Περιφερειακά Προγράμματα Ανάπτυξης συνολικού ύψους 988 εκατ. ευρώ για Κρήτη, Δυτική Ελλάδα και Στερεά Ελλάδα ενέκρινε ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης, στο πλαίσιο του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης 2026-2030. Η στόχευση μετατοπίζεται σε υποδομές, κλιματική ανθεκτικότητα και πράσινο-ψηφιακό μετασχηματισμό, με σαφείς διαφοροποιήσεις ανά Περιφέρεια.
Ένα πακέτο σχεδόν 1 δισ. ευρώ διοχετεύεται στις Περιφέρειες Κρήτης, Δυτικής Ελλάδας και Στερεάς Ελλάδας, μετά την έγκριση των νέων Περιφερειακών Προγραμμάτων Ανάπτυξης (ΠΠΑ) από τον αναπληρωτή υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκο Παπαθανάση. Τα προγράμματα εντάσσονται στο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης (ΕΠΑ) 2026-2030 και φιλοδοξούν να καταστήσουν την περιφερειακή και τοπική ανάπτυξη κεντρικό πυλώνα αξιοποίησης εθνικών πόρων.
Ο συνολικός προϋπολογισμός ανέρχεται σε 988 εκατ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένης της υπερδέσμευσης, δηλαδή της πρόβλεψης για επιπλέον έργα πέραν του αρχικού φακέλου. Και στις τρεις Περιφέρειες καταγράφεται αύξηση πόρων σε σχέση με την περίοδο 2021-2025, στοιχείο που υποδηλώνει αναβάθμιση του ρόλου τους στον αναπτυξιακό σχεδιασμό.
Δυτική Ελλάδα και Στερεά: έμφαση σε υποδομές και κλιματική κρίση
Για τη Δυτική Ελλάδα, ο αρχικός προϋπολογισμός διαμορφώνεται στα 285 εκατ. ευρώ, αυξημένος κατά 5,17% σε σχέση με την προηγούμενη προγραμματική περίοδο. Με την υπερδέσμευση, οι διαθέσιμοι πόροι φθάνουν τα 370,5 εκατ. ευρώ. Η κατανομή δείχνει σαφή προτεραιοποίηση των έργων σκληρών υποδομών: το 50,88% κατευθύνεται σε υποδομές και μεταφορές, ενώ 19,44% διοχετεύεται στην πολιτική προστασία και την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης. Ακολουθούν η κοινωνική συνοχή (12,11%), η πράσινη ανάπτυξη (7,40%), η καινοτομία και εξωστρέφεια (5,51%), η υποστήριξη προγραμμάτων (3,16%) και ο ψηφιακός μετασχηματισμός με τεχνητή νοημοσύνη (1,51%).
Στη Στερεά Ελλάδα, ο αρχικός προϋπολογισμός ανέρχεται σε 275 εκατ. ευρώ, αυξημένος κατά 6,18%, με το συνολικό πακέτο –μαζί με την υπερδέσμευση– να φτάνει τα 357,5 εκατ. ευρώ. Η Περιφέρεια επιλέγει πιο ισορροπημένη κατανομή: 36% σε υποδομές και μεταφορές, 20% σε πολιτική προστασία και κλιματική κρίση, 19% σε πράσινη ανάπτυξη και 15% σε κοινωνική συνοχή. Η καινοτομία και εξωστρέφεια περιορίζονται στο 4%, ενώ άλλο ένα 4% αφορά διοικητική υποστήριξη. Το μείγμα αυτό παραπέμπει σε μια Περιφέρεια που επιχειρεί να συνδυάσει έργα υποδομής με ισχυρή περιβαλλοντική και κοινωνική διάσταση.
Κρήτη: πράσινη και καινοτόμος στροφή με αυξημένο προϋπολογισμό
Η Κρήτη εμφανίζει τη μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση πόρων: ο αρχικός προϋπολογισμός διαμορφώνεται στα 200 εκατ. ευρώ, ενισχυμένος κατά 14,29% έναντι της περιόδου 2021-2025. Με την υπερδέσμευση, οι πόροι για νέες παρεμβάσεις φθάνουν τα 260 εκατ. ευρώ. Αν και οι υποδομές και μεταφορές παραμένουν η μεγαλύτερη κατηγορία (35%), η Περιφέρεια στρέφεται έντονα προς την πράσινη και κλιματική ατζέντα: 19% σε πράσινη ανάπτυξη και πράσινο μετασχηματισμό και 17% σε πολιτική προστασία και κλιματική κρίση.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το υψηλό ποσοστό για καινοτομία, εξωστρέφεια και ανταγωνιστικότητα (14,5%), που συνδέεται με τον τουρισμό, την αγροδιατροφή και την έρευνα. Η κοινωνική συνοχή λαμβάνει 9,53%, η υποστήριξη προγραμμάτων 3,55%, ενώ ο ψηφιακός μετασχηματισμός και η τεχνητή νοημοσύνη απορροφούν 1,42%. Το προφίλ αυτό παραπέμπει σε μια Περιφέρεια που επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα, μεταβαίνοντας παράλληλα σε πιο βιώσιμα και τεχνολογικά προηγμένα μοντέλα ανάπτυξης.
Σύμφωνα με το υπουργείο, ανάλογες εγκρίσεις ΠΠΑ για τις υπόλοιπες Περιφέρειες της χώρας αναμένονται σύντομα, ώστε να συμπληρωθεί το εθνικό μωσαϊκό της περιφερειακής πολιτικής για την περίοδο 2026-2030.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η έγκριση των τριών ΠΠΑ δείχνει στροφή του εθνικού σχεδιασμού από την κεντρική διαχείριση σε πιο αποκεντρωμένες, περιφερειακά στοχευμένες παρεμβάσεις. Ωστόσο, το πραγματικό στοίχημα δεν είναι το ύψος των πόρων αλλά η ταχύτητα ωρίμανσης, η ποιότητα των έργων και η ικανότητα των Περιφερειών να μετατρέψουν τα κονδύλια σε μόνιμη αύξηση παραγωγικότητας και ανθεκτικότητας, και όχι σε αποσπασματικές εργολαβίες χωρίς αναπτυξιακό αποτύπωμα.
#ΠεριφερειακάΠρογράμματα #Κρήτη #ΔυτικήΕλλάδα #ΣτερεάΕλλάδα #Ανάπτυξη
