Η κυβέρνηση της Πολωνίας προχωρά σε σταδιακή κατάργηση του ειδικού καθεστώτος οικονομικής και κοινωνικής στήριξης προς τους Ουκρανούς πρόσφυγες, τέσσερα χρόνια μετά την έναρξη του πολέμου. Επιχειρηματικοί φορείς προειδοποιούν ότι η αλλαγή μπορεί να παραλύσει την αγορά εργασίας, καθώς οι Ουκρανοί καλύπτουν κρίσιμο τμήμα του εργατικού δυναμικού.
Η φιλοευρωπαϊκή κυβέρνηση της Πολωνίας ανακοίνωσε την πρόθεσή της να βάλει σταδιακό τέλος στην έκτακτη οικονομική βοήθεια και στα ειδικά προνόμια που θεσπίστηκαν το 2022 για τους Ουκρανούς πρόσφυγες. Το πλαίσιο αυτό είχε υιοθετηθεί ως άμεση απάντηση στο μαζικό κύμα εκτοπισμένων που κατέφυγαν στην Πολωνία μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
«Τέσσερα χρόνια μετά, η κατάσταση είναι πιο σταθερή» δήλωσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Άνταμ Σλάπκα, εξηγώντας ότι οι «έκτακτες ρυθμίσεις» μπορούν πλέον να αποσυρθούν και να αντικατασταθούν από «μόνιμες λύσεις». Το σχετικό νομοσχέδιο θα κατατεθεί στο πολωνικό κοινοβούλιο τις επόμενες ημέρες.
Τι αλλάζει για στέγαση, υγεία και επιδόματα
Σύμφωνα με το κείμενο του νομοσχεδίου, καταργείται το ξεχωριστό σύστημα παροχής βοήθειας που είχε δημιουργηθεί ειδικά για τους Ουκρανούς πρόσφυγες. Αυτό σημαίνει ότι σταματούν ορισμένα προνομιακά δικαιώματα σε τρεις κρίσιμους τομείς: τη στέγαση, την ιατρική περίθαλψη και τα κοινωνικά επιδόματα.
Οι πρόσφυγες θα υπάγονται πλέον, σε μεγάλο βαθμό, στο γενικό καθεστώς που ισχύει για τους αλλοδαπούς στην Πολωνία. Ωστόσο, η κυβέρνηση διατηρεί ορισμένα μέτρα, κυρίως αυτά που αφορούν τη νόμιμη παραμονή τους στη χώρα, ώστε να μην τεθεί σε κίνδυνο το καθεστώς διαμονής εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων.
Η κίνηση αυτή αντανακλά μια ευρύτερη τάση «κανονικοποίησης» της παρουσίας των Ουκρανών στην Πολωνία: από μια βραχυπρόθεσμη ανθρωπιστική απάντηση σε ένα μακροπρόθεσμο μεταναστευτικό και κοινωνικό ζήτημα, με αντίστοιχες πολιτικές προσαρμογές.
Πίεση από την αγορά εργασίας και πολιτικός διχασμός
Το νομοσχέδιο έχει ήδη προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από τον επιχειρηματικό κόσμο. Η Συνομοσπονδία Λεβιάταν, που εκπροσωπεί τους επικεφαλής επιχειρήσεων, προειδοποιεί ότι η κατάργηση των ειδικών ρυθμίσεων «μπορεί να παραλύσει την αγορά εργασίας». Όπως επισημαίνει, χάρη στο προηγούμενο καθεστώς είχαν τη δυνατότητα να εργάζονται νόμιμα περίπου 1,24 εκατ. Ουκρανοί, οι οποίοι πλέον αποτελούν το 66% των αλλοδαπών εργαζομένων στην Πολωνία.
Για πολλές πολωνικές επιχειρήσεις –ιδίως στη βιομηχανία, τις κατασκευές και τις υπηρεσίες χαμηλής ειδίκευσης– οι Ουκρανοί εργαζόμενοι έχουν λειτουργήσει ως κρίσιμο «μαξιλάρι» απέναντι στη δημογραφική γήρανση και την έλλειψη εγχώριου εργατικού δυναμικού. Ενδεχόμενη αποχώρηση ή περιθωριοποίησή τους θα μπορούσε να αυξήσει το μισθολογικό κόστος και να πλήξει την ανταγωνιστικότητα.
Την ίδια ώρα, η πολωνική κοινωνία εμφανίζεται βαθιά διχασμένη. Δημοσκόπηση που δημοσιοποιήθηκε τον Ιανουάριο δείχνει ότι το 48% των πολιτών συμφωνεί με τη συνέχιση της βοήθειας προς τους Ουκρανούς πρόσφυγες, ενώ το 46% διαφωνεί. Στο πολιτικό επίπεδο, ο εθνικιστής πρόεδρος Κάρολ Ναβρότσκι έχει ήδη δηλώσει ότι δεν θα επικυρώσει κανέναν νόμο που θα αφορά ειδική βοήθεια σε Ουκρανούς πολίτες, στέλνοντας μήνυμα σκληρής γραμμής.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η Πολωνία επιχειρεί να μεταβεί από τη λογική «έκτακτης φιλοξενίας» σε μια πιο αυστηρή, μακροπρόθεσμη διαχείριση της ουκρανικής παρουσίας, υπό την πίεση κόπωσης της κοινής γνώμης και εθνικιστικών αντανακλαστικών. Όμως, με δεδομένη την εξάρτηση της οικονομίας από τους Ουκρανούς εργαζόμενους, η απότομη συρρίκνωση των προνομίων τους ενέχει σοβαρό ρίσκο για την αγορά εργασίας και την αναπτυξιακή δυναμική της χώρας. Η ισορροπία ανάμεσα στην κοινωνική συνοχή, την πολιτική ρητορική και τις πραγματικές ανάγκες της οικονομίας θα κρίνει τελικά την επιτυχία ή την αποτυχία της επιλογής αυτής.
#Πολωνία #Ουκρανία #Πρόσφυγες #ΑγοράΕργασίας #Ευρώπη
