές ανάγκες στον Ινδικό Ωκεανό, όπου ο ανταγωνισμός με την Κίνα κλιμακώνεται. Σύμφωνα με πρώην αξιωματούχους των ΗΠΑ, τόσο η προηγούμενη κυβέρνηση Μπάιντεν όσο και η τρέχουσα Τραμπ είχαν, σε τεχνικό επίπεδο, δώσει το πράσινο φως.
Η δημόσια μεταστροφή Τραμπ, ωστόσο, συνδέεται με έντονο παρασκήνιο λόμπινγκ από Βρετανούς δεξιούς πολιτικούς και «γερακιών» της Ουάσιγκτον για την Κίνα, που θεωρούν ότι οποιαδήποτε μεταβολή κυριαρχίας αυξάνει τον κίνδυνο κινεζικής διείσδυσης. Η παρέμβαση επιτρέπει στους εγχώριους αντιπάλους της συμφωνίας να πανηγυρίζουν και εκθέτει τον Κιρ Στάρμερ, ο οποίος έχει επενδύσει πολιτικό κεφάλαιο στην υπεράσπιση του διεθνούς δικαίου.
Διατλαντικό μήνυμα και ο «σύνδεσμος» με τη Γροιλανδία
Η χρονική συγκυρία επιβαρύνει περαιτέρω το κλίμα. Ο Τραμπ έχει ήδη απειλήσει με δασμούς το Ηνωμένο Βασίλειο και Ευρωπαίους συμμάχους που αντιτίθενται στο αμφιλεγόμενο σχέδιό του για εξαναγκαστική απόκτηση της Γροιλανδίας. Αναλυτές στις ΗΠΑ εκτιμούν ότι ο πρόεδρος επιχειρεί να στείλει μήνυμα πως οι σύμμαχοι δεν είναι αξιόπιστοι θεματοφύλακες των αμερικανικών συμφερόντων, συνδέοντας συμβολικά τις Τσάγκος με τη Γροιλανδία.
Για τον Στάρμερ, η κρίση αποτελεί δοκιμασία της στρατηγικής του να διατηρεί στενή σχέση με την Ουάσιγκτον, ακόμη και όταν διαφωνεί. Η κυβέρνηση επιμένει ότι «οι ΗΠΑ στηρίζουν τη συμφωνία» και προχωρά κανονικά τη νομοθετική διαδικασία στο κοινοβούλιο, ενώ ο αρμόδιος υπουργός Εξωτερικών παραδέχεται ότι θα απαιτηθεί νέα, εντατική εκστρατεία πειθούς προς τον Λευκό Οίκο.
Ο Μαυρίκιος, από την πλευρά του, υπενθυμίζει ότι η κυριαρχία του επί του αρχιπελάγους αναγνωρίζεται ήδη σαφώς από το διεθνές δίκαιο και δεν πρέπει να τίθεται ξανά υπό διαπραγμάτευση. Στο παρασκήνιο, Ευρωπαίοι και Βρετανοί διπλωμάτες ανησυχούν ότι, αν δεν βρεθεί τρόπος «να σωθεί το πρόσωπο» του Τραμπ, ο Λευκός Οίκος μπορεί να κλιμακώσει και στο μέτωπο της Γροιλανδίας, με συνέπειες ακόμη και για τη συνοχή του ΝΑΤΟ.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η σύγκρουση για τις Νήσους Τσάγκος δείχνει πόσο εύθραυστη είναι η ισορροπία ανάμεσα στο διεθνές δίκαιο και στη λογική της ωμής ισχύος. Για την Ευρώπη –και την Ελλάδα– είναι προειδοποίηση ότι ακόμη και «τεχνικά» διευθετημένες υποθέσεις μπορούν να ανατραπούν από έναν απρόβλεπτο Λευκό Οίκο, με άμεσες επιπτώσεις σε ναυτικές οδούς, βάσεις και συμμαχικές δεσμεύσεις.
#ΗνωμενοΒασιλειο #ΗΠΑ #ΝησοιΤσαγκος #Trump #Starmer #ΝΑΤΟ
