Ο Νάιτζελ Φάρατζ συγκρούστηκε δημόσια με τον Ρεπουμπλικανό πρόεδρο της Βουλής Μάικ Τζόνσον, καταγγέλλοντας ως «εχθρική πράξη» τις απειλές Τραμπ για επιβολή δασμών σε συμμάχους που δεν αποδέχονται την αμερικανική επιδίωξη ελέγχου της Γροιλανδίας. Ο Βρετανός λαϊκιστής ηγέτης μίλησε για «μεγαλύτερο ρήγμα» στις διατλαντικές σχέσεις μετά την κρίση του Σουέζ.
Μια ασυνήθιστη δημόσια σύγκρουση στο στρατόπεδο των φίλων του Ντόναλντ Τραμπ φέρνει στο φως το γεωπολιτικό βάρος της Γροιλανδίας και το βάθος της ανησυχίας στην Ευρώπη για την πορεία των διατλαντικών σχέσεων. Ο Νάιτζελ Φάρατζ, επικεφαλής του δεξιού λαϊκιστικού κόμματος Reform UK και επί χρόνια στενός πολιτικός σύμμαχος του Αμερικανού προέδρου, αμφισβήτησε ευθέως τον Ρεπουμπλικανό πρόεδρο της Βουλής των Αντιπροσώπων Μάικ Τζόνσον για τις απειλές Τραμπ περί «κατάληψης» της Γροιλανδίας και επιβολής δασμών σε συμμάχους του ΝΑΤΟ.
Η «εχθρική πράξη» και η ιστορική αναλογία με το Σουέζ
Σε συνέντευξη στο βρετανικό κανάλι GB News, όπου ο Τζόνσον εμφανίστηκε στο πλαίσιο επίσκεψής του στο Λονδίνο, ο Φάρατζ προειδοποίησε ότι η ιδέα να τεθεί η Γροιλανδία υπό αμερικανικό έλεγχο, χωρίς τη συναίνεση του τοπικού πληθυσμού, σε συνδυασμό με απειλές δασμών προς συμμάχους που διαφωνούν, συνιστά «πολύ εχθρική πράξη». Υπογράμμισε ότι οι διαφωνίες μεταξύ φίλων μπορούν να επιλύονται ιδιωτικά, αλλά «η δημόσια απειλή δασμών με αντάλλαγμα γεωπολιτικά τετελεσμένα» διαρρηγνύει την εμπιστοσύνη.
Ο Φάρατζ έφτασε μάλιστα να παρομοιάσει την παρούσα ένταση με την κρίση του Σουέζ το 1956, όταν οι πιέσεις του προέδρου Αϊζενχάουερ ανάγκασαν το Ηνωμένο Βασίλειο να αποσύρει τις δυνάμεις του από την Αίγυπτο, σηματοδοτώντας ιστορική υποχώρηση της βρετανικής ισχύος και βαθύ τραύμα στις διμερείς σχέσεις. «Αν δεν ξεπεράσουμε αυτό το ζήτημα, θα πρόκειται για πραγματική ρήξη», προειδοποίησε.
Η υπεράσπιση Τζόνσον και η στρατηγική σημασία της Αρκτικής
Ο Μάικ Τζόνσον, κορυφαίο στέλεχος των Ρεπουμπλικανών, επιχείρησε να αποφορτίσει την ένταση, αποδίδοντας μέρος της κρίσης στην «ακροαριστερή αμερικανική δημοσιογραφία», η οποία –όπως είπε– «παίρνει πάντα τον πρόεδρο κατά γράμμα και όχι σοβαρά». Κατά τον ίδιο, ο Τραμπ αντιλαμβάνεται τη διαρκώς αυξανόμενη στρατηγική σημασία της Γροιλανδίας στο πλαίσιο του ανταγωνισμού στην Αρκτική, όπου η Ρωσία και η Κίνα ενισχύουν διαρκώς την παρουσία τους.
Ο Φάρατζ αναγνώρισε ότι οι ανησυχίες για την ασφάλεια της Αρκτικής είναι βάσιμες και επανέλαβε την πάγια θέση του ότι οι Ευρωπαίοι «δεν έχουν πληρώσει αρκετά» για την άμυνα της ηπείρου. Ωστόσο, διαφοροποιήθηκε ανοικτά από τη νέα γραμμή Τραμπ, καταδικάζοντας την απειλή γενικευμένου δασμού 10% σε συμμάχους που στηρίζουν την αυτονομία της Γροιλανδίας ως «λάθος, κακή και εξαιρετικά επιζήμια» για το Ηνωμένο Βασίλειο.
Ευρύτερες προεκτάσεις για ΝΑΤΟ, εμπόριο και Ευρώπη
Η σύγκρουση δεν είναι απλώς προσωπική. Αγγίζει την καρδιά της αρχιτεκτονικής ασφαλείας της Δύσης. Η σύνδεση αμυντικών ζητημάτων με απειλές εμπορικού πολέμου προς συμμάχους, αλλά και η αναφορά σε ενδεχόμενη «κατάληψη» εδάφους που συνδέεται με τη Δανία, θέτει σε δοκιμασία βασικές αρχές του διεθνούς δικαίου και της συμμαχικής αλληλεγγύης. Την ίδια ώρα, η Γροιλανδία βρίσκεται στο επίκεντρο των συζητήσεων του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός, όπου ο Φάρατζ δήλωσε ότι θα επιδιώξει απευθείας συνομιλία με τον Τραμπ για να τον μεταπείσει.
Για την Ευρώπη –και κατ’ επέκταση για χώρες όπως η Ελλάδα που στηρίζονται στην αμερικανική ασφάλεια αλλά και στο ελεύθερο εμπόριο– η κλιμάκωση αυτής της ρητορικής συνιστά προειδοποιητικό καμπανάκι: οι επόμενοι μήνες μπορεί να καθορίσουν εάν η διατλαντική σχέση θα προσαρμοστεί σε νέα πραγματικότητα ή θα εισέλθει σε περίοδο παρατεταμένης αστάθειας.
Σχόλιο SBCTV.gr: Όταν ακόμη και σύμμαχοι του Τραμπ, όπως ο Φάρατζ, μιλούν για «ρήγμα τύπου Σουέζ», γίνεται σαφές ότι η πολιτική του «συναλλαγής» με συμμάχους μέσω απειλών δασμών και γεωπολιτικών τετελεσμένων δοκιμάζει τα όρια της Δύσης – και η Ευρώπη οφείλει να προετοιμαστεί για έναν κόσμο όπου η αμερικανική ομπρέλα ασφαλείας συνοδεύεται από πολύ σκληρότερους όρους.







