Η νέα τροποποίηση της σύμβασης του Δημοσίου με τη Hellenic Train άναψε τα αίματα στη Βουλή, με την κυβέρνηση να υπόσχεται πλήρη ψηφιοποίηση του άξονα Αθήνα-Θεσσαλονίκη έως το καλοκαίρι του 2026 και την αντιπολίτευση να μιλά για «φιάσκο» και ετεροβαρή συμφωνία. Κεντρικό επίδικο η μέχρι σήμερα ανεκπλήρωτη επενδυτική δέσμευση του ιταλικού ομίλου και η πραγματική ισχύς των ρητρών καταγγελίας από το 2027.
Η επεξεργασία του νομοσχεδίου για την κύρωση της τροποποίησης της σύμβασης του Ελληνικού Δημοσίου με τη Hellenic Train στην Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου ανέδειξε εκ νέου το στρατηγικό έλλειμμα αξιοπιστίας στο σιδηροδρομικό σύστημα. Ο υφυπουργός Υποδομών και Μεταφορών Κωνσταντίνος Κυρανάκης αναγνώρισε δημόσια ότι ο ιταλικός όμιλος δεν έχει υλοποιήσει έως σήμερα τις επενδύσεις που είχε υποσχεθεί, παρά μνημόνια και δηλώσεις προθέσεων.
Παράλληλα, επιχείρησε να αντιστρέψει το κλίμα με μια ιδιαίτερα φιλόδοξη δέσμευση: ότι «το καλοκαίρι του ’26» ο σιδηροδρομικός άξονας Αθήνα-Θεσσαλονίκη θα διαθέτει «100% σηματοδότηση, 100% τηλεδιοίκηση, 100% ETCS», δηλαδή πλήρες σύστημα αυτόματης πέδησης, υποστηρίζοντας πως το χρονοδιάγραμμα θα είναι «ασφυκτικό» και χωρίς καμία παράταση.
Η κυβερνητική γραμμή: αυστηρές ρήτρες και απειλή απομάκρυνσης
Ο υφυπουργός περιέγραψε τη νέα σύμβαση ως εργαλείο πίεσης προς τη Hellenic Train. Όπως είπε, εάν ο ανάδοχος δεν προχωρήσει στις συμφωνημένες επενδύσεις, με αιχμή τον εκσυγχρονισμό του τροχαίου υλικού με ολοκαίνουργια τρένα, το Δημόσιο θα μπορεί από τις αρχές του 2027 να ενεργοποιήσει ρήτρα καταγγελίας. Αυτό, τυπικά, ανοίγει τον δρόμο ώστε η σύμβαση δημόσιας υπηρεσίας να μεταβιβαστεί σε άλλη επιχείρηση, «ακόμη και κρατική».
Η παραδοχή των σοβαρών ελλείψεων στην υποδομή –«ναι, η υποδομή έχει πάρα πολλά προβλήματα»– συνοδεύτηκε από τη διαβεβαίωση ότι γίνονται παρεμβάσεις σε όλη την Ελλάδα, όχι μόνο στα μεγάλα αστικά κέντρα. Ωστόσο, παραμένει θολό πόσο δεσμευτικές και άμεσα εφαρμόσιμες είναι οι ρήτρες, δεδομένης της μέχρι σήμερα εμπειρίας από τις σχέσεις κράτους – ιδιωτών παρόχων στις μεταφορές.
Αντιπολίτευση: «Μεγάλο φιάσκο» και κοινωνικοποίηση ζημιών
Τα κόμματα της αντιπολίτευσης προσέγγισαν τη νέα σύμβαση ως συνέχεια μιας αποτυχημένης ιδιωτικοποίησης. Ο εισηγητής του ΠΑΣΟΚ, Ανδρέας Νικολαΐδης, υπογράμμισε ότι η Βουλή καλείται να κυρώσει μια ήδη υπογεγραμμένη σύμβαση, καθιστώντας ουσιαστικά αδύνατη οποιαδήποτε ουσιαστική βελτίωση. Ζήτησε πλήρη απολογισμό της πρώτης σύμβασης και χαρακτήρισε τη νέα συμφωνία «ετεροβαρή» εις βάρος του Δημοσίου, επιμένοντας ότι οι σιδηροδρομικές μεταφορές βρίσκονται «στη χειρότερη κατάσταση από ποτέ».
