Η Τεχεράνη αναγνωρίζει επίσημα 3.117 νεκρούς στο κύμα αντικυβερνητικών διαδηλώσεων, την ώρα που ανεξάρτητες οργανώσεις μιλούν για πιθανό απολογισμό άνω των 20.000 θυμάτων. Η τεράστια απόκλιση στους αριθμούς αποκαλύπτει το βάθος της κρίσης νομιμοποίησης του ιρανικού καθεστώτος.
Η ιρανική κρατική τηλεόραση ανακοίνωσε ότι 3.117 άνθρωποι σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια του μαζικού αντικυβερνητικού κινήματος διαμαρτυρίας, το οποίο καταπνίγηκε βίαια από τις δυνάμεις ασφαλείας. Ο αριθμός βασίζεται σε στοιχεία του Ιρανικού Ιδρύματος Βετεράνων Πολέμου και Μαρτύρων, ενός θεσμού στενά συνδεδεμένου με τον πυρήνα της ισλαμικής εξουσίας.
Παράλληλα, όργανο ασφαλείας που υπάγεται στο υπουργείο Εσωτερικών επιβεβαίωσε τον ίδιο απολογισμό, επιχειρώντας να δημιουργήσει εικόνα διαφάνειας και συνέπειας μεταξύ των κρατικών φορέων. Ωστόσο, διεθνείς οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων δίνουν μια εντελώς διαφορετική εικόνα.
Η έννοια του «μάρτυρα» και η αφήγηση του καθεστώτος
Από τους 3.117 νεκρούς, οι 2.427 χαρακτηρίζονται ως «μάρτυρες» κατά την ισλαμική έννοια του όρου, σύμφωνα με την κρατική τηλεόραση. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται και μέλη των δυνάμεων ασφαλείας, αλλά και πολίτες που το καθεστώς θεωρεί «αθώα θύματα» και όχι αντιφρονούντες. Ο χαρακτηρισμός δεν είναι τυπικός: συνεπάγεται ειδικό καθεστώς αποζημιώσεων, προνομίων για τις οικογένειες και, κυρίως, εντάσσει τους νεκρούς στην επίσημη ιδεολογική αφήγηση της «υπεράσπισης της επανάστασης».
Με αυτό τον τρόπο, η Τεχεράνη επιχειρεί να μετατρέψει μια πρωτοφανή σε έκταση κοινωνική εξέγερση σε ιστορία «τρομοκρατικών ταραχών» και «ξένης υποκίνησης», όπου ο κρατικός μηχανισμός εμφανίζεται ως θύμα και όχι ως θύτης. Η γλώσσα που χρησιμοποιείται –«μάρτυρες», «αθώα θύματα»– στοχεύει στην εσωτερική συσπείρωση της βάσης του καθεστώτος και στη νομιμοποίηση της καταστολής.
Ανεξάρτητες εκτιμήσεις και πιθανός πραγματικός απολογισμός
Η ΜΚΟ Iran Human Rights, με έδρα τη Νορβηγία, την οποία επικαλείται και ο ΟΗΕ, εκτιμά ότι τουλάχιστον 3.428 διαδηλωτές έχουν σκοτωθεί. Το κρίσιμο στοιχείο, όμως, είναι η προειδοποίηση της οργάνωσης ότι ο πραγματικός αριθμός μπορεί να ξεπερνά τις 20.000 νεκρούς, λόγω της αδυναμίας πρόσβασης σε πολλές περιοχές, της απόκρυψης στοιχείων από τις αρχές και του φόβου των οικογενειών να καταγγείλουν τις απώλειες.
Η τόσο μεγάλη απόκλιση μεταξύ επίσημων και ανεξάρτητων στοιχείων δεν είναι πρωτοφανής για το Ιράν, αλλά το εύρος της υποδηλώνει κλίμακα βίας που προσεγγίζει τα χαρακτηριστικά εσωτερικής σύρραξης. Ιδιαίτερα στις εθνοτικά μειονοτικές περιοχές –όπως οι κουρδικές και βαλουχικές– οργανώσεις αναφέρουν δυσανάλογα υψηλό αριθμό θυμάτων, γεγονός που ενισχύει τις καταγγελίες για στοχευμένη, διακριτική βία.
Διεθνείς επιπτώσεις και απομόνωση της Τεχεράνης
Ο απολογισμός αυτός έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά ενεργειών που έχουν ήδη επιβαρύνει δραματικά τη διεθνή εικόνα του Ιράν: από τις μαζικές συλλήψεις και τις θανατικές ποινές μέχρι τους περιορισμούς στο διαδίκτυο και την καταστολή της ελευθερίας του Τύπου. Οι αριθμοί των νεκρών τροφοδοτούν τις εκκλήσεις για νέες κυρώσεις και ενισχυμένη διεθνή πίεση, ιδίως από την Ευρωπαϊκή Ένωση και τον ΟΗΕ.
Την ίδια στιγμή, η Τεχεράνη επιχειρεί να ισορροπήσει μεταξύ σκληρής εσωτερικής γραμμής και αναζήτησης οικονομικών διεξόδων, όπως η στροφή σε κρυπτονομίσματα και η εμβάθυνση σχέσεων με μη δυτικούς εταίρους. Ωστόσο, κάθε νέα αποκάλυψη για την κλίμακα της καταστολής περιορίζει τα περιθώρια διεθνούς εξομάλυνσης.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η επίσημη παραδοχή χιλιάδων νεκρών, ακόμη και σε υποτιμημένη εκδοχή, δείχνει ότι το ιρανικό καθεστώς έχει περάσει το σημείο χωρίς επιστροφή στη σχέση του με την κοινωνία. Η πραγματική μάχη πλέον δεν είναι μόνο στους δρόμους, αλλά και στη σφαίρα της πληροφόρησης: όποιος ελέγξει την αλήθεια για τον αριθμό των θυμάτων, θα καθορίσει και το αφήγημα της επόμενης μέρας – είτε ως «νίκη κατά των ταραχών», είτε ως ιστορικό κατηγορητήριο για κρατικό έγκλημα μεγάλης κλίμακας.
#Ιράν #διαδηλώσεις #ανθρωπιναΔικαιώματα #διεθνής_επικαιρότητα
