Η κυβέρνηση παρουσίασε τον νέο ψηφιακό δικαστικό φάκελο, ένα έργο που υπόσχεται δραστική μείωση της γραφειοκρατίας και σημαντική επιτάχυνση στην εκδίκαση υποθέσεων. Το σύστημα ξεκινά από την τακτική διαδικασία της πολιτικής δικαιοσύνης την 1η Απριλίου και προβλέπεται να καλύπτει το σύνολο των υποθέσεων έως το 2027.
Ένα από τα πιο φιλόδοξα βήματα εκσυγχρονισμού της ελληνικής Δικαιοσύνης παρουσιάστηκε στον Κυριάκο Μητσοτάκη: ο ψηφιακός δικαστικός φάκελος, που φιλοδοξεί να αντικαταστήσει τις ογκώδεις χάρτινες δικογραφίες με ένα ενιαίο, πλήρως ηλεκτρονικό περιβάλλον. Το έργο εντάσσεται στην αναβάθμιση του Ολοκληρωμένου Συστήματος Διαχείρισης Δικαστικών Υποθέσεων Πολιτικής και Ποινικής Δικαιοσύνης και χρηματοδοτείται σε μεγάλο βαθμό από ευρωπαϊκούς πόρους.
Πώς λειτουργεί ο νέος ψηφιακός φάκελος
Ο ψηφιακός δικαστικός φάκελος συγκεντρώνει σε ένα σημείο ολόκληρη τη δικογραφία μιας υπόθεσης: αγωγές, υπομνήματα, αποδεικτικά έγγραφα, πράξεις του δικαστηρίου και ενημέρωση για την πορεία και την έκδοση της απόφασης. Δικαστές, δικηγόροι και δικαστικοί υπάλληλοι αποκτούν άμεση πρόσβαση με ένα κλικ, χωρίς φυσική μετακίνηση και χωρίς εκτύπωση εκατοντάδων σελίδων.
Κάθε έγγραφο που αναρτάται φέρει αποδεικτικό κατάθεσης και οι εκτυπώσεις από το σύστημα αναγνωρίζονται ως επίσημα και επαληθεύσιμα αντίγραφα. Το σύστημα λειτουργεί ως κεντρικό αποθετήριο στο cloud του Δημοσίου, με ενισχυμένες δικλίδες ασφαλείας, επιτρέποντας την απομακρυσμένη εργασία χωρίς έκθεση σε κινδύνους απώλειας ή αλλοίωσης φυσικών φακέλων.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα της αλλαγής κλίμακας είναι η κατάθεση αγωγής για υπόθεση Κτηματολογίου, την οποία ο δικηγόρος Βασίλης Αποστολίδης ολοκλήρωσε σε περίπου 10 λεπτά από τον υπολογιστή του, διαδικασία που μέχρι σήμερα απαιτούσε τουλάχιστον δύο εργάσιμες ημέρες, διαδοχικές επισκέψεις σε υπηρεσίες και εκτύπωση εκατοντάδων σελίδων.
Χρονοδιάγραμμα εφαρμογής και πολιτικό αποτύπωμα
Από την 1η Απριλίου εντάσσονται στο νέο σύστημα όλες οι υποθέσεις της τακτικής διαδικασίας της πολιτικής δικαιοσύνης, που αντιστοιχούν περίπου στο 60% του συνόλου των δικών. Ο σχεδιασμός προβλέπει σταδιακή επέκταση, ώστε μέχρι το 2027 ο ψηφιακός φάκελος να καλύπτει όλο το φάσμα των δικαστικών υποθέσεων, συμπεριλαμβανομένης της ποινικής δικαιοσύνης.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης μίλησε για «άλμα» προς τη Δικαιοσύνη του 21ου αιώνα, υπογραμμίζοντας ότι το έργο εξοικονομεί χρόνο, περιορίζει τη γραφειοκρατία, ενισχύει τη διαφάνεια και αποτελεί παράδειγμα αξιοποίησης ευρωπαϊκών πόρων σε κρίσιμες θεσμικές υποδομές. Ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης χαρακτήρισε την παρέμβαση «τομή που εκκρεμούσε επί έναν αιώνα», φτάνοντας μάλιστα στο σημείο να υποστηρίξει ότι η μέθοδος που εφαρμόζεται «δεν υπάρχει πουθενά στον κόσμο», θέλοντας να αναδείξει τον πρωτοποριακό χαρακτήρα του εγχειρήματος.
Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου στάθηκε στη λογική του «ενός σημείου εισόδου» για δικαστές και δικηγόρους, που δεν θα χρειάζεται πλέον να περιπλανώνται σε πολλαπλές πλατφόρμες, αλλά θα έχουν σε ένα ενιαίο περιβάλλον όλη την ιστορία της δίκης και την ενημέρωση για την έκδοση αποφάσεων.
Διαρθρωτικές επιπτώσεις και ανοιχτά ερωτήματα
Η κυβέρνηση επενδύει πολιτικά στον ψηφιακό φάκελο ως πολλαπλασιαστή εμπιστοσύνης στην ελληνική Δικαιοσύνη, έναν τομέα όπου οι καθυστερήσεις έχουν άμεσο οικονομικό κόστος (επενδύσεις, συμβάσεις, εμπορικές διαφορές) και σοβαρό θεσμικό αποτύπωμα. Η εξοικονόμηση εργατοωρών, η μείωση του όγκου χαρτιού και το καλύτερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα είναι μετρήσιμα οφέλη.
Ωστόσο, η επιτυχία του εγχειρήματος θα κριθεί από τρεις παραμέτρους: την ποιότητα της τεχνικής υλοποίησης (ταχύτητα, ασφάλεια, διαλειτουργικότητα με άλλες βάσεις δεδομένων του Δημοσίου), την εκπαίδευση και αποδοχή από τους χρήστες (δικαστές, δικηγόροι, υπάλληλοι) και τη συνέπεια στην τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων έως το 2027. Χωρίς αυτά, ο κίνδυνος να μείνει το έργο «βιτρίνα» είναι υπαρκτός.
Σχόλιο SBCTV.gr: Ο ψηφιακός δικαστικός φάκελος είναι από τα λίγα έργα e-Justice που μπορούν πράγματι να αλλάξουν τους χρόνους απονομής Δικαιοσύνης και το επενδυτικό κλίμα, αλλά η ρητορική περί «παγκόσμιας πρωτοπορίας» θα πρέπει να συνοδευτεί από ψυχρή αξιολόγηση, αυστηρά SLA και διαρκή έλεγχο εφαρμογής στα ακροατήρια – εκεί όπου κρίνεται αν η μεταρρύθμιση είναι ουσία ή επικοινωνία.
#Δικαιοσύνη #ΨηφιακόςΦάκελος #ΨηφιακόΚράτος
