Η ΕΕ καταργεί από την 1η Ιουλίου το αφορολόγητο όριο στα μικροδέματα από Κίνα και τρίτες χώρες, επιβάλλοντας νέο πάγιο δασμό τουλάχιστον 3 ευρώ ανά κατηγορία προϊόντος. Το μέτρο στοχεύει στην ανάσχεση της εμπορικής επέλασης πλατφορμών όπως Temu και Shein και στην προστασία των ευρωπαίων πωλητών, αλλά μεταφράζεται σε σημαντική επιβάρυνση για τους καταναλωτές.
Η χθεσινή απόφαση του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης βάζει τέλος στην εποχή των σχεδόν αφορολόγητων online αγορών από κινεζικές και λοιπές τρίτες χώρες πλατφόρμες, όπως οι Temu και Shein. Από την 1η Ιουλίου, κάθε μικρό δέμα που εισέρχεται στην ΕΕ θα υπόκειται σε δασμούς, ακόμη κι αν η αξία του είναι πολύ κάτω από τα 150 ευρώ, όριο κάτω από το οποίο μέχρι σήμερα ίσχυε πλήρης απαλλαγή.
Κατάργηση ατέλειας και «κρυφός» πολλαπλασιαστής κόστους
Η κομβική αλλαγή είναι η κατάργηση της ατέλειας για δέματα αξίας κάτω των 150 ευρώ και η εισαγωγή ενός ελάχιστου δασμού 3 ευρώ. Ωστόσο, η ουσία του μέτρου βρίσκεται στον τρόπο εφαρμογής: ο δασμός δεν επιβάλλεται ανά δέμα, αλλά ανά δασμολογική κατηγορία προϊόντος που περιέχεται σε αυτό.
Στην πράξη, ένα ενιαίο πακέτο που περιλαμβάνει προϊόντα από δύο διαφορετικές δασμολογικές κατηγορίες –για παράδειγμα, μία μεταξωτή μπλούζα (Κατηγορία 1) και δύο μάλλινες μπλούζες (Κατηγορία 2)– αντιμετωπίζεται τελωνειακά ως δύο διακριτά είδη. Αυτό σημαίνει δασμό 3 ευρώ για κάθε κατηγορία, δηλαδή συνολικά 6 ευρώ για ένα και μόνο δέμα.
Εάν στο ίδιο δέμα υπάρχουν τρεις ή τέσσερις κατηγορίες προϊόντων, ο δασμός ανεβαίνει στα 9 ή 12 ευρώ αντίστοιχα. Έτσι, οι μέχρι πρότινος «ευκαιρίες» από κινεζικές πλατφόρμες, ειδικά για μικρές και πολυποίκιλες παραγγελίες, καθίστανται σταδιακά οικονομικά ασύμφορες.
Μεταβατική περίοδος έως το 2028 και ψηφιακός εκτελωνισμός
Η εφαρμογή του νέου πλαισίου ξεκινά την 1η Ιουλίου 2026 και εξελίσσεται σε δύο φάσεις. Στη μεταβατική περίοδο, από 1η Ιουλίου 2026 έως 1η Ιουλίου 2028, καταργείται η ατέλεια για δέματα κάτω των 150 ευρώ και ενεργοποιείται ο «προσωρινός» πάγιος δασμός 3 ευρώ ανά δασμολογική κατηγορία προϊόντος.
Παράλληλα, σχεδιάζεται η επιβολή πρόσθετου «τέλους διεκπεραίωσης» ανά εισερχόμενο δέμα από Κίνα, διακριτού από τον δασμό των 3 ευρώ. Οι λεπτομέρειες για το ύψος και τον ακριβή τρόπο εφαρμογής του δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί, ωστόσο εξετάζονται στο πλαίσιο της ευρύτερης τελωνειακής μεταρρύθμισης και εκτιμάται ότι θα τεθούν σε ισχύ εντός του 2026.
Από το 2028, ο προσωρινός δασμός θα αντικατασταθεί από πλήρεις, κανονικούς τελωνειακούς δασμούς ανά προϊόν. Τότε θα λειτουργήσει πλήρως και ο νέος Τελωνειακός Κόμβος Δεδομένων της ΕΕ (EU Customs Data Hub), μια ψηφιακή πλατφόρμα που θα επιτρέπει κεντρικό, αυτοματοποιημένο και μαζικό εκτελωνισμό σε επίπεδο Ένωσης.
Στόχος: ανάχωμα στην κινεζική «εισβολή» και αποκατάσταση ανταγωνισμού
Οι Βρυξέλλες επιχειρούν με αυτόν τον τρόπο να υψώσουν ένα τελωνειακό «τείχος προστασίας» απέναντι στον κατακλυσμό μικροδεμάτων που εισέρχονται σήμερα στην ΕΕ χωρίς ουσιαστική δασμολόγηση. Το φαινόμενο έχει προκαλέσει έντονη πίεση στους ευρωπαίους λιανέμπορους, οι οποίοι καταγγέλλουν αθέμιτο ανταγωνισμό από πλατφόρμες τρίτων χωρών που αξιοποιούν τα κενά του καθεστώτος ατέλειας.
Για τους Έλληνες και λοιπούς ευρωπαίους καταναλωτές, το νέο πλαίσιο σημαίνει αναπόφευκτη αύξηση του τελικού κόστους στις μικρές online αγορές από Κίνα και άλλες τρίτες χώρες, ειδικά όταν πρόκειται για «μικτά» καλάθια με πολλά διαφορετικά είδη. Η εποχή των πραγματικά φθηνών δεμάτων από πλατφόρμες τύπου Temu και Shein οδεύει προς το τέλος της, καθώς η ΕΕ επιχειρεί να ισορροπήσει την ψηφιακή αγορά με όρους φορολογικής και ανταγωνιστικής ουδετερότητας.
Σχόλιο 
: Η κίνηση της ΕΕ είναι λιγότερο «αντι‑Temu» και περισσότερο στρατηγική άμυνα απέναντι σε ένα μοντέλο μαζικών, υποτιμολογημένων εισαγωγών που διαβρώνει τη φορολογική βάση και τον εγχώριο λιανεμπόριο· το πραγματικό τεστ θα είναι αν οι καταναλωτές στραφούν ξανά σε ευρωπαϊκές πλατφόρμες ή αν απλώς απορροφήσουν το επιπλέον κόστος, διατηρώντας την εξάρτηση από τα κινεζικά marketplaces.
#ΕΕ #δασμοί #Temu #Shein #ηλεκτρονικό_εμπόριο #Κίνα
