Σε μόλις επτάμισι μήνες η Ελλάδα πρέπει να ολοκληρώσει 178 ορόσημα και στόχους για να εξασφαλίσει τις δύο τελευταίες δόσεις, ύψους 13,7 δισ. ευρώ, από το Ταμείο Ανάκαμψης. Το βάρος πέφτει σε κρίσιμα έργα υποδομών, υγείας, ψηφιακού μετασχηματισμού και ιδιωτικών επενδύσεων, με ορατό τον κίνδυνο απωλειών, ιδίως στο σκέλος των δανείων.
Η τελική στροφή για το ελληνικό σχέδιο «Ελλάδα 2.0» είναι και η πιο απαιτητική. Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών καλείται, μέχρι το τέλος Αυγούστου, να υλοποιήσει 178 ορόσημα και στόχους προκειμένου να εισπράξει τα τελευταία 13,7 δισ. ευρώ από τα συνολικά 36 δισ. ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Πρόκειται για ένα συμπιεσμένο χρονοδιάγραμμα περίπου 7,5 μηνών, μετά από τέσσερις αναθεωρήσεις του προγράμματος που «καθάρισαν» δύσκολα έργα και μετέφεραν όσα δεν προλάβαιναν στο ΕΣΠΑ.
Δομή των τελευταίων δόσεων και ρόλος των δανείων
Με βάση την τελευταία αναθεώρηση, το 8ο αίτημα επιχορηγήσεων ανέρχεται σε 1,7 δισ. ευρώ και θα συνοδευθεί από το 7ο αίτημα δανείων ύψους 1,3 δισ. ευρώ. Το πακέτο των 3 δισ. ευρώ αναμένεται να ζητηθεί έως το τέλος Απριλίου. Ακολουθεί το 9ο και τελευταίο αίτημα επιχορηγήσεων, ύψους 4,4 δισ. ευρώ, μαζί με το 8ο αίτημα δανείων 5,2 δισ. ευρώ. Συνολικά, τα αιτήματα του φθινοπώρου φτάνουν τα 9,6 δισ. ευρώ, σχεδόν το 27% του συνολικού envelope.
Το σκέλος των δανείων είναι στενά συνδεδεμένο με την πρόοδο των ιδιωτικών επενδύσεων, οι οποίες χρηματοδοτούνται κατά 35%-50% από πόρους του Ταμείου. Οι καθυστερήσεις που είχαν καταγραφεί αποσυμπιέστηκαν εν μέρει με τη μεταφορά δανείων 2 δισ. ευρώ στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα (ΕΑΤ). Ωστόσο, αυτή η κίνηση μετατρέπεται τώρα σε κρίσιμο ορόσημο: η ΕΑΤ πρέπει να αξιολογηθεί και να αναβαθμιστεί, ώστε να μπορεί να αξιοποιεί απευθείας κοινοτικά κονδύλια.
Εφόσον η διαδικασία ολοκληρωθεί επιτυχώς, η ΕΑΤ θα αντλήσει περί τα 2 δισ. ευρώ ως κεφαλαιακή ενίσχυση, τα οποία θα διοχετευθούν σε νέα δάνεια προς επιχειρήσεις, κυρίως μικρομεσαίες. Η κυβέρνηση στοχεύει να απορροφήσει το σύνολο των 36 δισ. ευρώ, αλλά αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο απωλειών στο σκέλος των δανείων, δίνοντας σαφή προτεραιότητα στις μη επιστρεπτέες επιχορηγήσεις.
Τα κρίσιμα ορόσημα σε υποδομές, υγεία και ψηφιακό κράτος
Για την εκταμίευση της 8ης δόσης επιχορηγήσεων, μεταξύ άλλων, πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί:
– Η έκδοση άδειας για έργα δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα, που συνδέονται με τη μετάβαση στη χαμηλή εκπομπή ρύπων.
– Η ψήφιση νέου πλαισίου για τα επιδόματα ανεργίας, με έμφαση στην ενεργητική πολιτική απασχόλησης.
– Η αναβάθμιση του συνόλου των υποδομών του ΕΣΥ, τόσο στα νοσοκομεία όσο και στην πρωτοβάθμια φροντίδα.
– Η ολοκλήρωση του νέου ολοκληρωμένου πληροφοριακού συστήματος της ΑΑΔΕ.
Για το 9ο και τελικό αίτημα τα ορόσημα είναι ακόμη πιο σύνθετα και «βαριά» σε τεχνικό και διοικητικό επίπεδο. Περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, έργα στον αυτοκινητόδρομο Ε‑65 (τμήμα Τρίκαλα – Εγνατία), εργασίες στον ΒΟΑΚ, κατασκευή τμημάτων προαστιακού στη Δυτική Αττική και ψηφιακό μετασχηματισμό των σιδηροδρόμων. Προβλέπονται επίσης έργα αποκατάστασης οδικών και σιδηροδρομικών δικτύων που υπέστησαν ζημιές από τις κακοκαιρίες «Daniel» και «Elias», η ολοκλήρωση του Εθνικού Κτηματολογίου, παρεμβάσεις σε περιοχές δίκαιης μετάβασης, πολεοδομικά σχέδια και υποδομές οπτικών ινών σε κτίρια.
Στο κοινωνικό και θεσμικό σκέλος, τα ορόσημα αφορούν την ολοκλήρωση νέων δικαστικών κτιρίων, την πλήρη λειτουργία ηλεκτρονικού μητρώου, επενδύσεις για την ψηφιοποίηση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, μόνιμη μείωση του clawback κατά 400 εκατ. ευρώ, ανακαίνιση διαμερισμάτων κοινωνικής στέγασης και πρωτοβάθμιους προσεισμικούς ελέγχους σε δημόσια κτίρια.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η τελική φάση του Ταμείου Ανάκαμψης λειτουργεί ως stress test για την ελληνική διοίκηση: αν τα ορόσημα χαθούν, χάνονται ανεπιστρεπτί πόροι, ιδίως για υποδομές και ΜμΕ. Το στοίχημα δεν είναι μόνο λογιστικό – είναι αν η χώρα μπορεί, σε τόσο στενό χρόνο, να μετατρέψει το «χαρτί» των δεσμεύσεων σε απτά έργα που θα αλλάξουν το παραγωγικό της μοντέλο.
#ΤαμείοΑνάκαμψης #Ελλάδα20 #Οικονομία #Επενδύσεις #Υποδομές
