Οι ΗΠΑ ενισχύουν θεαματικά τη στρατιωτική τους παρουσία στον Περσικό Κόλπο, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ προειδοποιεί ότι «ο χρόνος για συμφωνία τελειώνει» και διαρροές στον αμερικανικό Τύπο μιλούν για σχέδια στοχευμένων πληγμάτων στις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις. Η Τεχεράνη απαντά με ασκήσεις με πραγματικά πυρά στα στενά του Ορμούζ και δηλώσεις ετοιμότητας «και για διάλογο και για πόλεμο».
Σε επικίνδυνη κλιμάκωση οδηγείται η αντιπαράθεση ΗΠΑ – Ιράν, με επίκεντρο τα στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% των παγκόσμιων θαλάσσιων μεταφορών πετρελαίου. Ο Ντόναλντ Τραμπ δηλώνει ότι «ο χρόνος τελειώνει» για μια νέα συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, ενώ η ιρανική ηγεσία ανακοινώνει ασκήσεις με πραγματικά πυρά στην περιοχή, σε μια επίδειξη αποφασιστικότητας.
Η αμερικανική στρατιωτική διάταξη και το «μήνυμα ισχύος»
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, οι ΗΠΑ έχουν ήδη αναπτύξει στην περιοχή το πυρηνοκίνητο αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln με περίπου 5.000 ναύτες και πολλαπλά μαχητικά αεροσκάφη, συνοδευόμενο από ομάδα κρούσης. Παράλληλα, έχει μεταφερθεί μοίρα μαχητικών F‑15E Strike Eagle, η ίδια που συμμετείχε σε επιχειρήσεις εναντίον ιρανικών στόχων το 2024, καθώς και το αντιτορπιλικό με κατευθυνόμενους πυραύλους USS Delbert D. Black, ανεβάζοντας τον αριθμό των αμερικανικών πολεμικών πλοίων στην ευρύτερη περιοχή σε περίπου δέκα.
Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (Centcom) προαναγγέλλει πολυήμερες ασκήσεις στη Μέση Ανατολή, με στόχο –όπως υποστηρίζει– την ανάδειξη της περιφερειακής συνεργασίας και της ταχύτητας αντίδρασης. Την ίδια ώρα καλεί το Ιράν να αποφύγει «περιττούς κινδύνους για τη ναυσιπλοΐα», αφήνοντας ανοικτό αν οι αμερικανικές ασκήσεις θα συμπέσουν χρονικά με τις ιρανικές στα στενά του Ορμούζ.
Διαρροές NYT για κομάντος και «χειρουργικά πλήγματα»
Δημοσίευμα των New York Times αναφέρει ότι το αμερικανικό σχέδιο δράσης έχει ήδη διαμορφωθεί και περιλαμβάνει εφόδους ειδικών δυνάμεων σε πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν, καθώς και «χειρουργικά» πλήγματα σε στρατηγικούς στρατιωτικούς στόχους. Πρόκειται για μια εξαιρετικά ριψοκίνδυνη επιλογή, με τους αναλυτές να θυμίζουν ότι αντίστοιχες επιχειρήσεις εφαρμόστηκαν σε άλλες χώρες, όπως η Βενεζουέλα, αλλά τονίζουν ότι «το Ιράν δεν είναι Βενεζουέλα».
Το ίδιο δημοσίευμα υπενθυμίζει τον εφιάλτη της αποτυχημένης επιχείρησης διάσωσης ομήρων στην Τεχεράνη το 1980, που στιγμάτισε την προεδρία Κάρτερ, σημειώνοντας ότι ο Τραμπ δεν θέλει ιστορικά να ταυτιστεί με μια ανάλογη αποτυχία. Παρ’ όλα αυτά, ο ίδιος συνεχίζει να πιέζει δημοσίως την Τεχεράνη να προσέλθει «γρήγορα στο τραπέζι» για μια «δίκαιη και ισότιμη» συμφωνία, με κεντρικό όρο την αποκήρυξη των πυρηνικών όπλων.
Το ισραηλινό στοιχείο και η ιρανική δυνατότητα αντεπίθεσης
Το Ισραήλ παραμένει σε κατάσταση αυξημένης ετοιμότητας, αναμένοντας ουσιαστικά το «γενικό πρόσταγμα» από την Ουάσιγκτον. Οι ΗΠΑ ενέκριναν πρόσφατα πώληση 30 επιθετικών ελικοπτέρων Apache και συναφούς εξοπλισμού αξίας 3,8 δισ. δολαρίων προς το Τελ Αβίβ, στο πλαίσιο πακέτου σχεδόν 6,7 δισ. δολαρίων, που ερμηνεύεται ως σαφές σήμα περαιτέρω στρατιωτικής σύμπλευσης.
Στον αντίποδα, οι ιρανικές δυνατότητες αποτροπής και αντεπίθεσης θεωρούνται σημαντικές. Εκτιμήσεις κάνουν λόγο για 1.000–1.500 πυραύλους cruise και βαλλιστικούς, ικανούς να πλήξουν όλες τις αμερικανικές βάσεις στην περιοχή, ενώ ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν τα drones τύπου Shahed, τα οποία οι Αμερικανοί χαρακτηρίζουν ακόμη μεγαλύτερη απειλή για τα συστήματα αεράμυνας από τους πυραύλους.
Διπλωματικά, η Τεχεράνη επιχειρεί να διατηρήσει ανοιχτούς διαύλους: ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, από την Κωνσταντινούπολη, δηλώνει ότι η χώρα είναι «έτοιμη τόσο για διάλογο όσο και για πόλεμο», στέλνοντας μήνυμα ότι δεν θα υποκύψει σε τελεσίγραφα, αλλά ούτε και θα κλείσει την πόρτα σε μια διαπραγμάτευση.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η ταυτόχρονη στρατιωτική κλιμάκωση, η έντονη ρητορική Τραμπ και οι στοχευμένες διαρροές στον αμερικανικό Τύπο συνθέτουν ένα σκηνικό «διαπραγμάτευσης υπό την απειλή βίας», με τεράστιο όμως ρίσκο ατυχήματος ή λάθος υπολογισμού. Για την παγκόσμια οικονομία –και ειδικά για εισαγωγικές χώρες ενέργειας όπως η Ελλάδα– κάθε ένταση στα στενά του Ορμούζ μεταφράζεται άμεσα σε αστάθεια στις τιμές πετρελαίου, ασφάλιστρα κινδύνου και πιέσεις στον πληθωρισμό. Αν η κρίση ξεφύγει από τον έλεγχο, το κόστος θα είναι πολλαπλάσιο από τα όποια γεωπολιτικά οφέλη για την Ουάσιγκτον ή την Τεχεράνη.
#ΗΠΑ #Ιράν #Τραμπ #ΠερσικόςΚόλπος #Ορμούζ #ΜέσηΑνατολή #Πετρέλαιο
