Το υπουργείο Εργασίας θέτει σε διαβούλευση νομοσχέδιο που αλλάζει ουσιαστικά το πλαίσιο των συλλογικών συμβάσεων, με αιχμή την ευκολότερη επέκτασή τους και την πλήρη επαναφορά της μετενέργειας. Η κυβέρνηση συνδέει άμεσα τις ρυθμίσεις με υψηλότερους μισθούς και μεγαλύτερη θεσμική σταθερότητα στην αγορά εργασίας.
Σε δημόσια διαβούλευση έως τις 28 Ιανουαρίου τίθεται το νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης για τις συλλογικές συμβάσεις εργασίας, το οποίο η πολιτική ηγεσία «βαφτίζει» Εθνική Κοινωνική Συμφωνία. Η Νίκη Κεραμέως παρουσιάζει το πακέτο ως αφετηρία μιας νέας εποχής στις συλλογικές διαπραγματεύσεις, υποστηρίζοντας ότι θα οδηγήσει σε υψηλότερους μισθούς, καλύτερους όρους εργασίας και σαφέστερους κανόνες για εργαζόμενους και επιχειρήσεις.
Το κείμενο περιλαμβάνει 16 άρθρα και φιλοδοξεί να κλείσει εκκρεμότητες της μνημονιακής περιόδου, επαναφέροντας κρίσιμες προστατευτικές διατάξεις, αλλά και να θωρακίσει θεσμικά τη διαδικασία επέκτασης των κλαδικών συμβάσεων.
Ευκολότερη επέκταση συμβάσεων και ρόλος των κοινωνικών εταίρων
Κεντρική αλλαγή αποτελεί η μείωση του απαιτούμενου ποσοστού κάλυψης εργαζομένων για την επέκταση μιας κλαδικής συλλογικής σύμβασης από το 50% στο 40%. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι μια ΣΣΕ θα μπορεί να καταστεί υποχρεωτική για ολόκληρο τον κλάδο με χαμηλότερο «κατώφλι» αντιπροσώπευσης, διευρύνοντας την ακτίνα εφαρμογής της και εν δυνάμει το πεδίο μισθολογικών αυξήσεων.
Ακόμη πιο κρίσιμη, όμως, είναι η νέα πρόβλεψη ότι όταν μια ΣΣΕ συνυπογράφεται από τους εθνικούς κοινωνικούς εταίρους, το ποσοτικό κριτήριο του 40% παύει να εξετάζεται. Δηλαδή, η πολιτεία αναγνωρίζει ενισχυμένο κύρος σε συμφωνίες που φέρουν τη «βούλα» των κορυφαίων οργανώσεων εργοδοτών και εργαζομένων, μετατρέποντας τη συναίνεση τους σε μοχλό αυτόματης επέκτασης.
Στο ίδιο πλαίσιο, δίνεται στη ΓΣΕΕ η δυνατότητα να συνάπτει ή να συνυπογράφει κλαδικές ΣΣΕ επικουρικά, εφόσον προσκληθεί από μέλος της, ώστε να αξιοποιείται η νέα δυνατότητα επέκτασης. Παράλληλα, προβλέπεται σαφέστερος προσδιορισμός του πεδίου εφαρμογής κάθε κλαδικής σύμβασης μέσω ΚΑΔ και λοιπών στοιχείων, καθώς και λειτουργικά μητρώα οργανώσεων (ΓΕΜΗΣΟΕ και ΓΕΜΗΟΕ) με λιγότερα αλλά ουσιωδέστερα στοιχεία.
Επιστροφή στην πλήρη μετενέργεια και ταχύτερη επίλυση διαφορών
Η δεύτερη μεγάλη τομή είναι η πλήρης επαναφορά της μετενέργειας των συλλογικών συμβάσεων. Όλοι οι όροι μιας ΣΣΕ που αφορούν τους εργαζόμενους θα συνεχίζουν να ισχύουν μετά τη λήξη της, με ρητή τρίμηνη παράταση και, στη συνέχεια, διατήρηση των όρων έως τη σύναψη νέας συλλογικής ή ατομικής σύμβασης. Καταργείται έτσι η μνημονιακή ρύθμιση της μερικής μετενέργειας που ισχύει από το 2012 και επανέρχεται το προμνημονιακό καθεστώς, στοιχείο με σαφή πολιτικό και συμβολικό φορτίο.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην προστασία των νεοπροσλαμβανόμενων, οι οποίοι θα καλύπτονται από τη ΣΣΕ ακόμη και αν προσληφθούν μέσα στην τρίμηνη παράταση. Παράλληλα, εξορθολογίζονται οι έννομες συνέπειες της μη εγγραφής στα μητρώα, χωρίς αναστολή συνδικαλιστικών δικαιωμάτων, ενώ η εγγραφή καθίσταται υποχρεωτική μόνο για επέκταση ΣΣΕ και προσφυγή στον ΟΜΕΔ.
Στο μέτωπο της επίλυσης διαφορών, θεσπίζεται μηχανισμός προελέγχου των μονομερών αιτήσεων σε μεσολάβηση και διαιτησία, μέσω τριμελούς επιτροπής στον ΟΜΕΔ (καθηγητής εργατικού δικαίου, καθηγητής οικονομικών, αφυπηρετήσας ανώτατος δικαστής). Καταργείται ο δεύτερος βαθμός διαιτησίας, με στόχο ταχύτερες αποφάσεις, διατηρώντας ωστόσο τη δυνατότητα δικαστικής προσβολής.
Η υπουργός συνδέει τις ρυθμίσεις με τη λειτουργία της Δημοκρατίας, υποστηρίζοντας ότι το κράτος λειτουργεί ως καταλύτης σύγκλισης και εγγυητής εμπιστοσύνης, ενώ ο «πραγματικός και όχι προσχηματικός» διάλογος αναδεικνύεται σε εργαλείο ανάπτυξης και κοινωνικής συνοχής.
Σχόλιο SBCTV.gr: Το νομοσχέδιο επιχειρεί μια θεσμική επαναφορά προς ένα πιο «ευρωπαϊκό» μοντέλο συλλογικών διαπραγματεύσεων, ενισχύοντας τη διαπραγματευτική ισχύ των εργαζομένων και τη σταθερότητα των κανόνων. Ωστόσο, το αν θα μεταφραστεί πράγματι σε υψηλότερους μισθούς θα κριθεί από τη δυναμική των κλαδικών διαπραγματεύσεων, την αντοχή των επιχειρήσεων σε αυξημένο εργασιακό κόστος και –κυρίως– από το κατά πόσο οι κοινωνικοί εταίροι θα αξιοποιήσουν το νέο πλαίσιο για ουσιαστικές συμφωνίες και όχι για επικοινωνιακές ανακοινώσεις.
#εργασία #συλλογικές_συμβάσεις #μισθοί #ΓΣΕΕ #ΟΜΕΔ
