Η Ευρωπαϊκή Ένωση αναστέλλει την κύρωση της νέας εμπορικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ, μετά την αιφνιδιαστική επιβολή ενιαίου δασμού 15% από τον Ντόναλντ Τραμπ. Οι Βρυξέλλες ζητούν σαφείς δεσμεύσεις ότι η Ουάσιγκτον θα σεβαστεί το ήδη διαπραγματευμένο πλαίσιο.
Σε νέα φάση αβεβαιότητας εισέρχονται οι διατλαντικές εμπορικές σχέσεις, καθώς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αποφάσισε να παγώσει την πορεία έγκρισης της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ–ΗΠΑ. Αφορμή αποτελεί η απόφαση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να επιβάλει νέο, οριζόντιο δασμό 15% στις εισαγωγές, μετά από απόφαση του Αμερικανικού Ανωτάτου Δικαστηρίου που ακύρωσε μεγάλο μέρος των προηγούμενων παγκόσμιων δασμών του.
Αναστολή ψηφοφορίας και αίτημα για «σαφήνεια»
Η επιτροπή διεθνούς εμπορίου του Ευρωκοινοβουλίου επρόκειτο να ψηφίσει για την κατάργηση των ευρωπαϊκών εισαγωγικών δασμών σε βιομηχανικά προϊόντα από τις ΗΠΑ, κρίσιμο σκέλος της νέας συμφωνίας. Η ψηφοφορία μετατέθηκε, με τον εκπρόσωπο της Κομισιόν Όλοφ Γκιλ να τονίζει ότι οι Βρυξέλλες δεν μπορούν να προχωρήσουν χωρίς ξεκάθαρη εικόνα για την αμερικανική πολιτική δασμών: «Αναμένουμε από τους Αμερικανούς εταίρους να μας εξηγήσουν με ακρίβεια τι συμβαίνει».
Η συμφωνία, που είχε κλείσει η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν με τον Τραμπ τον Ιούλιο του προηγούμενου έτους, προβλέπει ανώτατο δασμό 15% για τα περισσότερα ευρωπαϊκά προϊόντα που εισάγονται στις ΗΠΑ, ενώ η ΕΕ δεσμεύεται να άρει σημαντικό μέρος των δικών της δασμών σε αμερικανικά αγαθά. Πρόκειται για νομικά δεσμευτικό κείμενο, το οποίο όμως απαιτεί την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και των κρατών-μελών.
Οι νέοι δασμοί 15% που ανακοίνωσε ο Τραμπ τίθενται σε ισχύ άμεσα και μπορούν να ισχύσουν για 150 ημέρες, εκτός αν το Κογκρέσο αποφασίσει την παράτασή τους. Ο πρόεδρος της επιτροπής εμπορίου του Ευρωκοινοβουλίου, Μπερντ Λάνγκε, προειδοποίησε ότι η κίνηση αυτή ενδέχεται να οδηγήσει σε υψηλότερες επιβαρύνσεις για ορισμένα ευρωπαϊκά προϊόντα, παρά το συμφωνημένο όριο του 15%, ζητώντας διαβεβαιώσεις ότι η Ουάσιγκτον θα σεβαστεί τη συμφωνία.
Γερμανική ανησυχία και «εμπορική μπαζούκα» της ΕΕ
Το Βερολίνο κινείται σε στενό συντονισμό με τους ευρωπαίους εταίρους, αναζητώντας σαφή εικόνα για το τι μέλλει γενέσθαι με την αμερικανική δασμολογική πολιτική. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Στέφαν Κορνήλιος τόνισε ότι η Γερμανία αναμένει από την Ουάσιγκτον «γρήγορη και ξεκάθαρη» στρατηγική, ώστε η ΕΕ να μπορέσει να διαμορφώσει τη δική της απάντηση.
Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς ετοιμάζεται να μεταβεί στην Ουάσιγκτον για να παρουσιάσει μια «συντονισμένη ευρωπαϊκή θέση» σχετικά με τους δασμούς Τραμπ. Υπογράμμισε ότι η ταχεία άρση της αβεβαιότητας είναι κρίσιμη «για τη σταθερότητα των σχέσεών μας και, όχι λιγότερο, για τη βιομηχανία και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού».
Ο Μερτς άφησε ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο ενεργοποίησης της λεγόμενης «εμπορικής μπαζούκας» της ΕΕ –ενός μηχανισμού με τον οποίο η Ένωση μπορεί να περιορίσει την πρόσβαση τρίτων χωρών στην ενιαία αγορά– ως «έσχατη επιλογή» στην εμπορική διένεξη με τις ΗΠΑ. Εξέφρασε πάντως την ελπίδα ότι η διαφορά θα λυθεί χωρίς προσφυγή σε αυτό το εργαλείο, διευκρινίζοντας ότι αν χρειαστεί, δεν θα διστάσει να το υποστηρίξει.
Η υπόθεση αναδεικνύει την εγγενή αστάθεια της σημερινής αμερικανικής εμπορικής πολιτικής και τη δυσκολία της ΕΕ να επενδύσει πολιτικό κεφάλαιο σε μια συμφωνία που μπορεί να ανατραπεί μονομερώς. Για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, κάθε καθυστέρηση στη συμφωνία σημαίνει παράταση της αβεβαιότητας για επενδύσεις, εφοδιαστικές αλυσίδες και στρατηγικό σχεδιασμό στις ΗΠΑ, τη μεγαλύτερη αγορά εκτός ΕΕ.
Οι ευρωβουλευτές αναμένεται να επανέλθουν στο θέμα στις 4 Μαρτίου, εφόσον έως τότε η Ουάσιγκτον έχει προσφέρει τις ζητούμενες διευκρινίσεις. Μέχρι τότε, η εμπορική σχέση των δύο πλευρών παραμένει σε ένα ιδιότυπο «πάγωμα», με την ΕΕ να ζυγίζει τα οφέλη της συμφωνίας έναντι του κινδύνου να εμφανιστεί ως αδύναμος εταίρος απέναντι σε μια επιθετική εμπορική ατζέντα του Λευκού Οίκου.
Σχόλιο 
: Η απόφαση των Βρυξελλών είναι κλασικό παράδειγμα «στρατηγικής υπομονής»: η ΕΕ αποφεύγει να επικυρώσει μια συμφωνία που μπορεί να αποδειχθεί κενό γράμμα, ασκώντας ταυτόχρονα πίεση στην Ουάσιγκτον να ξεκαθαρίσει αν θέλει σταθερό πλαίσιο ή εργαλειακή χρήση των δασμών. Το μήνυμα προς τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και τις επιχειρήσεις είναι σαφές: χωρίς προβλέψιμους κανόνες, δεν υπάρχει εμπιστοσύνη, άρα ούτε και ουσιαστική εμβάθυνση της διατλαντικής οικονομικής σχέσης.
#ΕΕ #ΗΠΑ #Τραμπ #δασμοί #εμπόριο