Από τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, ο Αλέξανδρος Μεϊκόπουλος παρομοίασε τη σύμβαση με ταινία με τίτλο «το μεγάλο φιάσκο – η επιστροφή», κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι «τσιμεντώνει» το μονοπώλιο της Hellenic Train και αποδυναμώνει την διαπραγματευτική ισχύ του κράτους. Κατά τον ίδιο, η ελληνική κοινωνία «πληρώνει χρυσό έναν σιδηρόδρομο εγκαταλειμμένο στην τύχη του», με τη σύμβαση να αποτελεί «επιτομή της κοινωνικοποίησης των ζημιών και της ιδιωτικοποίησης των κερδών».
Ο Χρήστος Κατσώτης, εισηγητής του ΚΚΕ, συνέδεσε ευθέως τη λογική λειτουργίας των σιδηροδρόμων με κριτήριο το κέρδος με την αύξηση κόστους για τους επιβάτες, την επιδείνωση των συνθηκών για τους εργαζόμενους αλλά και με τραγωδίες όπως αυτή των Τεμπών. Κατά την προσέγγιση του ΚΚΕ, η εμπορευματοποίηση των μεταφορών παράγει συστημικά ελλείμματα ασφάλειας.
Το διακύβευμα για Δημόσιο, επιβάτες και αγορά
Πίσω από την κοινοβουλευτική σύγκρουση κρύβεται ένα κρίσιμο ερώτημα πολιτικής: μπορεί το κράτος να επιβάλει σε έναν ιδιώτη πάροχο επενδύσεις και ποιοτικές υπηρεσίες όταν ο ίδιος κατέχει de facto μονοπωλιακή θέση; Η απειλή καταγγελίας από το 2027 είναι μεν θεσμικά σημαντική, αλλά χωρίς σαφή στρατηγική για εναλλακτικό πάροχο –ή για επανεθνικοποίηση– κινδυνεύει να μείνει κενό γράμμα.
Για τους επιβάτες, η ουσία θα κριθεί σε τρία επίπεδα: αν πράγματι θα εγκατασταθούν πλήρως τα κρίσιμα συστήματα ασφαλείας (σηματοδότηση, τηλεδιοίκηση, ETCS) στο υποσχεθέν χρονοδιάγραμμα· αν θα βελτιωθεί η αξιοπιστία και η συχνότητα των δρομολογίων· και αν το κόστος μετακίνησης θα παραμείνει προσιτό. Για το Δημόσιο, το στοίχημα είναι να αποδείξει ότι δεν είναι όμηρος μιας κακής ιδιωτικοποίησης αλλά μπορεί να διαπραγματεύεται και να επιβάλλει όρους προς όφελος του δημοσίου συμφέροντος.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η νέα σύμβαση με τη Hellenic Train δείχνει περισσότερο προσπάθεια να «συμμαζευτεί» μια προβληματική ιδιωτικοποίηση παρά πραγματική αναθεμελίωση του σιδηροδρόμου. Αν οι ρήτρες δεν εφαρμοστούν στην πράξη και αν δεν υπάρξει εναλλακτικό σχέδιο παρόχου, το Δημόσιο κινδυνεύει να συνεχίσει να πληρώνει ακριβά για έναν υποβαθμισμένο σιδηρόδρομο, με το πολιτικό κόστος να αυξάνεται κάθε φορά που το σύστημα αποτυγχάνει.
#HellenicTrain #Βουλή #Σιδηρόδρομοι #Μεταφορές
