Το Παρίσι κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για αποδόμηση του καθεστώτος ελέγχου των πυρηνικών όπλων. Η γαλλική αποτροπή προβάλλεται ως ευρωπαϊκός πυλώνας ασφάλειας.
Η Γαλλία υψώνει τον τόνο της προειδοποίησης απέναντι σε έναν αυξανόμενο κίνδυνο πυρηνικής διασποράς, καθώς το διεθνές πλαίσιο ελέγχου των εξοπλισμών διαβρώνεται ταχύτατα και ολοένα περισσότερα κράτη εξετάζουν την απόκτηση δικών τους πυρηνικών οπλοστασίων.
Κατάρρευση συνθηκών και κλιμάκωση απειλών
Ανώτερος αξιωματούχος του Ελιζέ δήλωσε σε δημοσιογράφους ότι «ζούμε σε μια περίοδο που είναι εκ φύσεως ευνοϊκή για την πυρηνική διασπορά», υπογραμμίζοντας ότι οι πιέσεις πάνω στο διεθνές καθεστώς μη διάδοσης αυξάνονται. Τα σχόλια έρχονται λίγο πριν από την ομιλία του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν για τη γαλλική πυρηνική δοξασία, στις 2 Μαρτίου, όπου αναμένεται να εξηγήσει πώς η γαλλική πυρηνική αποτροπή μπορεί να συμβάλει στην ασφάλεια της Ευρώπης.
Η προειδοποίηση του Παρισιού εντάσσεται σε ένα περιβάλλον όπου κεντρικές συνθήκες ελέγχου πυρηνικών όπλων του Ψυχρού Πολέμου έχουν λήξει χωρίς αντικατάσταση. Η Συνθήκη για τους Πυραύλους Μέσου Βεληνεκούς (INF) τερματίστηκε το 2019, ενώ η συμφωνία New START, που περιόριζε τις στρατηγικές κεφαλές ΗΠΑ και Ρωσίας σε 1.550, εξέπνευσε πρόσφατα και δεν διαφαίνεται ανανέωση στο άμεσο μέλλον. Παράλληλα, η Ρωσία του Βλαντίμιρ Πούτιν έχει προχωρήσει σε επαναλαμβανόμενες πυρηνικές απειλές και σε αναθεώρηση της δικής της πυρηνικής δοctrίνης, μειώνοντας το κατώφλι χρήσης πυρηνικών όπλων.
Ο Γάλλος αξιωματούχος μίλησε για «διάβρωση όσων απέμειναν από το πλαίσιο ελέγχου των εξοπλισμών», σημειώνοντας ότι πυρηνικές δυνάμεις δεν διστάζουν πλέον να συγκρούονται στρατιωτικά, με χαρακτηριστική την αντιπαράθεση Ινδίας–Πακιστάν. Ταυτόχρονα, η Κίνα επιταχύνει την αύξηση του οπλοστασίου της – οι ΗΠΑ εκτιμούν ότι μπορεί να διαθέτει 1.000 πυρηνικές κεφαλές έως το 2030 – ενώ χώρες όπως το Ιράν επιδιώκουν να αναπτύξουν δικές τους δυνατότητες.
Αβεβαιότητα στις συμμαχίες και ευρωπαϊκές αναζητήσεις
Η Γαλλία αναδεικνύει και μια δεύτερη, πολιτική διάσταση του κινδύνου: τη διάχυτη αίσθηση ανασφάλειας σε κράτη που αμφιβάλλουν πλέον για την αξιοπιστία των υφιστάμενων εγγυήσεων ασφαλείας. Ο αξιωματούχος έκανε έμμεση αλλά σαφή αναφορά στις πρόσφατες γεωπολιτικές κινήσεις της Ουάσιγκτον υπό τον Ντόναλντ Τραμπ, οι οποίες έχουν κλονίσει την εμπιστοσύνη συμμάχων.
Σε αυτό το κλίμα, η συζήτηση για «εθνικές» πυρηνικές ασπίδες παύει να είναι ταμπού. Στη Νότια Κορέα και την Ιαπωνία καταγράφεται ανοιχτός δημόσιος διάλογος για το αν θα πρέπει να αναπτύξουν δική τους αποτροπή, ενώ ο πρόεδρος της Πολωνίας Κάρολ Ναβρότσκι έχει ζητήσει να ξεκινήσει η χώρα του προετοιμασία για πυρηνικές άμυνες, επικαλούμενος τη ρωσική απειλή.
Στην Ευρώπη, η γαλλική πυρηνική ομπρέλα έρχεται στο προσκήνιο: Γερμανία και Σουηδία έχουν παραδεχθεί δημόσια ότι βρίσκονται σε συνομιλίες με το Παρίσι για τον ρόλο της γαλλικής αποτροπής στην ευρωπαϊκή ασφάλεια. Το Ελιζέ, ωστόσο, επιμένει ότι παρά τις εντεινόμενες πιέσεις, η Συνθήκη Μη Διάδοσης των Πυρηνικών Όπλων (NPT) παραμένει θεμέλιο του παγκόσμιου συστήματος ελέγχου: «Η NPT δεν είναι νεκρή», τόνισε ο αξιωματούχος.
Η συζήτηση για το μέλλον της πυρηνικής αποτροπής στην Ευρώπη, με τη Γαλλία στο επίκεντρο και το ΝΑΤΟ να αναζητά νέα ισορροπία απέναντι σε Ρωσία και Κίνα, αναμένεται να ενταθεί. Η ομιλία Μακρόν θα αποτελέσει ένδειξη για το αν η ΕΕ θα κινηθεί προς μια πιο αυτόνομη αρχιτεκτονική ασφάλειας ή θα συνεχίσει να στηρίζεται πρωτίστως στην αμερικανική πυρηνική ομπρέλα.
Σχόλιο 
: Η γαλλική παρέμβαση καταγράφει μια επικίνδυνη διπλή τάση: αποσάθρωση των παραδοσιακών συνθηκών ελέγχου και παράλληλη αμφισβήτηση της αξιοπιστίας των συμμαχικών εγγυήσεων. Για την Ευρώπη, το διακύβευμα δεν είναι μόνο τεχνικό ή στρατιωτικό, αλλά βαθιά πολιτικό: είτε θα διαμορφώσει συλλογική στρατηγική κουλτούρα γύρω από την αποτροπή, είτε θα βρεθεί αντιμέτωπη με έναν κατακερματισμό εθνικών πυρηνικών φιλοδοξιών που θα αποδυναμώσει συνολικά την ήπειρο.
#Γαλλία #Πυρηνικά #Ασφάλεια #Ευρώπη #NPT
